[स] हते सुदक्षिणे राजन वीरे चैव शरुतायुधे जवेनाभ्यद्रवन पार्थं कुपिताः सैनिकास तव ॥ 1 ॥
अभीषाहा शूरसेनाः शिबयॊ ऽथ वसातयः अभ्यवर्षंस ततॊ राजञ शरवर्षैर धनंजयम ॥ 2 ॥
तेषां षष्टिशतानार्यान परामथ्नत पाण्डवैः शरैः ते सम भीताः पलायन्त वयाघ्रात कषुद्रमृगा इव ॥ 3 ॥
ते निवृत्य पुनः पार्थं सरतः पर्यवारयन रणे सपत्नान निघ्नन्तं जिगीषंतन परान युधि ॥ 4 ॥
तेषाम आपततां तूर्णं गाण्डीवप्रेषितैः शरैः शिरांसि पातयाम आस बाहूंश चैव धनंजयः ॥ 5 ॥
शिरॊभिः पतितैस तत्र भूमिर आसीन निरन्तरा अभ्रच छायेव चैवासीद धवाङ्क्ष गृध्रवडैर युधि ॥ 6 ॥
तेषु तूत्साद्यमानेषु करॊधामर्षसमन्वितौ शरुतायुश चाच्युतायुश च धनंजयम अयुध्यताम ॥ 7 ॥
बलिनौ सपर्थिनौ वीरौ कुलजौ बाहुशालिनौ ताव एनं शरवर्षाणि सव्यदक्षिणम अस्यताम ॥ 8 ॥
तवरायुक्तौ महाराज परार्थयानौ महद यशः अर्जुनस्य वधप्रेप्सू पुत्रार्थे तव धन्विनौ ॥ 9 ॥
ताव अर्जुनं सहस्रेण पत्रिणां नतपर्वणाम पूरयाम आसतुः करुद्धौ तडागं जलदौ यथा ॥ 10 ॥
शरुतायुश च ततः करुद्धस तॊमरेण धनंजयम आजघान रथश्रेष्ठः पीतेन निशितेन च ॥ 11 ॥
सॊ ऽतिविद्धॊ बलवता शत्रुणा शत्रुकर्शनः आजगाम परं मॊहं मॊहयन केशवं रणे ॥ 12 ॥
एतस्मिन्न एव काले तु सॊ ऽचयुतायुर महारथः शूलेन भृशतीक्ष्णेन ताडयाम आस पाण्डवम ॥ 13 ॥
कषते कषारं स हि ददौ पाण्डवस्य महात्मनः पार्थॊ ऽपि भृशसंविद्धॊ धवजयष्टिं समाश्रितः ॥ 14 ॥
ततः सर्वस्य सैन्यस्य तावकस्य विशां पते सिंहनादॊ महान आसीद धतं मत्वा धनंजयम ॥ 15 ॥
कृष्णश च भृशसंतप्तॊ दृष्ट्वा पार्थं विचेतसम आश्वासयत सुहृद्याभिर वाग्भिस तत्र धनंजयम ॥ 16 ॥
ततस तौ रथिनां शरेष्ठौ लब्धलक्षौ धनंजयम वासुदेवं च वार्ष्णेयं शरवर्षैः समन्ततः ॥ 17 ॥
सचक्रकूबर रथं साश्वध्वजपताकिनम अदृश्यं चक्रतुर युद्धे तद अद्भुतम इवाभवत ॥ 18 ॥
परत्याश्वस्तस तु बीभत्सुः शनकैर इव भारत परेतराजपुरं पराप्य पुनः परत्यागतॊ यथा ॥ 19 ॥
संछन्नं शरजालेन रथं दृष्ट्वा स केशवम शत्रू चाभिमुखौ दृष्ट्वा दीप्यमानाव इवानलौ ॥ 20 ॥
परादुश्चक्रे ततः पार्थः शाक्रम अस्त्रं महारथः तस्माद आसन सहस्राणि शराणां नतपर्वणाम ॥ 21 ॥
ते जघ्नुस तौ महेष्वासौ ताभ्यां सृष्टांश च सायकान विचेरुर आकाशगताः पार्थ बाणविदारिताः ॥ 22 ॥
परतिहत्य शरांस तूर्णं शरवेगेन पाण्डवः परतस्थे तत्र तत्रैव यॊधयन वै महारथान ॥ 23 ॥
तौ च फल्गुन बाणौघैर विबाहु शिरसौ कृतौ वसुधाम अन्वपद्येतां वातनुन्नाव इव दरुमौ ॥ 24 ॥
