धर्मDharmic Data

कर्णपर्व · Karna Parva

अध्याय 50

  1. [स] इति सम कृष्ण वचनात परत्युच्चार्य युधिष्ठिरम बभूव विमनाः पार्थः किं चित कृत्वेव पातकम ॥ 1 ॥

  2. ततॊ ऽबरवीद वासुदेवः परहसन्न इव पाण्डवम कथं नाम भवेद एतद यदि तवं पार्थ धर्मजम असिना तीक्ष्णधारेण हन्या धर्मे वयवस्थितम ॥ 2 ॥

  3. तवम इत्य उक्त्वैव राजानम एवं कश्मलम आविशः हत्वा तु नृपतिं पार्थ अकरिष्यः किम उत्तरम एवं सुदुर्विदॊ धर्मॊ मन्दप्रज्ञैर विशेषतः ॥ 3 ॥

  4. स भवान धर्मभीरुत्वाद धरुवम ऐष्यान महत तपः नरकं घॊररूपं च भरातुर जयेष्ठस्य वै वधात ॥ 4 ॥

  5. स तवं धर्मभृतां शरेष्ठं राजानं धर्मसंहितम परसादय कुरुश्रेष्ठम एतद अत्र मतं मम ॥ 5 ॥

  6. परसाद्य भक्त्या राजानं परीतं चैव युधिष्ठिरम परयामस तवरिता यॊद्धुं सूतपुत्र रथं परथि ॥ 6 ॥

  7. हत्वा सुदुर्जयं कर्णं तवम अद्य निशितैः शरैः विपुलां परीतिम आधत्स्व धर्मपुत्रस्य मानद ॥ 7 ॥

  8. एतद अत्र महाबाहॊ पराप्तकालं मतं मम एवं कृते कृतं चैव तव कार्यभविष्यति ॥ 8 ॥

  9. ततॊ ऽरजुनॊ महाराज लज्जया वै समन्वितः धर्मराजस्य चरणौ परपेदे शिरसानघ ॥ 9 ॥

  10. उवाच भरतश्रेष्ठ परसीदेति पुनः पुनः कषमस्व राजन यत परॊक्तं धर्मकामेन भीरुणा ॥ 10 ॥

  11. पादयॊः पतितं दृष्ट्वा धर्मराजॊ युधिष्ठिरः धनंजयम अमित्रघ्नं रुदन्तं भरतर्षभ ॥ 11 ॥

  12. उत्थाप्य भरातरं राजा धर्मराजॊ धनंजयम समाश्लिष्य च सस्नेहं पररुरॊद महीपतिः ॥ 12 ॥

  13. रुदित्वा तु चिरं कालं भरातरौ सुमहाद्युती कृतशौचौ नरव्याघ्रौ परीतिमन्तौ बभूवतुः ॥ 13 ॥

  14. तत आश्लिष्य स परेम्णा मूर्ध्नि चाग्राय पाण्डवम परीत्या परमया युक्तः परस्मयंश चाब्रवीज जयम ॥ 14 ॥

  15. कर्णेन मे महाबाहॊ सर्वसैन्यस्य पश्यतः कवचं च धवजश चैव धनुः शक्तिर हया गदा शरैः कृत्ता महेष्वास यतमानस्य संयुगे ॥ 15 ॥

  16. सॊ ऽहं जञात्वा रणे तस्य कर्म दृष्ट्वा च फल्गुन वयवसीदामि दुःखेन न च मे जीवितं परियम ॥ 16 ॥

  17. तम अद्य यदि वै वीर न हनिष्यसि सूतजम पराणान एव परित्यक्ष्ये जीवितार्थॊ हि कॊ मम ॥ 17 ॥

  18. एवम उक्तः परत्युवाच विजयॊ भरतर्षभ सत्येन ते शपे राजन परसादेन तवैव च भीमेन च नरश्रेष्ठ यमाभ्यां च महीपते ॥ 18 ॥

  19. यथाद्य समरे कर्णं हनिष्यामि हतॊ ऽथ वा महीतले पतिष्यामि सत्येनायुधम आलभे ॥ 19 ॥

  20. एवम आभाष्य राजानम अब्रवीन माधवं वचः अद्य कर्णं रणे कृष्ण सूदयिष्ये न संशयः तद अनुध्याहि भद्रं ते वधं तस्य दुरात्मनः ॥ 20 ॥

  21. एवम उक्तॊ ऽबरवीत पार्थं केशवॊ राजसत्तम शक्तॊ ऽसमि भरतश्रेष्ठ यत्नं कर्तुं यथाबलम ॥ 21 ॥

