[स] ते सेने शिबिरं गत्वा नयविशेतां विशां पते यथाभागं यथान्यायं यथा गुल्मं च सर्वशः ॥ 1 ॥
कृत्वावहारं सैन्यानां दरॊणः परमदुर्मनाः दुर्यॊधनम अभिप्रेक्ष्य सव्रीडम इदम अब्रवीत ॥ 2 ॥
उक्तम एतन मया पूर्वं न तिष्ठति धनंजये शक्यॊ गरहीतुं संग्रामे देवैर अपि युधिष्ठिरः ॥ 3 ॥
इति तद वः परयततां कृतं पार्थेन संयुगे मातिशङ्कीर वचॊ मह्यम अजेयौ कृष्ण पाण्डवौ ॥ 4 ॥
अपनीते तु यॊगेन केन चिच छवेत वाहने तत एष्यति ते राजन वशम अद्य युधिष्ठिरः ॥ 5 ॥
कश चिद आह्वयतां संख्ये देशम अन्यं परकर्षतु तम अजित्वा तु कौन्तेयॊ न निवर्तेत कथंचनन ॥ 6 ॥
एतस्मिन्न अन्तरे शून्ये धर्मराजम अहं नृप गरहीष्यामि चमूं भित्त्वा धृष्टद्युम्नस्य पश्यतः ॥ 7 ॥
अर्जुनेन विहीनस तु यदि नॊत्सृजते रणम माम उपायान्तम आलॊक्य गृहीतम इति विद्धि तम ॥ 8 ॥
एवं ते सहसा राजन धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम समानेष्यामि सगणं वशम अद्य न संशयः ॥ 9 ॥
यदि तिष्ठति संग्रामे मुहूर्तम अपि पाण्डवः अथापयाति संग्रामाद विजयात तद विशिष्यते ॥ 10 ॥
दरॊणस्य तु वचः शरुत्वा तरिगर्ताधिपतिस ततः भरातृभिः सहितॊ राजन्न इदं वचनम अब्रवीत ॥ 11 ॥
वयं विनिकृता राजन सदा गाण्डीवधन्वना अनागःस्व अपि चागस्कृद अस्मासु भरतर्षभ ॥ 12 ॥
ते वयं समरमाणास तान विनिकारान पृथग्विधान करॊधाग्निना दह्यमाना न शेमहि सदा निशाः ॥ 13 ॥
स नॊ दिव्यास्त्रसंपन्नश चक्षुर्विषयम आगतः कर्तारः सम वयं सर्वं यच चिकीर्षाम हृद्गतम ॥ 14 ॥
भवतश च परियं यत सयाद अस्माकं च यशः करम वयम एनं हनिष्यामॊ निकृष्यायॊधनाद बहिः ॥ 15 ॥
अद्यास्त्व अनर्जुना भूमिर अत्रिगर्ताथ वा पुनः सत्यं ते परतिजानीमॊ नैतन मिथ्या भविष्यति ॥ 16 ॥
एवं सत्यरथश चॊक्त्वा सत्यधर्मा च भारत सत्यवर्मा च सत्येषुः सत्यकर्मा तथैव च ॥ 17 ॥
सहिता भरातरः पञ्च रथानाम अयुतेन च नयवर्तन्त महाराज कृत्वा शपथम आहवे ॥ 18 ॥
मालवास तुण्डिकेराश च रथानाम अयुतैस तरिभिः सुशर्मा च नरव्याघ्रस तरिगर्तः परस्थलाधिपः ॥ 19 ॥
माचेल्लकैर ललित्थैश च सहितॊ मद्रकैर अपि रथानाम अयुतेनैव सॊ ऽशपद भरातृभिः सह ॥ 20 ॥
नानाजनपदेभ्यश च रथानाम अयुतं पुनः समुत्थितं विशिष्टानां संशपार्थम उपागतम ॥ 21 ॥
ततॊ जवलनम आदाय हुत्वा सर्वे पृथक पृथक जगृहुः कुशचीराणि चित्राणि कवचानि च ॥ 22 ॥
ते च बद्धतनु तराणा घृताक्ताः कुशचीरिणः मौर्वी मेखलिनॊ वीराः सहस्रशतदक्षिणाः ॥ 23 ॥
यज्वानः पुत्रिणॊ लॊक्याः कृतकृत्यास तनुत्यजः यॊक्ष्यमाणास तदात्मानं यशसा विजयेन च ॥ 24 ॥
बरह्मचर्य शरुतिमुखैः करतुभिश चाप्तदक्षिणैः पराप्य लॊकान सुयुद्धेन कषिप्रम एव यियासवः ॥ 25 ॥
