[धृ] अर्जुने सैधवं पराप्ते भारद्वाजेन संवृताः पाञ्चालाः कुरुभिः सार्धं किम अकुर्वत संजय ॥ 1 ॥
[स] अपराह्णे महाराज संग्रामे लॊमहर्षणे पाञ्चालानां कुरूणां च दरॊणे दयूतम अवर्तत ॥ 2 ॥
पाञ्चाला हि जिघांसन्तॊ दरॊणं संहृष्टचेतसः अभ्यवर्षन्त गर्जन्तः शरवर्षाणि मारिष ॥ 3 ॥
ततः सुतुमुलस तेषां संग्रामॊ ऽवर्तताद्भुतः पाञ्चालानां कुरूणां च घॊरॊ देवासुरॊपमः ॥ 4 ॥
सर्वे दरॊण रथं पराप्य पाञ्चालाः पण्डवैः सह तद अनीकं बिभित्सन्तॊ महास्त्राणि वयदर्शयन ॥ 5 ॥
दरॊणस्य रथपर्यन्तं रथिनॊ रथम आस्थिताः कम्पयन्तॊ ऽभयवर्तन्त वेगम आस्थाय मध्यमम ॥ 6 ॥
तम अभ्यगाद बृहत कषत्रः केकयानां महारथः परवपन निशितान बाणान महेन्द्राशनिसंनिभान ॥ 7 ॥
तं तु परत्युदियाच छीघ्रं कषेमधूर्तिर महायशाः विमुञ्चन निशितान बाणाञ शतशॊ ऽथ सहस्रशः ॥ 8 ॥
धृष्टकेतुश च चेदीनाम ऋषभॊ ऽतिबलॊदितः तवरितॊ ऽभयद्रवद दरॊणं महेन्द्र इव शम्बरम ॥ 9 ॥
तम आपतन्तं सहसा वयादितास्यम इवान्तकम वीर धन्वा महेष्वासस तवरमाणः समभ्ययात ॥ 10 ॥
युधिष्ठिरं महाराज जिगीषुं समवस्थितम सहानीकं ततॊ दरॊणॊ नयवारयत वीर्यवान ॥ 11 ॥
नकुलं कुशलं युद्धे पराक्रान्तं पराक्रमी अभ्यगच्छत समायान्तं विकर्णस ते सुतः परभॊ ॥ 12 ॥
सहदेवं तथायान्तं दुर्मुखः शत्रुकर्शनः शनैर अनेकसाहस्रैः समवाकिरद आशुगैः ॥ 13 ॥
सात्यकिं तु नरव्याघ्रं वयाघ्रदत्तस तव अवारयत शरैः सुनिशितैस तीक्ष्णैः कम्पयन वै मुहुर मुहुः ॥ 14 ॥
दरौपदेयान नरव्याघ्रान मुञ्चतः सायकॊत्तमान संरब्धान रथिनां शरेष्ठान सौमदत्तिर अवारयत ॥ 15 ॥
भीमसेनं तथा करुद्धं भीमरूपॊ भयानकम परत्यवारयद आयान्तम आर्ष्यशृङ्गिर महारथः ॥ 16 ॥
तयॊः समभवद युद्धं नरराक्षसयॊर मृधे यादृग एव पुरावृत्तं रामरावणयॊर नृप ॥ 17 ॥
ततॊ युधिष्ठिरॊ दरॊणं नवत्या नतपर्वणाम आजघ्ने भरतश्रेष्ठ सर्वमर्मसु भारत ॥ 18 ॥
तं दरॊणः पञ्चविंशत्या निजघान सतनान्तरे रॊषितॊ भरतश्रेष्ठ कौन्तेयेन यशस्विना ॥ 19 ॥
भूय एव तु विंशत्या सायकानां समाचिनॊत साश्वसूत धवजं दरॊणः पश्यतां सर्वधन्विनाम ॥ 20 ॥
ताञ शरान दरॊण मुक्तांस तु शरवर्षेण पाण्डवः अवारयत धर्मात्मा दर्शयन पाणिलाघवम ॥ 21 ॥
ततॊ दरॊणॊ भृशं करुद्धॊ धर्मराजस्य संयुगे चिच्छेद सहसा धन्वी धनुस तस्य महात्मनः ॥ 22 ॥
अथैनं छिन्नधन्वानं तवरमाणॊ महारथः शरैर अनेकसाहस्रैः पुरयाम आस सर्वतः ॥ 23 ॥
अदृश्यं दृश्यराजानं भारद्वाजस्य सायकैः सर्वभूतान्य अमन्यन्त हतम एव युधिष्ठिरम ॥ 24 ॥
के चिच चैनम अमन्यन्त तथा वै विमुखीकृतम हृतॊ राजेति राजेन्द्र बराह्मणेन यशस्विना ॥ 25 ॥
