धर्मDharmic Data

द्रोणपर्व · Drona Parva

अध्याय 22

  1. [धृ] सर्वेषाम एव मे बरूहि रथचिह्नानि संशय ये दरॊणम अभ्यवर्तन्त करुद्धा भीम पुरॊगमाः ॥ 1 ॥

  2. [स] ऋश्य वर्णैर हयैर दृष्ट्वा वयायच्छन्तं वृकॊदरम रजताश्वस ततः शूरः शैनेयः संन्यवर्तत ॥ 2 ॥

  3. दर्शनीयास तु काम्बॊजाः शुकपत्रपरिच्छदाः वहन्तॊ नकुलं शीघ्रं तावकान अभिदुद्रुवुः ॥ 3 ॥

  4. कृष्णास तु मेघसंकाशाः सहदेवम उदायुधम भीमवेगा नरव्याघ्रम अवहन वातरंहसः ॥ 4 ॥

  5. हेमॊत्तम परतिच्छन्नैर हयैर वातसमैर जवे अभ्यवर्तन्त सैन्यानि सर्वाण्य एव युधिष्ठिरम ॥ 5 ॥

  6. राज्ञस तव अनन्तरं राजा पाञ्चाल्यॊ दरुपदॊ ऽभवत जातरूपमयच छत्रः सर्वैः सवैर अभिरक्षितः ॥ 6 ॥

  7. ललामैर हरिभिर युक्तैः सर्वशब्दक्षमैर युधि राज्ञां मध्ये महेष्वासः शान्तभीर अभ्यवर्तत ॥ 7 ॥

  8. तं विराटॊ ऽनवयात पश्चात सह शूरैर महारथैः केकयाश च शिखण्डी च धृष्टकेतुस तथैव च सवैः सवैः सैन्यैः परिवृता मत्स्यराजानम अन्वयुः ॥ 8 ॥

  9. ते तु पाटल पुष्पाणां समवर्णा हयॊत्तमाः वहमाना वयराजन्त मत्स्यस्यामित्र घातिनः ॥ 9 ॥

  10. हारिद्र समवर्षास तु जवना हेममालिनः पुत्रं विराट राजस्य स तवराः समुदावहन ॥ 10 ॥

  11. इन्द्रगॊपक वर्णैस तु भरातरः पञ्च केकयाः जातरूपसमाभासः सेवे लॊहितक धवजाः ॥ 11 ॥

  12. ते हेममालिनः शूराः सर्वे युद्धविशारदाः वर्षन्त इव जीमूताः परत्यदृश्यन्त दंशिताः ॥ 12 ॥

  13. आमपात्रनिभाकाराः पाञ्चाल्यम अमितौजसम दान्तास ताम्रारुणा युक्ताः शिखण्डिनम उदावहन ॥ 13 ॥

  14. तथा दवादश साहस्राः पाञ्चालानां महारथाः तेषां तु षट सहस्राणि ये शिखण्डिनम अन्वयुः ॥ 14 ॥

  15. पुत्रं तु शिशुपालस्य नरसिंहस्य मारिष आक्रीडन्तॊ वहन्ति सम सारङ्गशबला हयाः ॥ 15 ॥

  16. धृष्टकेतुश च चेदीनाम ऋषभॊ ऽतिबलॊदितः काम्बॊजैः शबलैर अश्वैर अभ्यवर्तत दुर्जयः ॥ 16 ॥

  17. बृहत कषत्रं तु कैकेयं सुकुमारं हयॊत्तमाः पलाल धूमवर्णाभाः सैन्धवाः शीघ्रम आवहन ॥ 17 ॥

  18. मल्लिकाक्षाः पद्मवर्णा बाह्लिजाताः सवलंकृताः शूरं शिखण्डिनः पुत्रं कषत्रदेवम उदावहन ॥ 18 ॥

  19. युवानम अवहन युद्धे करौञ्चवर्णा हयॊत्तमाः काश्यस्याभिभुवः पुत्रं सुकुमारं महारथम ॥ 19 ॥

  20. शवेतास तु परतिविन्ध्यं तं कृष्ण गरीवा मनॊजवाः यन्तुः परेष्यकरा राजन राजपुत्रम उदावहन ॥ 20 ॥

  21. सुत सॊमं तु यं धौम्यात पार्थः पुत्रम अयाचत माषपुष्पसवर्णास तम अवहन वाजिनॊ रणे ॥ 21 ॥

