[स] पुत्रस तु ते महाराज रथस्थॊ रथिनां वरः दुरुत्सहॊ बभौ युद्धे यथा रुद्रः परतापवान ॥ 1 ॥
तस्य बाणसहस्रैस तु परच्छन्ना हय अभवन मही परांश च सिषिचे बाणैर धाराभिर इव पर्वतान ॥ 2 ॥
न च सॊ ऽसति पुमान कश्च चिन पाण्डवानां महाहवे हयॊ गजॊ रथॊ वापि यॊ ऽसय बाणैर अविक्षतः ॥ 3 ॥
यं यं हि समरे यॊधं परपश्यामि विशां पते स स बाणैश चितॊ ऽभूद वै पुत्रेण तव भारत ॥ 4 ॥
यथा सैन्येन रजसा समुद्धूतेन वाहिनी परत्यदृश्यत संछन्ना तथा बाणैर महात्मनः ॥ 5 ॥
बाणभूताम अपश्याम पृथिवीं पृथिवीपते दुर्यॊधनेन परकृतां कषिप्रहस्तेन धन्विना ॥ 6 ॥
तेषु यॊधसहस्रेषु तावकेषु परेषु च एकॊ दुर्यॊधनॊ हय आसीत पुमान इति मतिर मम ॥ 7 ॥
तत्राद्भुतम अपश्याम तव पुत्रस्य विक्रमम यद एकं सहिताः पार्था नात्यवर्तन्त भारत ॥ 8 ॥
युधिष्ठिरं शतेनाजौ विव्याध भरतर्षभ भीमसेनं च सप्तत्या सहदेवं च सप्तभिः ॥ 9 ॥
नकुलं च चतुःषष्ट्या धृष्टद्युम्नं च पञ्चभिः सप्तभिर दरौपदेयांश च तरिभिर विव्याध सात्यकिम धनुश चिच्छेद भल्लेन सहदेवस्य मारिष ॥ 10 ॥
तद अपास्य धनुश छिन्नं माद्रीपुत्रः परतापवान अभ्यधावत राजानं परगृह्यान्यान महद धनुः ततॊ दुर्यॊधनं संख्ये विव्याध दशभिः शरैः ॥ 11 ॥
नकुलश च ततॊ वीरॊ राजानं नवभिः शरैः घॊररूपैर महेष्वासॊ विव्याध च ननाद च ॥ 12 ॥
सात्यकिश चापि राजानं शरेणानतपर्वणा दरौपदेयास तरिसप्तत्या धर्मराजश च सप्तभिः अशीत्या भीमसेनश च शरै राजानम आर्दयत ॥ 13 ॥
समन्तात कीर्यमाणस तु बाणसंघैर महात्मभिः न चचाल महाराज सर्वसैन्यस्य पश्यतः ॥ 14 ॥
लाघवं सौष्ठवं चापि वीर्यं चैव महात्मनः अति सर्वाणि भूतानि ददृशुः सर्वमानवाः ॥ 15 ॥
धार्तराष्ट्रास तु राजेन्द्र यात्वा तु सवल्पम अन्तरम अपश्यमाना राजानं पर्यवर्तन्त दंशिताः ॥ 16 ॥
तेषाम आपततां घॊरस तुमुलः समजायत कषुब्धस्य हि समुद्रस्य परावृट्काले यथा निशि ॥ 17 ॥
समासाद्य रणे ते तु राजानम अपराजितम परत्युद्ययुर महेष्वासाः पाण्डवान आततायिनः ॥ 18 ॥
भीमसेनं रणे करुद्धं दरॊणपुत्रॊ नयवारयत ततॊ बाणैर महाराज परमुक्तैः सर्वतॊदिशम नाज्ञायन्त रणे वीरा न दिशः परदिशस तथा ॥ 19 ॥
ताव उभौ करूरकर्माणाव उभौ भारत दुःसहौ घॊररूपम अयुध्येतां कृतप्रतिकृतैषिणौ तरासयन्तौ जगत सर्वं जया कषेप विहतत्वचौ ॥ 20 ॥
शकुनिस तु रणे वीरॊ युधिष्ठिरम अपीडयत तस्याश्वांश चतुरॊ हत्वा सुबलस्य सुतॊ विभुः नादं चकार बलवान सर्वसैन्यानि कम्पयन ॥ 21 ॥
एतस्मिन्न अन्तरे वीरं राजानम अपराजितम अपॊवाह रथेनाजौ सहदेवः परतापवान ॥ 22 ॥