शरुतायुषश च निधनं वधश चैवाच्युतायुषः लॊकविस्मापनम अभूत समुद्रस्येव शॊषणम ॥ 25 ॥
तयॊः पदानुगान हत्वा पुनः पञ्चशतान रथान अभ्यगाद भारतीं सेनां निघ्नन पार्थॊ वरान वरान ॥ 26 ॥
शरुतायुषं च निहतं परेक्ष्य चैवाच्युतायुषम अयुतायुश च संक्रुद्धॊ दीर्घायुश चैव भारत ॥ 27 ॥
पुत्रौ तयॊर नरश्रेष्ठौ कौन्तेयं परतिजग्मतुः किरन्तौ विविधान बाणान पितृव्यसनकर्शितौ ॥ 28 ॥
ताव अर्जुनॊ मुहूर्तेन शरैः संनतपर्वभिः परेषयत परमक्रुद्धॊ यमस्य सदनं परति ॥ 29 ॥
लॊडयन्तम अनीकानि दविपं पद्मसरॊ यथा नाशक्नुवन वारयितुं पार्थं कषत्रिय पुंगवाः ॥ 30 ॥
अग्नास तु गजवारेण पाण्डवं पर्यवारयन करुद्धाः सहस्रशॊ राजञ शिखिता हस्तिसादिनः ॥ 31 ॥
दुर्यॊधन समादिष्टाः कुञ्जरैः पर्वतॊपमैः पराच्याश च दाक्षिणात्याश च कलिङ्ग परमुखा नृपाः ॥ 32 ॥
तेषाम आपततां शीघ्रं गाण्डीवप्रेषितैः शरैः निचकर्त शिरांस्य उग्रौ बाहून अपि सुभूषणान ॥ 33 ॥
तैः शिरॊभिर मही कीर्णा बाहुभिश च सहाङ्गदैः बभौ कनकपाषाणा भुजगैर इव संवृता ॥ 34 ॥
बाहवॊ विशिखैश छिन्नाः शिरांस्य उन्मथितानि च चयवमानान्य अदृश्यन्त दरुमेभ्य इव पक्षिणः ॥ 35 ॥
शरैः सहस्रशॊ विद्धा दविपाः परस्रुत शॊणिताः वयदृश्यन्ताद्रयः काले गैरिकाम्बुस्रवा इव ॥ 36 ॥
निहताः शेरते समान्ये बीभत्सॊर निशितैः शरैः गजपृष्ठ गता मलेच्छा नाना विकृतदर्शनाः ॥ 37 ॥
नानावेषधरा राजन नानाशस्त्रौघसंवृताः रुधिरेणानुलिप्ताङ्गा भान्ति चित्रैः शरैर हताः ॥ 38 ॥
शॊणितं निर्वमन्ति सम दविपाः पार्थ शराहताः सहस्रशश छिन्नगात्राः सारॊहाः सपदानुगाः ॥ 39 ॥
चुक्रुशुश च निपेतुश च बभ्रमुश चापरे दिशः भृशं तरसाश च बहुधा सवानेन ममृदुर गजाः सान्तरायुधिका मत्ता दविपास तीक्ष्णविषॊपमाः ॥ 40 ॥
विदन्त्य असुरमायां ये सुघॊरा घॊरचक्षुषः यवनाः पारदाश चैव शकाश च सुनिकैः सह ॥ 41 ॥
यॊ यॊनिप्रभवा मलेच्छाः कालकल्पाः परहारिणः दार्वाभिसारा दरदाः पुण्ड्राश च सह बाह्लिकैः ॥ 42 ॥
न ते सम शक्याः संख्यातुं वराताः शतसहस्रशः वृष्टिस तथाविधा हय आसीच छलभानाम इवायतिः ॥ 43 ॥
अभ्रच छायाम इव शरैः सैन्ये कृत्वा धनंजयः मुण्डार्ध मुण्डजटिलान अशुचीञ जटिलाननान मलेच्छान अशातयत सर्वान समेतान अस्त्रमायया ॥ 44 ॥
शरैश च शतशॊ विद्धास ते संघाः संघचारिणः पराद्रवन्त रणे भीता गिरिगह्वरवासिनः ॥ 45 ॥
गजाश्वसादि मलेच्छानां पतितानां शतैः शरैः वडाः कङ्का वृका भूमाव अपिवन रुधिरं मुदा ॥ 46 ॥