  22. सहस्रसॊमप्रतिमा बभूवुः; पुरे कुरूणाम उदयेन्दु नाम्नि तस्मिञ जातः सॊमसंक्रन्दमध्ये; यस्मात तस्मात सुत सॊमॊ ऽभवत सः ॥ 22 ॥

  23. नाकुलिं तु शतानीकं शालपुष्पनिभा हयाः आदित्यतरुण परख्याः शलाघनीयम उदावहन ॥ 23 ॥

  24. काञ्चनप्रतिमैर यॊक्त्रैर मयूरग्रीव संनिभाः दरौपदेयं नरव्याघ्रं शरुतकर्माणम आवहन ॥ 24 ॥

  25. शरुतकीर्तिं शरुतनिधिं दरौपदेयं हयॊत्तमाः ऊहुः पार्थ समं युद्धे चाष पत्रनिभा हयाः ॥ 25 ॥

  26. यम आहुर अध्यर्धगुणं कृष्णात पार्थाच च संयुगे अभिमन्युं पिशङ्गास तं कुमारम अवहन रणे ॥ 26 ॥

  27. एकस तु धार्तराष्ट्रेभ्यः पाण्डवान यः समाश्रितः तं बृहन्तॊ महाकाया युयुत्सुम अवहन रणे ॥ 27 ॥

  28. पलाल काण्डवर्णास तु बार्धक्षेमिं तरस्विनम ऊहुः सुतुमुले युद्धे हया हृष्टाः सवलंकृताः ॥ 28 ॥

  29. कुमारं शिति पादास तु रुक्मपत्रैर उरश छदैः सौचित्तिम अवहन युद्धे यन्तुः परेष्यकरा हयाः ॥ 29 ॥

  30. रुक्मपृष्ठावकीर्णास तु कौशेयसदृशा हयाः सुवर्णमालिनः कषान्ताः शरेणिमन्तम उदावहन ॥ 30 ॥

  31. रुक्ममाला धराः शूरा हेमवर्णाः सवलंकृताः काशिराजं हयश्रेष्ठाः शलाघनीयम उदावहन ॥ 31 ॥

  32. अस्त्राणां च धनुर्वेदे बराह्म वेदे च पारगम तं सत्यधृतिम आयान्तम अरुणाः समुदावहन ॥ 32 ॥

  33. यः सपाञ्चाल सेनानीर दरॊणम अंशम अकल्पयत पारावत सवर्णाश्वा धृष्टद्युम्नम उदावहन ॥ 33 ॥

  34. तम अन्वयात सत्यधृतिः सौचित्तिर युद्धदुर्मदः शरेणिमान वसु दानश च पुत्रः काश्यस्य चाभिभॊ ॥ 34 ॥

  35. युक्तैः परमकाम्बॊजैर जवनैर हेममालिभिः भीषयन्तॊ दविषत सैन्यं यम वैश्रवणॊपमाः ॥ 35 ॥

  36. परभद्रकास तु पाञ्चालाः षट सहस्राण्य उदायुधाः नानावर्णैर हयश्रेष्ठैर हेमचित्ररथध्वजाः ॥ 36 ॥

  37. शरव्रातैर विधुन्वन्तः शत्रून विततकार्मुकाः समानमृत्यवॊ भूत्वा धृष्टद्युम्नं समन्वयुः ॥ 37 ॥

  38. बभ्रु कौशेयवर्णास तु सुवर्णवरमालिनः ऊहुर अग्लान मनसश चेकितानं हयॊत्तमाः ॥ 38 ॥

  39. इन्द्रायुधसवर्णैस तु कुन्तिभॊजॊ हयॊत्तमैः आया सुवश्यैः पुरुजिन मातुलः सव्यसाचिनः ॥ 39 ॥

  40. अन्तरिक्षसवर्णास तु तारका चित्रिता इव राजानं रॊचमानं ते हयाः संख्ये समावहन ॥ 40 ॥

  41. कर्बुराः शिति पादास तु सवर्णजालपरिच्छदाः जारा संधिं हयश्रेष्ठाः सहदेवम उदावहन ॥ 41 ॥

  42. ये तु पुष्कर नालस्य समवर्णा हयॊत्तमाः जवे शयेनसमाश चित्राः सुदामानम उदावहन ॥ 42 ॥