बराह्मणांस तर्पयित्वा च निष्कान दत्त्वा पृथक पृथक गाश च वासांसि च पुनः समाभाष्य परस्परम ॥ 26 ॥
परज्वाल्य कृष्ण वर्त्मानम उपागम्य रणे वरतम तस्मिन्न अग्नौ तदा चक्रुः परतिज्ञां दृढनिश्चयाः ॥ 27 ॥
शृण्वतां सर्वभूतानाम उच्चैर वाचः सम मेनिरे धृत्वा धनंजय वधे परतिज्ञां चापि चक्रिरे ॥ 28 ॥
ये वै लॊकाश चानृतानां य चैव बरह्म घातिनाम पनपस्य च ये लॊका गुरु दाररतस्य च ॥ 29 ॥
बरह्म सवहारिणश चैव राजपिण्डापहारिणः शरणागतं च तयजतॊ याचमानं तथा घनतः ॥ 30 ॥
अगार दाहिनां ये च ये च गां निघ्नताम अपि अपचारिणां च ये लॊका ये च बरह्म दविषाम अपि ॥ 31 ॥
जायां च ऋतुकाले वै ये मॊहाद अभिगच्छताम शराद्धसंगतिकानां च ये चाप्य आत्मापहारिणाम ॥ 32 ॥
नयासापहारिणां ये च शरुतं नाशयतां च ये कॊपेन युध्यमानानां ये च नीचानुसारिणाम ॥ 33 ॥
नास्तिकानां च ये लॊका ये ऽगनिहॊरा पितृत्यजाम तान आप्नुयामहे लॊकान ये च पापकृताम अपि ॥ 34 ॥
यद्य अहत्वा वयं युद्धे निवर्तेम धनंजयम तेन चाभ्यर्दितास तरासाद भवेम हि पराङ्मुखाः ॥ 35 ॥
यदि तव असुकरं लॊके कर्म कुर्याम संयुगे इष्टान पुण्यकृतां लॊकान पराप्नुयाम न संशयः ॥ 36 ॥
एवम उक्त्वा ततॊ राजंस ते ऽभयवर्तन्त संयुगे आह्वयन्तॊ ऽरजुनं वीराः पितृजुष्टां दिशं परति ॥ 37 ॥
आहूतस तैर नरव्याघ्रैः पार्थः परपुरंजयः धर्मराजम इदं वाक्यम अपदान्तरम अब्रवीत ॥ 38 ॥
आहूतॊ न निवर्तेयम इति मे वरतम आहितम संशप्तकाश च मां राजन्न आह्वयन्ति पुनः पुनः ॥ 39 ॥
एष च भरातृभिः सार्धं सुशर्माह्वयते रणे वधाय सगणस्यास्य माम अनुज्ञातुम अर्हसि ॥ 40 ॥
नैतच छक्नॊमि संसॊढुम आह्वानं पुरुषर्षभ सत्यं ते परतिजानामि हतान विद्धि परान युधि ॥ 41 ॥
[य] शरुतम एतत तवया तात यद दरॊणस्य चिकीर्षितम यथा तद अनृतं तस्य भवेत तद्वत समाचर ॥ 42 ॥
दरॊणॊ हि बलवाञ शूरः कृतास्त्रश च जितश्रमः परतिज्ञातं च तेनैतद गरहणं मे महारथ ॥ 43 ॥
[अर्ज] अयं वै सत्यजिद राजन्न अद्य ते रक्षिता युधि धरियमाणे हि पाञ्चाल्ये नाचार्यः कामम आप्स्यति ॥ 44 ॥
हते तु पुरुषव्याघ्रे रणे सत्यजिति परभॊ सर्वैर अपि समेतैर वा न सथातव्यं कथं चन ॥ 45 ॥
[स] अनुज्ञातस ततॊ राज्ञा परिष्वक्तश च फल्गुनः परेम्णा दृष्टश च बहुधा आशिषा च परयॊजितः ॥ 46 ॥
विहायैनं ततः पार्थस तरिगर्तान परत्ययाद बली कषुधितः कषुद विघातार्थं सिंहॊ मृगगणान इव ॥ 47 ॥
ततॊ दौर्यॊधनं सैन्यं मुदा परमया युतम गते ऽरजुने भृशं करुद्धं कर्म राजस्य निग्रहे ॥ 48 ॥
ततॊ ऽनयॊन्येन ते सेने समाजग्मतुर ओजसा गङ्गा सरय्वॊर वेगेन परावृषीवॊल्बणॊदके ॥ 49 ॥
द्रोणपर्व · Drona Parva
अध्याय 16
Reach this point to mark the section finished.
Continue to अध्याय 17