[स] तद बलं सुमहद दीर्णं तवदीयं परेक्ष्य वीर्यवान दधारैकॊ रणे पाण्डून वृषसेनॊ ऽसत्रमायया ॥ 1 ॥
शरा दश दिशॊ मुक्ता वृषसेनेन मारिष विचेरुस ते विनिर्भिद्यनर वाजिरथद्विपान ॥ 2 ॥
तस्य दीप्ता महाबाणा विनिश्चेरुः सहस्रशः भानॊर इव महाबाहॊ गरीष्म काले मरीचयः ॥ 3 ॥
तेनार्दिता महाराज रथिनः साधिनस तथा निपेतुर उर्व्यां सहसा वातनुन्ना इव दरुमाः ॥ 4 ॥
हयौघांश च रथौघांश च गजौघांश च समन्ततः अपातयद रणे राजञ शतशॊ ऽथ सहस्रशः ॥ 5 ॥
दृष्ट्वा तम एवं समरे विचरन्तम अभीतवत सहिताः सर्वराजानः परिवव्रुः समन्ततः ॥ 6 ॥
नाकुलिस तु शतानीकॊ वृषसेनं समभ्ययात विव्याध चैनं दशभिर नाराचैर मर्मभेदिभिः ॥ 7 ॥
तस्य कर्णात्मजश चापं छित्त्वा केतुम अपातयत तं भरातरं परीप्सन्तॊ दरौपदेयाः समभ्ययुः ॥ 8 ॥
कर्णात्मजं शरव्रातैश चक्रुश चादृश्यम अञ्जसा तान नदन्तॊ ऽभयधावन्त दरॊणपुत्र मुखा रथाः ॥ 9 ॥
छादयन्तॊ महाराज दरौपदेयान महारथान शरैर नानाविधैस तूर्णं पर्वताञ जलदा इव ॥ 10 ॥
तान पाण्डवाः परत्यगृह्णंस तवरिताः पुत्रगृद्धिनः पाञ्चालाः केकया मत्स्याः सृञ्जयांश चॊद्यतायुधाः ॥ 11 ॥
तद युद्धम अभवद घॊरं तुमुलं लॊमहर्षणम तवदीयैः पाण्डुपुत्राणां देवानाम इव दानवैः ॥ 12 ॥
एवम उत्तमसंरम्भा युयुधुः कुरुपाण्डवाः परस्परम उदीक्षन्तः परस्परकृतागसः ॥ 13 ॥
तेषां ददृशिरे कॊपाद वपूंष्य अमिततेजसाम युयुत्सूनाम इवाकाशे पतत्रिवरभॊगिनाम ॥ 14 ॥
भीमकर्ण कृप दरॊण दरौणिपार्षत सात्यकैः बभासे स रणॊद्देशः कालसूर्यैर इवॊदितैः ॥ 15 ॥
तदासीत तुमुलं युद्धं निघ्नताम इतरेतरम महाबलानां बलिभिर दानवानां यथा सुरैः ॥ 16 ॥
ततॊ युधिष्ठिरानीकम उद्धूतार्णव निस्वनम तवदीयम अवधीत सैन्यं संप्रद्रुत महारथम ॥ 17 ॥
तत परभग्नं बलं दृष्ट्वा शत्रुभिर भृशम अर्दितम अलं दरुतेन वः शूरा इति दरॊणॊ ऽभयभाषत ॥ 18 ॥
ततः शॊण हयः करुद्धश चतुर्दन्त इव दविपः परविश्य पाण्डवानीकं युधिष्ठिरम उपाद्रवत ॥ 19 ॥
तम अविध्यच छितैर बाणैः कङ्कपत्रैर युधिष्ठिरः तस्य दरॊणॊ धनुश छित्त्वा तं दरुतं समुपाद्रवत ॥ 20 ॥
चक्ररक्षः कुमारस तु पाञ्चालानां यशः करः दधार दरॊणम आयान्तं वेलेव सरितां पतिम ॥ 21 ॥
दरॊणं निवारितं दृष्ट्वा कुमारेण दविजर्षभम सिंहनाद रवॊ हय आसीत साधु साध्व इति भाषताम ॥ 22 ॥
कुमारस तु ततॊ दरॊणं सायकेन महाहवे विव्याधॊरसि संक्रुद्धः सिंहवच चानदन मुहुः ॥ 23 ॥
संवार्य तु रणे दरॊणः कुमारं वै महाबलः शरैर अनेकसाहस्रैः कृतहस्तॊ जितक्लमः ॥ 24 ॥
तं शूरम आर्य वरतिनम अस्त्रार्थ कृतनिश्रमम चक्ररक्षम अपामृद्नात कुमारं दविजसत्तमः ॥ 25 ॥
स मध्यं पराप्य सेनायाः सर्वाः परिचरन दिशः तव सैन्यस्य गॊप्तासीद भारद्वाजॊ रथर्षभः ॥ 26 ॥
शिखण्डिनं दवादशभिर विंशत्या चॊत्तमौजसम नकुलं पञ्चभिर विद्ध्वा सहदेवं च सप्तभिः ॥ 27 ॥
युधिष्ठिरं दवादशभिर दरौपदेयांस तरिभिस तरिभिः सात्यकिं पञ्चभिर विद्ध्वा मत्स्यं च दशभिः शरैः ॥ 28 ॥