  43. शशलॊहित वर्म्णास तु पाण्डुरॊद्गत राजयः पाञ्चाल्यं गॊपतेः पुत्रं सिंहसेनम उदावहन ॥ 43 ॥

  44. पाञ्चालानां नरव्याघ्रॊ यः खयातॊ जनमेजयः तस्य सर्षप पुष्पाणां तुल्यवर्णा हयॊत्तमाः ॥ 44 ॥

  45. माषवर्णास तु जवना बृहन्तॊ हेममालिनः दधि पृष्ठाश चन्द्र मुखाः पाञ्चाल्यम अवहन दरुतम ॥ 45 ॥

  46. शूराश चभद्रकाश चैव शरकाण्डनिभा हयाः पद्मकिञ्जल्क वर्णाभा दण्डधारम उदावहन ॥ 46 ॥

  47. बिभ्रतॊ हेममालाश च चक्रवाकॊदरा हयाः कॊसलाधिपतेः पुत्रं सुक्षत्रं वाजिनॊ ऽवहन ॥ 47 ॥

  48. शबलास तु बृहन्तॊ ऽशवा दान्ता जाम्बूनदस्रजः युद्धे सत्यधृतिं कषौमिम अवहन परांशवः शुभाः ॥ 48 ॥

  49. एकवर्णेन सर्वेण धवजेन कवचेन च अश्वैश च धनुषा चैव शुक्लैः शुक्लॊ नयवर्तत ॥ 49 ॥

  50. समुद्रसेनपुत्रं तु सामुद्रा रुद्र तेजसम अश्वाः शशाङ्कसदृशाश चन्द्र देवम उदावहन ॥ 50 ॥

  51. नीलॊत्पलसवर्णास तु तपनीयविभूषिताः शैब्यं चित्ररथं युद्धे चित्रमाल्यावहन हयाः ॥ 51 ॥

  52. कलाय पुष्पवर्णास तु शवेतलॊहित राजयः रथसेनं हयश्रेष्ठाः समूहुर युद्धदुर्मदम ॥ 52 ॥

  53. यं तु सर्वमनुष्येभ्यः पराहुः शूरतरं नृपम तं पटच चर हन्तारं शुकवर्णावहन हयाः ॥ 53 ॥

  54. चित्रायुधं चित्रमाल्यं चित्रवर्मायुध धवजम ऊहुः किंशुकपुष्पाणां तुक्य वर्णा हयॊत्तमाः ॥ 54 ॥

  55. एकवर्णेन सर्वेण धवजेन कवचेन च धनुषा रथवाहैश च नीलैर नीलॊ ऽभयवर्तत ॥ 55 ॥

  56. नानारूपै रत्नचित्रैर वरूथ धवजकार्मुकैः वाजिध्वजपताकाभिश चित्रैश चित्रॊ ऽभयवर्तत ॥ 56 ॥

  57. ये तु पुष्कर पत्रस्य तुल्यवर्णा हयॊत्तमाः ते रॊचमानस्य सुतं हेमवर्णम उदावहन ॥ 57 ॥

  58. यॊधाश च भद्रकाराश च शरद अण्डान उदन्डजाः शवेताण्डाः कुक्कुटाण्डाभा दण्डकेतुम उदावहन ॥ 58 ॥

  59. आट रूषक पुष्पाभा हयाः पाण्ड्यानुयायिनाम अवहन रथमुख्यानाम अयुतानि चतुर्दश ॥ 59 ॥

  60. नानारूपेण वर्णेन नानाकृति मुखा हयाः रथचक्रध्वजं वीरं घटॊत्कचम उदावहन ॥ 60 ॥

  61. सुवर्णवर्णा धर्मज्ञम अनीकस्थं युधिष्ठिरम राजश्रेष्ठं हयश्रेष्ठाः सर्वतः पृष्ठतॊ ऽनवयुः वर्णैश चॊच्चावचैर दिव्यैः सदश्वानां परभद्रकाः ॥ 61 ॥

  62. ते यत्ता भीमसेनेन सहिताः काञ्चनध्वजाः परत्यदृश्यन्त राजेन्द्र सेन्द्रा इव दिवौकसः ॥ 62 ॥

  63. अत्यरॊचत तान सर्वान धृष्टद्युम्नः समागतान सर्वाण्य अपि च सैन्यानि भारद्वाजॊ ऽतयरॊचत ॥ 63 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 23

Previous: अध्याय 21