धर्मDharmic Data

द्रोणपर्व · Drona Parva

अध्याय 76

  1. [स] सरंसन्त इव मज्जानस तावकानां भयान नृप तौ दृष्ट्वा समतिक्रान्तौ वासुदेवधनंजयौ ॥ 1 ॥

  2. सर्वे तु परतिसंरब्धा हरीमन्तः सत्त्वचॊदिताः सथिरी बूता महात्मानः परत्यगच्छन धनंजयम ॥ 2 ॥

  3. ये गताः पाण्डवं युद्धे करॊधामर्षसमन्विताः ते ऽदयापि न निवर्तन्ते सिन्धवः सागराद इव ॥ 3 ॥

  4. असन्तस तु नयवर्तन्त वेदेभ्य इव नास्तिकाः नरकं भजमानास ते परत्यपद्यन्त किल्बिषम ॥ 4 ॥

  5. ताव अतीत्य रथानीकं विमुक्तौ पुरुषर्षभौ ददृशाते यथा राहॊर आस्यान मुक्तौ परभा करौ ॥ 5 ॥

  6. मत्स्याव इव महाजालं विदार्य विगतज्वरौ तथा कृष्णाव अदृश्येतां सेना जालं विदार्य तत ॥ 6 ॥

  7. विमुक्तौ शस्त्रसंबाधाद दरॊणानीकात सुदुर्भिदात अदृश्येतां महात्मानौ कालसूर्याव इवॊदितौ ॥ 7 ॥

  8. अस्त्रसंबाध निर्मुक्तौ विमुक्तौ शस्त्रसंकटात अदृश्येतां महात्मानौ शत्रुसंबाध कारिणौ ॥ 8 ॥

  9. विमुक्तौ जवलनस्पर्शान मकरास्याज झषाव इव वयक्षॊभयेतां सेनां तौ समुद्रं मकराव इव ॥ 9 ॥

  10. तावकास तव पुत्राश च दरॊणानीकस्थयॊस तयॊः नैतौ तरिष्यतॊ दरॊणम इति चक्रुस तदा मतिम ॥ 10 ॥

  11. तौ तु दृष्ट्वा वयतिक्रान्तौ दरॊणानीकं महाद्युती नाशशंसुर महाराज सिन्धुराजस्य जीवितम ॥ 11 ॥

  12. आशा बलवती राजन पुत्राणाम अभवत तव दरॊण हार्दिक्ययॊः कृष्णौ न मॊक्ष्येते इति परभॊ ॥ 12 ॥

  13. ताम आशां विफलां कृत्वा निस्तीर्णौ तौ परंतपौ दरॊणानीकं महाराज भॊजानीकं च दुस्तरम ॥ 13 ॥

  14. अथ दृष्ट्वा वयतिक्रान्तौ जवलिताव इव पावकौ निराशाः सिन्धुराजस्य जीवितं नाशशंसिरे ॥ 14 ॥

  15. मिथश च समभाषेताम अभीतौ भयवर्धनौ जयद्रथ वदे वाचस तास ताः कृष्ण धनंजयौ ॥ 15 ॥

  16. असौ मध्ये कृतः षड्भिर धार्तराष्ट्रैर महारथैः चक्षुर्विषयसंप्राप्तॊ न नौ मॊक्ष्यति सैन्धवः ॥ 16 ॥

  17. यद्य अस्य समरे गॊप्ता शक्रॊ देवगणैः सह तथाप्य एनं हनिष्याव इति कृष्णाव अभाषताम ॥ 17 ॥

  18. इति कृष्णौ महाबाहू मिथः कथयतां तदा सिन्धुराजम अवेक्षन्तौ तत पुत्रास तव शुश्रुवुः ॥ 18 ॥

  19. अतीत्य मरु धन्वेव परयान्तौ तृषितौ गजौ पीत्वा वारि समाश्वस्तौ तथैवास्ताम अरिंदमौ ॥ 19 ॥

  20. वयाघ्रसिंहगजाकीर्णान अतिक्रम्येव पर्वतान अदृश्येतां महाबाहू यथा मृत्युजरातिगौ ॥ 20 ॥

  21. तथा हि मुखवर्णॊ ऽयम अनयॊर इति मेनिरे तावका दृश्यमुक्तौ तौ विक्रॊशन्ति सम सर्वतः ॥ 21 ॥