  22. एवं चापि हि मे कामॊ नित्यम एव महारथ कथं भवान रणे कर्णं निहन्याद इति मे मतिः ॥ 22 ॥

  23. भूयश चॊवाच मतिमान माधवॊ धर्मनन्दनम युधिष्ठिरेमं बीभत्सुं तवं सान्त्वयितुम अर्हसि अनुज्ञातुं च कर्णस्य वधायाद्य दुरात्मनः ॥ 23 ॥

  24. शरुत्वा हय अयम अहं चैव तवां कर्ण शरपीडितम परवृत्तिं जञातुम आयाताव इह पाण्डवनन्दन ॥ 24 ॥

  25. दिष्ट्यासि राजन निरुजॊ दिष्ट्या न गरहणं गतः परिसान्त्वय बीभत्सुं जयम आशाधि चानघ ॥ 25 ॥

  26. [य] एह्य एहि पार्थ बीभत्सॊ मां परिष्वज पाण्डव वक्तव्यम उक्तॊ ऽसम्य अहितं तवया कषान्तं च तन मया ॥ 26 ॥

  27. अहं तवाम अनुजानामि जहि कर्णं धनंजय मन्युं च मा कृथाः पार्थ यन मयॊक्तॊ ऽसि दारुणम ॥ 27 ॥

  28. [स] ततॊ धनंजयॊ राजञ शिरसा परणतस तदा पादौ जग्राह पाणिभ्यां भरातुर जयेष्ठस्य मारिष ॥ 28 ॥

  29. समुत्थाप्य ततॊ राजा परिष्वज्य च पीडितम मूर्ध्न्य उपाघ्राय चैवैनम इदं पुनर उवाच ह ॥ 29 ॥

  30. धनंजय महाबाहॊ मानितॊ ऽसमि दृढं तवया माहात्म्यं विजयं चैव भूयः पराप्नुहि शाश्वतम ॥ 30 ॥

  31. [अर्ज] अद्य तं पापकर्माणं सानुबन्धं रणे शरैः नयाम्य अन्तं समासाद्य राधेयं बलगर्वितम ॥ 31 ॥

  32. येन तवं पीडितॊ बाणैर दृढम आयम्य कार्मुकम तस्याद्य कर्मणः कर्णः फलं पराप्स्यति दारुणम ॥ 32 ॥

  33. अद्य तवाम अहम एष्यामि कर्णं हत्वा महीपते सभाजयितुम आक्रन्दाद इति सत्यं बरवीमि ते ॥ 33 ॥

  34. नाहत्वा विनिवर्ते ऽहं कर्णम अद्य रणाजिरात इति सत्येन ते पादौ सपृशामि जगतीपते ॥ 34 ॥

  35. [स] परसाद्य धर्मराजानं परहृष्टेनान्तरात्मना पार्थः परॊवाच गॊविन्दं सूतपुत्र वधॊद्यतः ॥ 35 ॥

  36. कल्प्यतां च रथॊ भूयॊ युज्यन्तां च हयॊत्तमाः आयुधानि च सर्वाणि सज्ज्यन्तां वै महारथे ॥ 36 ॥

  37. उपावृत्ताश च तुरगाः शिक्षिताश चाश्वसादिनः रथॊपकरणैः सर्वैर उपायान्तु तवरान्विताः ॥ 37 ॥

  38. एवम उक्ते महाराज फल्गुनेन महात्मना उवाच दारुकं कृष्णः कुरु सर्वं यथाब्रवीत अर्जुनॊ भरतश्रेष्ठः शरेष्ठः सर्वधनुष्मताम ॥ 38 ॥

  39. आज्ञप्तस तव अथ कृष्णेन दारुकॊ राजसत्तम यॊजयाम आस स रथं वैयाघ्रं शत्रुतापनम ॥ 39 ॥

  40. युक्तं तु रथम आस्थाय दारुकेण महात्मना आपृच्छ्य धर्मराजानं बराह्मणान सवस्ति वाच्य च समङ्गल सवस्त्ययनम आरुरॊह रथॊत्तमम ॥ 40 ॥

  41. तस्य राजा महाप्राज्ञॊ धर्मराजॊ युधिष्ठिरः आशिषॊ ऽयुङ्क्त परमा युक्ताः कर्णवधं परति ॥ 41 ॥

  42. तं परयान्तं महेष्वासं दृष्ट्वा भूतानि भारत निहतं मेनिरे कर्णं पाण्डवेन महात्मना ॥ 42 ॥

  43. बभूवुर विमलाः सर्वा दिशॊ राजन समन्ततः चाषाश च शतपत्राश च करौञ्चाश चैव जनेश्वर परदक्षिणम अकुर्वन्त तदा वै पाण्डुनन्दनम ॥ 43 ॥

