[स] तथ परववृते युद्धं कुरूणां भयवर्धनम सृञ्जयैः सह राजेन्द्र घॊरं देवासुरॊपमम ॥ 1 ॥
नरा रथा गजौघाश च सादिनश च सहस्रशः वाजिनश च पराक्रान्ताः समाजग्मुः परस्परम ॥ 2 ॥
नागानां भीमरूपाणां दरवतां निस्वनॊ महान अश्रूयत यथाकाले जलदानां नभस्तले ॥ 3 ॥
नागैर अभ्याहताः के चित सरथा रथिनॊ ऽपतन वयद्रवन्त रणे वीरा दराव्यमाणा मदॊत्कटैः ॥ 4 ॥
हयौघान पादरक्षांश च रथिनस तत्र शिक्षिताः शरैः संप्रेषयाम आसुः परलॊकाय भारत ॥ 5 ॥
सादिनः शिक्षिता राजन परिवार्य महारथान विचरन्तॊ रणे ऽभयघ्नन परासशक्त्यृष्टिभिस तथा ॥ 6 ॥
धन्विनः पुरुषाः के चित संनिवार्य महारथान एकं बहव आसाद्य परेषयेयुर यमक्षयम ॥ 7 ॥
नागं रथवरांश चान्ये परिवार्य महारथाः सॊत्तरायुधिनं जघ्नुर दरवमाणा महारवम ॥ 8 ॥
तथा च रथिनं करुद्धं विकिरन्तं शरान बहून नागा जघ्नुर महाराज परिवार्य समन्ततः ॥ 9 ॥
नागॊ नागम अभिद्रुत्य रथी च रथिनं रणे शक्तॊ तॊमरनाराचैर निजघ्नुस तत्र तत्र ह ॥ 10 ॥
पादातान अवमृद्नन्तॊ रथवारणवाजिनः रणमध्ये वयदृश्यन्त कुर्वन्तॊ महद आकुलम ॥ 11 ॥
हयाश च पर्यधावन्त चामरैर उपशॊभिताः हंसा हिमवतः परस्थे पिबन्त इव मेदिनीम ॥ 12 ॥
तेषां तु वाजिनां भूमिः खुरैश चित्रा विशां पते अशॊभत यथा नारी करज कषतविक्षता ॥ 13 ॥
वाजिनां खुरशब्देन रथे नेमिस्वनेन च पत्तीनां चापि शब्देन नागानां बृह्मितेन च ॥ 14 ॥
वादित्राणां च घॊषेण शङ्खानां निस्वनेन च अभवन नादिता भूमिर निर्घातिर इव भारत ॥ 15 ॥
धनुषां कूजमानानां निस्त्रिंशानां च दीप्यताम कवचानां परभाभिश च न पराज्ञायत किं चन ॥ 16 ॥
बहवॊ बाहवश छिन्ना नागराजकरॊपमाः उद्वेष्टन्ते विवेष्टन्ते वेगं कुर्वन्ति दारुणम ॥ 17 ॥
शिरसां च महाराज पततां वसुधातले चयुतानाम इव तालेभ्यः फलानां शरूयते सवनः ॥ 18 ॥
शिरॊभिः पतितैर भाति रुधिरार्द्रैर वसुंधरा तपनीयनिभैः काले नलिनैर इव भारत ॥ 19 ॥
उद्वृत्तनयनैस तैस तु गतसत्त्वैः सुविक्षतैः वयभ्राजत महाराज पुण्डरीकैर इवावृता ॥ 20 ॥
बाहुभिश चन्दनादिग्धैः सकेयूरैर महाधनैः पतितैर भाति राजेन्द्र मही शक्रध्वजैर इव ॥ 21 ॥
ऊरुभिश च नरेन्द्राणां विनिकृत्तैर महाहवे हस्तिहस्तॊपमैर अन्यैः संवृतं तद रणाङ्गणम ॥ 22 ॥
कबन्ध शतसंकीर्णं छत्त्र चामरशॊभितम सेना वनं तच छुशुभे वनं पुष्पाचितं यथा ॥ 23 ॥
तत्र यॊधा महाराज विचरन्तॊ हय अभीतवत दृश्यन्ते रुधिराक्ताङ्गाः पुष्पिता इव किंशुकाः ॥ 24 ॥