  22. दॊणाद आशीविषाकाराज जवलिताद इव पावकात अन्येभ्यः पार्थिवेभ्यश च भास्वन्ताव इव भास्करौ ॥ 22 ॥

  23. तौ मुक्तौ सागरप्रख्याद दरॊणानीकाद अरिंदमौ अदृश्येतां मुदा युक्तौ समुत्तीर्यार्णवं यथा ॥ 23 ॥

  24. शस्त्रौघान महतॊ मुक्तौ दरॊण हार्दिक्य रक्षितान रॊचमानाव अदृश्येताम इन्द्राग्न्यॊः सदृशौ रणे ॥ 24 ॥

  25. उद्भिन्न रुधिरौ कृष्णौ भारद्वाजस्य सायकैः शितैश चितौ वयरॊचेतां कर्णिकारैर इवाचलौ ॥ 25 ॥

  26. दरॊण गराहह्रदान मुक्तौ शक्त्याशीविषसंकटात अयः शरॊग्रम अकरॊत कषत्रिय परवराम्भसः ॥ 26 ॥

  27. जयाघॊषतलनिर्ह्रादाद गदा निस्त्रिंशविद्युतः दरॊणास्त्र मेघान निर्मुक्तौ सूर्येन्दू तिमिराद इव ॥ 27 ॥

  28. बाहुभ्याम इव संतीर्णौ सिन्धुषष्ठाः समुद्रगाः तपान्ते सरितः पूर्णा महाग्राहसमाकुलाः ॥ 28 ॥

  29. इति कृष्णा महेष्वासौ यशसा लॊकविश्रुतौ सर्वभूतान्य अमन्यन्त दरॊणास्त्र बलविस्मयात ॥ 29 ॥

  30. जयद्रथं समीपस्थम अवेक्षन्तौ जिघांसया रुरुं निपाने लिप्सन्तौ वयाघ्रवत ताव अतिष्ठताम ॥ 30 ॥

  31. यथा हि मुखवर्णॊ ऽयम अनयॊर इति मेनिरे तव यॊधा महाराज हतम एव जयद्रथम ॥ 31 ॥

  32. लॊहिताक्षौ महाबाहू संयत्तौ कृष्ण पाण्डवौ सिन्धुराजम अभिप्रेक्ष्य हृष्टौ वयनदतां मुहुः ॥ 32 ॥

  33. शौरेर अभीशु हस्तस्य पार्थस्य च धनुष्मतः तयॊर आसीत परतिभ्राजः सूर्यपावकयॊर इव ॥ 33 ॥

  34. हर्ष एव तयॊर आसीद दरॊणानीक परमुक्तयॊः समीपे सैन्धवं दृष्ट्वा शयेनयॊर आमिषं यथा ॥ 34 ॥

  35. तौ तु सैन्धवम आलॊक्य वर्तमानम इवान्तिके सहसा पेततुः करुद्धौ कषिप्रं शयेनाव इवामिषे ॥ 35 ॥

  36. तौ तु दृष्ट्वा वयतिक्रान्तौ हृषीकेश धनंजयौ सिन्धुराजस्य रक्षार्थं पराक्रान्तः सुतस तव ॥ 36 ॥

  37. दरॊणेनाबद्ध कवचॊ राजा दुर्यॊधनस तदा ययाव एकरथेनाजौ हयसंस्कारवित परभॊ ॥ 37 ॥

  38. कृष्ण पार्थौ महेष्वासौ वयतिक्रम्याथ ते सुतः अग्रतः पुण्डरीकाक्षं परतीयाय नराधिप ॥ 38 ॥

  39. ततः सर्वेषु सैन्येषु वादित्राणि परहृष्टवत परावाद्यन समतिक्रान्ते तव पुत्रे धनंजयम ॥ 39 ॥

  40. सिंहनाद रवाश चासञ शङ्खदुन्दुभिमिश्रिताः दृष्ट्वा दुर्यॊधनं तत्र कृष्णयॊः परमुखे सथितम ॥ 40 ॥

  41. ये च ते सिन्धुराजस्य गॊप्तारः पावकॊपमाः ते परहृष्यन्त समरे दृष्ट्वा पुत्रं तवाभिभॊ ॥ 41 ॥

  42. दृष्ट्वा दुर्यॊधनं कृष्णस तव अतिक्रान्तं सहानुगम अब्रवीद अर्जुनं राजन पराप्तकालम इदं वचः ॥ 42 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 77

Previous: अध्याय 75