धर्मDharmic Data

द्रोणपर्व · Drona Parva

अध्याय 15

  1. [स] तद बलं सुमहद दीर्णं तवदीयं परेक्ष्य वीर्यवान दधारैकॊ रणे पाण्डून वृषसेनॊ ऽसत्रमायया ॥ 1 ॥

  2. शरा दश दिशॊ मुक्ता वृषसेनेन मारिष विचेरुस ते विनिर्भिद्यनर वाजिरथद्विपान ॥ 2 ॥

  3. तस्य दीप्ता महाबाणा विनिश्चेरुः सहस्रशः भानॊर इव महाबाहॊ गरीष्म काले मरीचयः ॥ 3 ॥

  4. तेनार्दिता महाराज रथिनः साधिनस तथा निपेतुर उर्व्यां सहसा वातनुन्ना इव दरुमाः ॥ 4 ॥

  5. हयौघांश च रथौघांश च गजौघांश च समन्ततः अपातयद रणे राजञ शतशॊ ऽथ सहस्रशः ॥ 5 ॥

  6. दृष्ट्वा तम एवं समरे विचरन्तम अभीतवत सहिताः सर्वराजानः परिवव्रुः समन्ततः ॥ 6 ॥

  7. नाकुलिस तु शतानीकॊ वृषसेनं समभ्ययात विव्याध चैनं दशभिर नाराचैर मर्मभेदिभिः ॥ 7 ॥

  8. तस्य कर्णात्मजश चापं छित्त्वा केतुम अपातयत तं भरातरं परीप्सन्तॊ दरौपदेयाः समभ्ययुः ॥ 8 ॥

  9. कर्णात्मजं शरव्रातैश चक्रुश चादृश्यम अञ्जसा तान नदन्तॊ ऽभयधावन्त दरॊणपुत्र मुखा रथाः ॥ 9 ॥

  10. छादयन्तॊ महाराज दरौपदेयान महारथान शरैर नानाविधैस तूर्णं पर्वताञ जलदा इव ॥ 10 ॥

  11. तान पाण्डवाः परत्यगृह्णंस तवरिताः पुत्रगृद्धिनः पाञ्चालाः केकया मत्स्याः सृञ्जयांश चॊद्यतायुधाः ॥ 11 ॥

  12. तद युद्धम अभवद घॊरं तुमुलं लॊमहर्षणम तवदीयैः पाण्डुपुत्राणां देवानाम इव दानवैः ॥ 12 ॥

  13. एवम उत्तमसंरम्भा युयुधुः कुरुपाण्डवाः परस्परम उदीक्षन्तः परस्परकृतागसः ॥ 13 ॥

  14. तेषां ददृशिरे कॊपाद वपूंष्य अमिततेजसाम युयुत्सूनाम इवाकाशे पतत्रिवरभॊगिनाम ॥ 14 ॥

  15. भीमकर्ण कृप दरॊण दरौणिपार्षत सात्यकैः बभासे स रणॊद्देशः कालसूर्यैर इवॊदितैः ॥ 15 ॥

  16. तदासीत तुमुलं युद्धं निघ्नताम इतरेतरम महाबलानां बलिभिर दानवानां यथा सुरैः ॥ 16 ॥

  17. ततॊ युधिष्ठिरानीकम उद्धूतार्णव निस्वनम तवदीयम अवधीत सैन्यं संप्रद्रुत महारथम ॥ 17 ॥

  18. तत परभग्नं बलं दृष्ट्वा शत्रुभिर भृशम अर्दितम अलं दरुतेन वः शूरा इति दरॊणॊ ऽभयभाषत ॥ 18 ॥

  19. ततः शॊण हयः करुद्धश चतुर्दन्त इव दविपः परविश्य पाण्डवानीकं युधिष्ठिरम उपाद्रवत ॥ 19 ॥

  20. तम अविध्यच छितैर बाणैः कङ्कपत्रैर युधिष्ठिरः तस्य दरॊणॊ धनुश छित्त्वा तं दरुतं समुपाद्रवत ॥ 20 ॥

  21. चक्ररक्षः कुमारस तु पाञ्चालानां यशः करः दधार दरॊणम आयान्तं वेलेव सरितां पतिम ॥ 21 ॥

  22. दरॊणं निवारितं दृष्ट्वा कुमारेण दविजर्षभम सिंहनाद रवॊ हय आसीत साधु साध्व इति भाषताम ॥ 22 ॥

  23. कुमारस तु ततॊ दरॊणं सायकेन महाहवे विव्याधॊरसि संक्रुद्धः सिंहवच चानदन मुहुः ॥ 23 ॥

  24. संवार्य तु रणे दरॊणः कुमारं वै महाबलः शरैर अनेकसाहस्रैः कृतहस्तॊ जितक्लमः ॥ 24 ॥

  25. तं शूरम आर्य वरतिनम अस्त्रार्थ कृतनिश्रमम चक्ररक्षम अपामृद्नात कुमारं दविजसत्तमः ॥ 25 ॥

  26. स मध्यं पराप्य सेनायाः सर्वाः परिचरन दिशः तव सैन्यस्य गॊप्तासीद भारद्वाजॊ रथर्षभः ॥ 26 ॥

  27. शिखण्डिनं दवादशभिर विंशत्या चॊत्तमौजसम नकुलं पञ्चभिर विद्ध्वा सहदेवं च सप्तभिः ॥ 27 ॥