अथान्यं रथम आस्थाय धर्मराजॊ युधिष्ठिरः शकुनिं नवभिर विद्ध्वा पुनर विव्याध पञ्चभिः ननाद च महानादं परवरः सर्वधन्विनाम ॥ 23 ॥
तद युद्धम अभवच चित्रं घॊररूपं च मारिष ईक्षितृप्रीतिजननं सिद्धचारणसेवितम ॥ 24 ॥
उलूकस तु महेष्वासं नकुलं युद्धदुर्मदम अभ्यद्रवद अमेयात्मा शरवर्षैः समन्ततः ॥ 25 ॥
तथैव नकुलः शूरः सौबलस्य सुतं रणे शरवर्षेण महता समन्तात पर्यवारयत ॥ 26 ॥
तौ तत्र समरे वीरौ कुलपुत्रौ महारथौ यॊधयन्ताव अपश्येतां परस्परकृतागसौ ॥ 27 ॥
तथैव कृतवर्मा तु शैनेयं शत्रुतापनम यॊधयञ शुशुभे राजन बलं शक्र इवाहवे ॥ 28 ॥
दुर्यॊधनॊ धनुश छित्त्वा धृष्टद्युम्नस्य संयुगे अथैनं छिन्नधन्वानं विव्याध निशितैः शरैः ॥ 29 ॥
धृष्टद्युम्नॊ ऽपि समरे परगृह्य परमायुधम राजानं यॊधयाम आस पश्यतां सर्वधन्विनाम ॥ 30 ॥
तयॊर युद्धं महच चासीत संग्रामे भरतर्षभ परभिन्नयॊर यथा सक्तं मत्तयॊर वरहस्तिनॊः ॥ 31 ॥
गौतमस तु रणे करुद्धॊ दरौपदेयान महाबलान विव्याध बहुभिः शूरः शरैः संनतपर्वभिः ॥ 32 ॥
तस्य तैर अभवद युद्धम इन्द्रियैर इव देहिनः घॊर रूपम असंवार्यं निर्मर्यादम अतीव च ॥ 33 ॥
ते च तं पीडयाम आसुर इन्द्रियाणीव बालिशम स च तान परतिसंरब्धः परत्ययॊधयद आहवे ॥ 34 ॥
एवं चित्रम अभूद युद्धं तस्य तैः सह भारत उत्थायॊत्थाय हि यथा देहिनाम इन्द्रियैर विभॊ ॥ 35 ॥
नराश चैव नरैः सार्धं दन्तिनॊ दन्तिभिस तथा हया हयैः समासक्ता रथिनॊ रथिभिस तथा संकुलं चाभवद भूयॊ घॊररूपं विशां पते ॥ 36 ॥
इदं चित्रम इदं घॊरम इदं रौद्रम इति परभॊ युद्धान्य आस्न महाराज घॊराणि च बहूनि च ॥ 37 ॥
ते समासाद्य समरे परस्परम अरिंदमाः विव्यधुश चैव जघ्नुश च समासाद्य महाहवे ॥ 38 ॥
तेषां शत्र समुद्भूतं रजस तीव्रम अदृश्यत परवातेनॊद्धतं राजन धावद्भिश चाश्वसादिभिः ॥ 39 ॥
रथनेमि समुद्भूतं निःश्वासैश चापिदन्तिनाम रजः संध्याभ्रकपिलं दिवाकरपथं ययौ ॥ 40 ॥
रजसा तेन संपृक्ते भास्करे निष्प्रभी कृते संछादिताभवद भूमिस्ते च शूरा महारथाः ॥ 41 ॥
मुहूर्ताद इव संवृत्तं नीरजस्कं समन्तथ वीर शॊणितसिक्तायां भूमौ भरतसत्तम उपाशाम्यत ततस तीव्रं तद रजॊ घॊरदर्शनम ॥ 42 ॥
ततॊ ऽपश्यं महाराज दवंद्व युद्धानि भारत यथा परग्र्यं यथा जयेष्ठं मध्याह्ने वै सुदारुणे वर्मणां तत्र राजेन्द्र वयदृश्यन्तॊज्ज्वलाः परभाः ॥ 43 ॥
शब्दः सुतुमुलः संख्ये शराणां पतताम अभूत महावेणुवनस्येव दह्यमानस्य सर्वतः ॥ 44 ॥
शल्यपर्व · Shalya Parva
अध्याय 21
Reach this point to mark the section finished.
Continue to अध्याय 22