धर्मDharmic Data

शल्यपर्व · Shalya Parva

अध्याय 41

  1. [ज] वसिष्ठस्यापवाहॊ वै भीमवेगः कथं नु सः किमर्थं च सरिच्छ्रेष्ठा तम ऋषिं परत्यवाहयत ॥ 1 ॥

  2. केन चास्याभवद वैरं कारणं किं च तत परभॊ शंस पृष्टॊ महाप्राज्ञ न हि तृप्यामि कथ्यताम ॥ 2 ॥

  3. [वै] विश्वामित्रस्य चैवर्षेर वसिष्ठस्य च भारत भृशं वैरम अभूद राजंस तपः सपर्धा कृतं महत ॥ 3 ॥

  4. आश्रमॊ वै वसिष्ठस्य सथाणुतीर्थे ऽभवन महान पूर्वतः पश्चिमश चासीद विश्वामित्रस्य धीमतः ॥ 4 ॥

  5. यत्र सथाणुर महाराज तप्तवान सुमहत तपः यत्रास्य कर्म तद घॊरं परवदन्ति मनीषिणः ॥ 5 ॥

  6. यत्रेष्ट्वा भगवान सथाणुः पूजयित्वा सरस्वतीम सथापयाम आस तत तीर्थं सथाणुतीर्थम इति परभॊ ॥ 6 ॥

  7. तत्र सर्वे सुराः सकन्दम अभ्यषिञ्चन नराधिप सेनापत्येन महता सुरारिविनिबर्हणम ॥ 7 ॥

  8. तस्मिन सरस्वती तीर्थे विश्वामित्रॊ महामुनिः वसिष्ठं चालयाम आस तपसॊग्रेण तच छृणु ॥ 8 ॥

  9. विश्वामित्र वसिष्ठौ ताव अहन्य अहनि भारत सपर्धां तपः कृतां तीव्रां चक्रतुस तौ तपॊधनौ ॥ 9 ॥

  10. तत्राप्य अधिकसंतापॊ विश्वामित्रॊ महामुनिः दृष्ट्वा तेजॊ वसिष्ठस्य चिन्ताम अभिजगाम ह तस्य बुद्धिर इयं हय आसीद धर्मनित्यस्य भारत ॥ 10 ॥

  11. इयं सरस्वती तूर्णं मत्समीपं तपॊधनम आनयिष्यति वेगेन वसिष्ठं जपतां वरम इहागतं दविजश्रेष्ठं हनिष्यामि न संशयः ॥ 11 ॥

  12. एवं निश्चित्य भगवान विश्वामित्रॊ महामुनिः सस्मार सरितां शरेष्ठां करॊधसंरक्तलॊचनः ॥ 12 ॥

  13. सा धयाता मुनिना तेन वयाकुलत्वं जगाम ह जज्ञे चैनं महावीर्यं महाकॊपं च भामिनी ॥ 13 ॥

  14. तत एनं वेपमाना विवर्णा पराञ्जलिस तदा उपतस्थे मुनिवरं विश्वामित्रं सरस्वती ॥ 14 ॥

  15. हतवीरा यथा नारी साभवद दुःखिता भृशम बरूहि किं करवाणीति परॊवाच मुनिसत्तमम ॥ 15 ॥

  16. ताम उवाच मुनिः करुद्धॊ वसिष्ठं शीघ्रम आनय यावद एनं निहन्म्य अद्य तच छरुत्वा वयथिता नदी ॥ 16 ॥

  17. साञ्जलिं तु तथा कृत्वा पुण्डरीकनिभेक्षणा विव्यथे सुविरूढेव लता वायुसमीरिता ॥ 17 ॥

  18. तथागतां तु तां दृष्ट्वा वेपमानां कृताञ्जलिम विश्वामित्रॊ ऽबरवीत करॊधॊ वसिष्ठं शीघ्रम आनय ॥ 18 ॥

  19. ततॊ भीता सरिच्छ्रेष्ठा चिन्तयाम आस भारत उभयॊः शापयॊर भीता कथम एतद भविष्यति ॥ 19 ॥

  20. साभिगम्य वसिष्ठं तु इमम अर्थम अचॊदयत यद उक्ता सरितां शरेष्ठा विश्वामित्रेण धीमता ॥ 20 ॥