  28. युधिष्ठिरं दवादशभिर दरौपदेयांस तरिभिस तरिभिः सात्यकिं पञ्चभिर विद्ध्वा मत्स्यं च दशभिः शरैः ॥ 28 ॥

  29. वयक्षॊभयद रणे यॊधान यथामुख्यान अभिद्रवन अभ्यवर्तत संप्रेप्सुः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम ॥ 29 ॥

  30. युगंधरस ततॊ राजन भारद्वाजं महारथम वारयाम आस संक्रुद्धं वातॊद्धूतम इवार्णवम ॥ 30 ॥

  31. युधिष्ठिरं स विद्ध्वा तु शरैः संनतपर्वभिः युगंधरं च भल्लेन रथनीडाद अपाहरत ॥ 31 ॥

  32. ततॊ विराटद्रुपदौ केकयाः सात्यकिः शिबिः वयाघ्रदत्तश च पाञ्चाल्यः सिंहसेनश च वीर्यवान ॥ 32 ॥

  33. एते चान्ये च बहवः परीप्सन्तॊ युधिष्ठिरम आवव्रुस तस्य पन्थानं किरन्तः सायकान बहून ॥ 33 ॥

  34. वयाघ्रदत्तश च पाञ्चाल्यॊ दरॊणं विव्याध मार्गणैः पञ्चाशद्भिः शितै राजंस तत उच्चुक्रुशुर जनाः ॥ 34 ॥

  35. तवरितं सिंहसेनस तु दरॊणं विद्ध्वा महारथम पराहसत सहसा हृष्टस तरासयन वै यतव्रतम ॥ 35 ॥

  36. ततॊ विस्फार्य नयने धनुर्ज्याम अवमृज्य च तलशब्दं महत कृत्वा दरॊणस तं समुपाद्रवत ॥ 36 ॥

  37. ततस तु सिंहसेनस्य शिरः कायात सकुण्डलम वयाघ्रदत्तस्य चाक्रम्य भल्लाभ्याम अहरद बली ॥ 37 ॥

  38. तान परमृद्य शरव्रातैः पाण्डवानां महारथान युधिष्ठिर समभ्याशे तस्थौ मृत्युर इवान्तकः ॥ 38 ॥

  39. ततॊ ऽभवन महाशब्दॊ राजन यौधिष्ठिरे बले हृतॊ राजेति यॊधानां समीपस्थे यतव्रते ॥ 39 ॥

  40. अब्रुवन सैनिकास तत्र दृष्ट्वा दरॊणस्य विक्रमम अद्य राजा धार्तराष्ट्रः कृतार्थॊ वै भविष्यति आगमिष्यति नॊ नूनं धार्तराष्ट्रस्य संयुगे ॥ 40 ॥

  41. एवं संजल्पतां तेषां तावकानां महारथः आयाज जवेन कौनेयॊ रथघॊषेण नादयन ॥ 41 ॥

  42. शॊणितॊदां रथावर्तां कृत्वा विशसने नदीम शूरास्थि चयसंकीर्णां परेतकूलापहारिणीम ॥ 42 ॥

  43. तां शरौघमहाफेनां परासमत्स्यसमाकुलाम नदीम उत्तीर्य वेगेन कुरून विद्राव्य पाण्डवः ॥ 43 ॥

  44. ततः किरीटी सहसा दरॊणानीकम उपाद्रवत छादयन्न इषुजालेन महता मॊहयन्न इव ॥ 44 ॥

  45. शीघ्रम अभ्यस्यतॊ बाणान संदधानस्य चानिशम नान्तरं ददृशे कश चित कौन्तेयस्य यशस्विनः ॥ 45 ॥

  46. न दिशॊ नान्तरिक्षं च न दयौर नैव च मेदिनी अदृश्यत महाराज बाणभूतम इवाभवत ॥ 46 ॥

  47. नादृश्यत तदा राजंस तत्र किं चन संयुगे बाणान्ध कारे महति कृते गाण्डीवधन्वना ॥ 47 ॥

  48. सूर्ये चास्तम अनुप्राप्ते रजसा चाभिसंवृते नाज्ञायत तदा शत्रुर न सुहृन न च किं चन ॥ 48 ॥

  49. ततॊ ऽवहारं चक्रुस ते दरॊणदुर्यॊधनादयः तान विदित्वा भृशं तरस्तान अयुद्धमनसः परान ॥ 49 ॥

  50. सवान्य अनीकानि बीभत्सुः शनकैर अवहारयत ततॊ ऽभितुष्टुवुः पार्थं परहृष्टाः पाण्डुसृञ्जयाः पाञ्चालाश च मनॊज्ञाभिर वाग्भिः सूर्यम इवर्षयः ॥ 50 ॥

  51. एवं सवशिबिरं परायाज जित्वा शत्रून धनंजयः पृष्ठतः सर्वसैन्यानां मुदितॊ वै स केशवः ॥ 51 ॥

  52. मसारगल्वर्कसुवर्णरूप्यैर; वज्रप्रवाल सफटिकैश च मुख्यैः चित्रे रथे पाण्डुसुतॊ बभासे; नक्षत्रचिरे वियतीव चन्द्रः ॥ 52 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 16

Previous: अध्याय 14