मातङ्गाश चाप्य अदृश्यन्त शरतॊमर पीडिताः पतन्तस तत्र तत्रैव छिन्नाभ्र सदृशा रणे ॥ 25 ॥
गजानीकं महाराज वध्यमानं महात्मभिः वयदीर्यत दिशः सर्वा वातनुन्ना घना इव ॥ 26 ॥
ते गजा घनसंकाशाः पेतुर उव्यां समन्ततः वज्ररुग्णा इव बभुः पर्वता युगसंक्षये ॥ 27 ॥
हयानां सादिभिः सार्धं पतितानां महीतले राशयः संप्रदृश्यन्ते गिरिमात्रास ततस ततः ॥ 28 ॥
संजज्ञे रणभूमौ तु परलॊकवहा नदी शॊणितॊदा रथावर्ता धवजवृक्षास्थि शर्करा ॥ 29 ॥
भुजनक्रा धनुः सरॊता हस्तिशैला हयॊपला मेदॊ मज्जा कर्दमिनी छत्त्र हंसा गदॊडुपा ॥ 30 ॥
कवचॊष्णीष संछन्ना पताका रुचिरद्रुमा चक्रचक्रावली जुष्टा तरिवेणू दण्डकावृता ॥ 31 ॥
शूराणां हर्षजननी भीरूणां भयवर्धिनी परावर्तत नदी रौरा कुरुसृञ्जयसंकुला ॥ 32 ॥
तां नदीं पितृलॊकाय वहन्तीम अतिभैरवाम तेरुर वाहन नौभिस ते शूराः परिघबाहवः ॥ 33 ॥
वर्तमाने तथा युद्धे निर्मर्यादे विशां पते चतुरङ्गक्षये घॊरे पूर्वं देवासुरॊपमे ॥ 34 ॥
अक्रॊशन बान्धवान अन्ये तत्र तत्र परंतप करॊशद्भिर बान्धवैश चान्ये भयार्ता न निवर्तिरे ॥ 35 ॥
निर्मर्यादे तथा युद्धे वर्तमाने भयानके अर्जुनॊ भीमसेनश च मॊहयां चक्रतुः परान ॥ 36 ॥
सा वध्यमाना महती सेना तव जनाधिप अमुह्यत तत्र तत्रैव यॊषिन मदवशाद इव ॥ 37 ॥
मॊहयित्वाच तां सेनां भिम सेनधनंजयौ दध्मतुर वारिजौ तत्र सिंहनादं च नेदतुः ॥ 38 ॥
शरुत्वैव तु महाशब्दं धृष्टद्युम्न शिखण्डिनौ धर्मराजं पुरस्कृत्य मद्रराजम अभिद्रुतौ ॥ 39 ॥
तत्राश्चर्यम अपश्याम घॊररूपं विशां पते शल्येन संगताः शूरा यद अयुध्यन्त भागशः ॥ 40 ॥
माद्रीपुत्रौ सरभसौ कृतास्त्रौ युद्धदुर्मदौ अभ्ययातां तवरायुक्तौ जिगीषन्तौ बलं तव ॥ 41 ॥
ततॊ नयवर्तत बलं तावकं भरतर्षभ शरैः परणुन्नं बहुधा पाण्डवैर जितकाशिभिः ॥ 42 ॥
वद्यमाना चमूः सा तु पुत्राणां परेक्षतां तव भेजे दिशॊ महाराज परणुन्ना दृढधन्विभिः हाहाकारॊ महाञ जज्ञे यॊधानां तव भारत ॥ 43 ॥
तिष्ठ तिष्ठेति वाग आसीद दरावितानां महात्मनाम कषत्रियाणां तदान्यॊन्यं संयुगे जयम इच्छताम आद्रवन्न एव भग्नास ते पाण्डवस तव सैनिकाः ॥ 44 ॥
तयक्त्वा युद्धि परियान पुत्रान भरातॄन अथ पितामहान मातुलान भागिनेयांश च तथा संबन्धिबान्धवान ॥ 45 ॥
हयान दविपांस तवरयन्तॊ यॊधा जग्मुः समन्ततः आत्मत्राण कृतॊत्साहास तावका भरतर्षभ ॥ 46 ॥
शल्यपर्व · Shalya Parva
अध्याय 8
Reach this point to mark the section finished.
Continue to अध्याय 9