  44. बहवः पक्षिणॊ राजन पुंनामानः शुभाः शिवाः तवरयन्तॊ ऽरजुनं युद्धे हृष्टरूपा ववाशिरे ॥ 44 ॥

  45. कङ्का गृध्रा वडाश चैव वायसाश च विशां पते अग्रतस तस्य गच्छन्ति भक्ष्यहेतॊर भयानकाः ॥ 45 ॥

  46. निमित्तानि च धन्यानि पार्थस्य परशशंसिरे विनाशम अरिसैन्यानां कर्णस्य च वधं तथा ॥ 46 ॥

  47. परयातस्याथ पार्थस्य महान सवेदॊ वयजायत चिन्ता च विपुला जज्ञे कथं नव एतद भविष्यति ॥ 47 ॥

  48. ततॊ गाण्डीवधन्वानम अब्रवीन मधुसूदनः दृष्ट्वा पार्थं तदायस्तं चिन्तापरिगतं तदा ॥ 48 ॥

  49. गाण्डीवधन्वन संग्रामे ये तवया धनुषा जिताः न तेषां मानुषॊ जेता तवदन्य इह विद्यते ॥ 49 ॥

  50. दृष्टा हि बहवः शूराः शक्रतुल्यपराक्रमाः तवां पराप्य समरे वीरं ये गताः परमां गतिम ॥ 50 ॥

  51. कॊ हि दरॊणं च भीष्मं च भगदत्तं च मारिष विन्दानुविन्दाव आवन्त्यौ काम्बॊजं च सुदक्षिणम ॥ 51 ॥

  52. शरुतायुषं महावीर्यम अच्युतायुषम एव च परत्युद्गम्य भवेत कषेमी यॊ न सयात तवम इव कषमी ॥ 52 ॥

  53. तव हय अस्त्राणि दिव्यानि लाघवं बलम एव च वेधः पातश च लक्षश च यॊगश चैव तवार्जुन असंमॊहश च युद्धेषु विज्ञानस्य च संनतिः ॥ 53 ॥

  54. भवान देवासुरान सर्वान हन्यात सहचराचरान पृथिव्यां हि रणे पार्थ न यॊद्धा तवत्समः पुमान ॥ 54 ॥

  55. धनुर गरहा हि ये के चित कषत्रिया युद्धदुर्मदाः आ देवात तवत्समं तेषां न पश्यामि शृणॊमि वा ॥ 55 ॥

  56. बराह्मणा च परजाः सृष्टा गाण्डीवं च महाद्भुतम येन तवं युध्यसे पार्थ तस्मान नास्ति तवया समः ॥ 56 ॥

  57. अवश्यं तु मया वाच्यं यत पथ्यं तव पाण्डव मावमंस्था महाबाहॊ कर्णम आहवशॊभिनम ॥ 57 ॥

  58. कर्णॊ हि बलवान धृष्टः कृतास्त्रश च महारथः कृती च चित्रयॊधी च देशे काले च कॊविदः ॥ 58 ॥

  59. तेजसा वह्नि सदृशॊ वायुवेगसमॊ जवे अन्तकप्रतिमः करॊधे सिंहसंहननॊ बली ॥ 59 ॥

  60. अयॊ रत्निर महाबाहुर वयूढॊरस्कः सुदुर्जयः अतिमानी च शूरश च परवीरः परियदर्शनः ॥ 60 ॥

  61. सर्वैर यॊधगुणैर युक्तॊ मित्राणाम अभयंकरः सततं पाण्डव दवेषी धार्तराष्ट्र हिते रतः ॥ 61 ॥

  62. सर्वैर अवध्यॊ राधेयॊ देवैर अपि सवासवैः ऋते तवाम इति मे बुद्धिस तवम अद्य जहि सूतजम ॥ 62 ॥

  63. देवैर अपि हि संयत्तैर बिभ्रद्भिर मांसशॊणितम अशक्यः समरे जेतुं सर्वैर अपि युयुत्सुभिः ॥ 63 ॥

  64. दुरात्मानं पापमतिं नृशंसं; दुष्टप्रज्ञं पाण्डवेयेषु नित्यम हीनस्वार्थं पाण्डवेयैर विरॊधे; हत्वा कर्णं धिष्ठितार्थॊ भवाद्य ॥ 64 ॥

  65. वीरं मन्यत आत्मानं येन पापः सुयॊधनः तम अद्य मूलं पापानां जय सौतिं धनंजय ॥ 65 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 51

Previous: अध्याय 49