स कृच्छ्रं परमं पराप्तॊ धर्मराजॊ युधिष्ठिरः तयक्त्वा तत कार्मुकं छिन्नं भारद्वाजेन संयुगे आददे ऽनयद धनुर दिव्यं भारघ्नं वेगवत्तरम ॥ 26 ॥
ततस तान सायकान सर्वान दरॊण मुक्तान सहस्रशः चिच्छेद समरे वीरस तद अद्भुतम इवाभवत ॥ 27 ॥
छित्त्वा च ताञ शरान राजा करॊधसंरक्तलॊचनः शक्तिं जग्राह समरे गिरीणाम अपि दारणीम सवर्णदण्डां महाघॊराम अष्टघण्टां भयावहाम ॥ 28 ॥
समुत्क्षिप्य च तां हृष्टॊ ननाद बलवद बली नादेन सर्वभूतानि तरासयन्न इव भारत ॥ 29 ॥
शक्तिं समुद्यतां दृष्ट्वा धर्मराजेन संयुगे सवस्ति दरॊणाय सहसा सर्वभूतान्य अथाब्रुवन ॥ 30 ॥
सा राजभुज निर्मुक्ता निर्मुक्तरग संनिभा परज्वालयन्ती गगनं दिशश च विदिशस तथा दरॊणान्तिकम अनुप्राप्ता दीप्तास्या पन्नगी यथा ॥ 31 ॥
ताम आपतन्तीं सहसा परेक्ष्य दरॊणॊ विशां पते परादुश्चक्रे ततॊ बराह्मम अस्त्रम अस्त्रविदां वरः ॥ 32 ॥
तद अस्त्रं भस्मसात कृत्वा तां शक्तिं घॊरदर्शनाम जगाम सयन्दनं तूर्णं पाण्डवस्य यशस्विनः ॥ 33 ॥
ततॊ युधिष्ठिरॊ राजा दरॊणास्त्रं तत समुद्यतम अशामयन महाप्राज्ञॊ बरह्मास्त्रेणैव भारत ॥ 34 ॥
विव्याध च रणे दरॊणं पञ्चभिर नतपर्वभिः कषुरप्रेण च तीक्ष्णेन चिच्छेदास्य महद धनुः ॥ 35 ॥
तद अपास्य धनुश छिन्नं दरॊणः कषत्रिय मर्दनः गदां चिक्षेप सहसा धर्मपुत्राय मारिष ॥ 36 ॥
ताम आपतन्तीं सहसा गदां दृष्ट्वा युधिष्ठिरः गदाम एवाग्रहीत करुद्धश चिक्षेप च परंतपः ॥ 37 ॥
ते गदे सहसा मुक्ते समासाद्य परस्परम संघर्षात पावकं मुक्त्वा समेयातां महीतले ॥ 38 ॥
ततॊ दरॊणॊ भृशं करुद्धॊ धर्मराजस्य मारिष चतुर्भिर निशितैस तीक्ष्णैर हयाञ जघ्ने शरॊत्तमैः ॥ 39 ॥
धनुश चैकेन बाणेन चिच्छेदेन्द्र धवजॊपमम केतुम एकेन चिच्छेद पाण्डवं चार्दयत तरिभिः ॥ 40 ॥
हयाश्वत तु रथात तूर्णम अवप्लुत्य युधिष्ठिरः तस्थाव ऊर्ध्वभुजॊ राजा वयायुधॊ भरतर्षभ ॥ 41 ॥
विरथं तं समालॊक्य वयायुधं च विशेषतः दरॊणॊ वयमॊहयच छत्रून सर्वसैन्यानि चाभिभॊ ॥ 42 ॥
मुञ्चन्न इषुगणांस तीक्ष्णाँल लघुहस्तॊ दृढव्रतः अभिदुद्राव राजानं सिंहॊ मृगम इवॊल्बणः ॥ 43 ॥
तम अभिद्रुतम आलॊक्य दरॊणेनामित्र घातिना हाहेति सहसा शब्दः पाण्डूनां समजायत ॥ 44 ॥
हृतॊ राजा हृतॊ राजा भारद्वाजेन मारिष इत्य आसीत सुमहाञ शब्दः पाण्डुसैन्यस्य सर्वतः ॥ 45 ॥
ततस तवरितम आरुह्य सहदेव रथं नृपः अपायाज जवनैर अश्वैः कुन्तीपुत्रॊ युधिष्ठिरः ॥ 46 ॥
द्रोणपर्व · Drona Parva
अध्याय 81
Reach this point to mark the section finished.
Continue to अध्याय 82