  21. उभयॊः शापयॊर भीता वेपमाना पुनः पुनः चिन्तयित्वा महाशापम ऋषिवित्रासिता भृशम ॥ 21 ॥

  22. तां कृशां च विवर्णां च दृष्ट्वा चिन्ता समन्विताम उवाच राजन धर्मात्मा वसिष्ठॊ दविपदां वरः ॥ 22 ॥

  23. तराह्य आत्मानं सरिच्छ्रेष्ठे वह मां शीघ्रगामिनी विश्वामित्रः शपेद धि तवां मा कृथास तवं विचारणाम ॥ 23 ॥

  24. तस्य तद वचनं शरुत्वा कृपा शीलस्य सा सरित चिन्तयाम आस कौरव्य किं कृतं सुकृतं भवेत ॥ 24 ॥

  25. तस्याश चिन्ता समुत्पन्ना वसिष्ठॊ मय्य अतीव हि कृतवान हि दयां नित्यं तस्य कार्यं हितं मया ॥ 25 ॥

  26. अथ कूले सवके राजञ जपन्तम ऋषिसत्तमम जुह्वानं कौशिकं परेक्ष्य सरस्वत्य अभ्यचिन्तयत ॥ 26 ॥

  27. इदम अन्तरम इत्य एव ततः सा सरितां वरा कूलापहारम अकरॊत सवेन वेगेन सा सरित ॥ 27 ॥

  28. तेन कूलापहारेण मैत्रावरुणिर औह्यत उह्यमानश च तुष्टाव तदा राजन सरस्वतीम ॥ 28 ॥

  29. पितामहस्य सरसः परवृत्तासि सरस्वति वयाप्तं चेदं जगत सर्वं तवैवाम्भॊभिर उत्तमैः ॥ 29 ॥

  30. तवम एवाकाशगा देवि मेघेषूत्सृजसे पयः सर्वाश चापस तवम एवेति तवत्तॊ वयम अधीमहे ॥ 30 ॥

  31. पुष्टिर दयुतिस तथा कीर्तिः सिद्धिर वृद्धिर उमा तथा तवम एव वाणी सवाहा तवं तवय्य आयत्तम इदं जगत तवम एव सर्वभूतेषु वससीह चतुर्विधा ॥ 31 ॥

  32. एवं सरस्वती राजन सतूयमाना महर्षिणा वेगेनॊवाह तं विप्रं विश्वामित्राश्रमं परति नयवेदयत चाभीक्ष्णं विश्वामित्राय तं मुनिम ॥ 32 ॥

  33. तम आनीतं सरस्वत्या दृष्ट्वा कॊपसमन्वितः अथान्वेषत परहरणं वसिष्ठान्त करं तदा ॥ 33 ॥

  34. तं तु करुद्धम अभिप्रेक्ष्य बरह्महत्या भयान नदी अपॊवाह वसिष्ठं तु पराचीं दिशम अतन्द्रिता उभयॊः कुर्वती वाक्यं वञ्चयित्वा तु गाधिजम ॥ 34 ॥

  35. ततॊ ऽपवाहितं दृष्ट्वा वसिष्ठम ऋषिसत्तमम अब्रवीद अथ संक्रुद्धॊ विश्वामित्रॊ हय अमर्षणः ॥ 35 ॥

  36. यस्मान मा तवं सरिच्छ्रेष्ठे वञ्चयित्वा पुनर गता शॊणितं वह कल्याणि रक्षॊ गरामणि संमतम ॥ 36 ॥

  37. ततः सरस्वती शप्ता विश्वामित्रेण धीमता अवहच छॊणितॊन्मिश्रं तॊयं संवत्सरं तदा ॥ 37 ॥

  38. अथर्षयश च देवाश च गन्धर्वाप्सरसस तथा सरस्वतीं तथा दृष्ट्वा बभूवुर भृशदुःखिताः ॥ 38 ॥

  39. एवं वसिष्ठापवाहॊ लॊके खयातॊ जनाधिप आगच्छच च पुनर मार्गं सवम एव सरितां वरा ॥ 39 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 42

Previous: अध्याय 40