वयक्षॊभयद रणे यॊधान यथामुख्यान अभिद्रवन अभ्यवर्तत संप्रेप्सुः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम ॥ 29 ॥
युगंधरस ततॊ राजन भारद्वाजं महारथम वारयाम आस संक्रुद्धं वातॊद्धूतम इवार्णवम ॥ 30 ॥
युधिष्ठिरं स विद्ध्वा तु शरैः संनतपर्वभिः युगंधरं च भल्लेन रथनीडाद अपाहरत ॥ 31 ॥
ततॊ विराटद्रुपदौ केकयाः सात्यकिः शिबिः वयाघ्रदत्तश च पाञ्चाल्यः सिंहसेनश च वीर्यवान ॥ 32 ॥
एते चान्ये च बहवः परीप्सन्तॊ युधिष्ठिरम आवव्रुस तस्य पन्थानं किरन्तः सायकान बहून ॥ 33 ॥
वयाघ्रदत्तश च पाञ्चाल्यॊ दरॊणं विव्याध मार्गणैः पञ्चाशद्भिः शितै राजंस तत उच्चुक्रुशुर जनाः ॥ 34 ॥
तवरितं सिंहसेनस तु दरॊणं विद्ध्वा महारथम पराहसत सहसा हृष्टस तरासयन वै यतव्रतम ॥ 35 ॥
ततॊ विस्फार्य नयने धनुर्ज्याम अवमृज्य च तलशब्दं महत कृत्वा दरॊणस तं समुपाद्रवत ॥ 36 ॥
ततस तु सिंहसेनस्य शिरः कायात सकुण्डलम वयाघ्रदत्तस्य चाक्रम्य भल्लाभ्याम अहरद बली ॥ 37 ॥
तान परमृद्य शरव्रातैः पाण्डवानां महारथान युधिष्ठिर समभ्याशे तस्थौ मृत्युर इवान्तकः ॥ 38 ॥
ततॊ ऽभवन महाशब्दॊ राजन यौधिष्ठिरे बले हृतॊ राजेति यॊधानां समीपस्थे यतव्रते ॥ 39 ॥
अब्रुवन सैनिकास तत्र दृष्ट्वा दरॊणस्य विक्रमम अद्य राजा धार्तराष्ट्रः कृतार्थॊ वै भविष्यति आगमिष्यति नॊ नूनं धार्तराष्ट्रस्य संयुगे ॥ 40 ॥
एवं संजल्पतां तेषां तावकानां महारथः आयाज जवेन कौनेयॊ रथघॊषेण नादयन ॥ 41 ॥
शॊणितॊदां रथावर्तां कृत्वा विशसने नदीम शूरास्थि चयसंकीर्णां परेतकूलापहारिणीम ॥ 42 ॥
तां शरौघमहाफेनां परासमत्स्यसमाकुलाम नदीम उत्तीर्य वेगेन कुरून विद्राव्य पाण्डवः ॥ 43 ॥
ततः किरीटी सहसा दरॊणानीकम उपाद्रवत छादयन्न इषुजालेन महता मॊहयन्न इव ॥ 44 ॥
शीघ्रम अभ्यस्यतॊ बाणान संदधानस्य चानिशम नान्तरं ददृशे कश चित कौन्तेयस्य यशस्विनः ॥ 45 ॥
न दिशॊ नान्तरिक्षं च न दयौर नैव च मेदिनी अदृश्यत महाराज बाणभूतम इवाभवत ॥ 46 ॥
नादृश्यत तदा राजंस तत्र किं चन संयुगे बाणान्ध कारे महति कृते गाण्डीवधन्वना ॥ 47 ॥
सूर्ये चास्तम अनुप्राप्ते रजसा चाभिसंवृते नाज्ञायत तदा शत्रुर न सुहृन न च किं चन ॥ 48 ॥
ततॊ ऽवहारं चक्रुस ते दरॊणदुर्यॊधनादयः तान विदित्वा भृशं तरस्तान अयुद्धमनसः परान ॥ 49 ॥
सवान्य अनीकानि बीभत्सुः शनकैर अवहारयत ततॊ ऽभितुष्टुवुः पार्थं परहृष्टाः पाण्डुसृञ्जयाः पाञ्चालाश च मनॊज्ञाभिर वाग्भिः सूर्यम इवर्षयः ॥ 50 ॥
एवं सवशिबिरं परायाज जित्वा शत्रून धनंजयः पृष्ठतः सर्वसैन्यानां मुदितॊ वै स केशवः ॥ 51 ॥
मसारगल्वर्कसुवर्णरूप्यैर; वज्रप्रवाल सफटिकैश च मुख्यैः चित्रे रथे पाण्डुसुतॊ बभासे; नक्षत्रचिरे वियतीव चन्द्रः ॥ 52 ॥
द्रोणपर्व · Drona Parva
अध्याय 15
Reach this point to mark the section finished.
Continue to अध्याय 16