पत्त्यश्वरथनागैश च परच्छन्नकृतसंक्रमाम शरवर्ष पलवां घॊरां केशशैवलशाड्वलाम परावर्तयन नदीम उग्रां शॊणितौघतरङ्गिणीम ॥ 47 ॥
शिरस तराणक्षुद्रमत्स्यां युगान्ते कालसंभृताम अकरॊद गजसंबाधां नदीम उत्तरशॊणिताम देहेभ्यॊ राजपुत्राणां नागाश्वरथसादिनाम ॥ 48 ॥
यथा सथलं च निम्नं च न सयाद वर्षति वासवे तथासीत पृथिवी सर्वा शॊणितेन परिप्लुता ॥ 49 ॥
षट सहस्रान वरान वीरान पुनर दशशतान वरान पराहिणॊन मृत्युलॊकाय कषत्रियान कषत्रियर्षभः ॥ 50 ॥
शरैः सहस्रशॊ विद्धा विधिवत कल्पिता दविपाः शेरते भूमिम आसाद्य शैला वज्रहता इव ॥ 51 ॥
स वाजिरथमातङ्गान निघ्नन वयचरद अर्जुनः परभिन्न इव मातङ्गॊ मृद्नन नड वनम यथा ॥ 52 ॥
भूरि दरुमलता गुल्मं शुष्केन्धनतृणॊलपम निर्दहेद अनलॊ ऽरण्यं यथा वायुसमीरितः ॥ 53 ॥
सैन्यारण्यं तव तथा कृष्णानिल समीरितः शरार्चिर अदहत करुद्धः पाण्डवाग्निर धनंजयः ॥ 54 ॥
शून्यान कुर्वन रथॊपस्थान मानवैः संस्तरन महीम परानृत्यद इव संबाधे चापहस्तॊ धनंजयः ॥ 55 ॥
वज्रकल्पैः शरैर भूमिं कुर्वन्न उत्तरशॊणिताम पराविशद भारतीं सेनां संक्रुद्धॊ वै धनंजयः तं शरुतायुस तथाम्बष्ठॊ वरजमानं नयवारयत ॥ 56 ॥
तस्यार्जुनः शरैस तीक्ष्णैः कङ्कपत्र परिच्छदैः नयपातयद धयाञ शीघ्रं यतमानस्य मारिष धनुश चास्यापरैश छित्त्वा शरैः पार्थॊ विचक्रमे ॥ 57 ॥
अम्बष्ठस तु गदां गृह्य करॊधपर्याकुलेक्षणः आससाद रणे पार्थं केशवं च महारथम ॥ 58 ॥
ततः स परहसन वीरॊ गदाम उद्यम्य भारत रथम आवार्य गदया केशवं समताडयत ॥ 59 ॥
गदया ताडितं दृष्ट्वा केशवं परवीरहा अर्जुनॊ भृशसंक्रुद्धः सॊ ऽमबष्ठं परति भारत ॥ 60 ॥
ततः शरैर हेमपुङ्खैः सगदं रथिनां वरम छादयाम आस समरे मेघः सूर्यम इवॊदितम ॥ 61 ॥
ततॊ ऽपरैः शरैश चापि गदां तस्य महात्मनः अचूर्णयत तदा पार्थस तद अद्भुतम इवाभवत ॥ 62 ॥
अथ तां पतितां दृष्ट्वा गृह्यान्यां महतीं गदाम अर्जुनं वासुदेवं च पुनः पुनर अताडयत ॥ 63 ॥
तस्यार्जुनः कषुरप्राभ्यां सगदाव उद्यतौ भुजौ चिच्छेदेन्द्र धवजाकारौ शिरश चान्येन पत्रिणा ॥ 64 ॥
स पपात हतॊ राजन वसुधाम अनुनादयन इन्द्रध्वज इवॊत्सृष्टॊ यन्त्रनिर्मुक्त बन्धनः ॥ 65 ॥
रथानीकावगाढश च वारणाश्वशतैर वृतः सॊ ऽदृश्यत तदा पार्थॊ घनैः सूर्य इवावृतः ॥ 66 ॥
द्रोणपर्व · Drona Parva
अध्याय 68
Reach this point to mark the section finished.
Continue to अध्याय 69