[स] भीष्मं तु समरे करुद्धं परतपन्तं समन्ततः न शेकुः पाण्डवा दरष्टुं तपन्तम इव भास्करम ॥ 1 ॥
ततः सर्वाणि सैन्यानि धर्मपुत्रस्य शासनात अभ्यद्रवन्त गाङ्गेयं मर्दयन्तं शितैः शरैः ॥ 2 ॥
स तु भीष्मॊ रणश्लाघी सॊमकान सह सृञ्जयान पाञ्चालांश च महेष्वासान पातयाम आस सायकैः ॥ 3 ॥
ते वध्यमाना भीष्मेण पाञ्चालाः सॊमकैः सह भीष्मम एवाभ्ययुस तूर्णं तयक्त्वा मृत्युकृतं भयम ॥ 4 ॥
स तेषां रथिनां वीरॊ भीष्मः शांतनवॊ युधि चिच्छेद सहसा राजन बाहून अथ शिरांसि च ॥ 5 ॥
विरथान रथिनश चक्रे पिता देवव्रतस तव पतितान्य उत्तमाङ्गानि हयेभ्यॊ हयसादिनाम ॥ 6 ॥
निर्मनुष्यांश च मातङ्गाञ शयानान पर्वतॊपमान अपश्याम महाराज भीष्मास्त्रेण परमॊहितान ॥ 7 ॥
न तत्रासीत पुमान कश चित पाण्डवानां विशां पते अन्यत्र रथिनां शरेष्ठाद भीमसेनान महाबलात ॥ 8 ॥
स हि भीष्मं समासाद्य ताडयाम आस संयुगे ततॊ निष्टानकॊ घॊरॊ भीष्म भीमं समागमे ॥ 9 ॥
बभूव सर्वसैन्यानां घॊररूपॊ भयानकः तथैव पाण्डवा हृष्टाः सिंहनादम अथानदन ॥ 10 ॥
ततॊ दुर्यॊधनॊ राजा सॊदर्यैः परिवारितः भीष्मं जुगॊप समरे वर्तमाने जनक्षये ॥ 11 ॥
भीमस तु सारथिं हत्वा भीष्मस्य रथिनां वरः विद्रुताश्वे रथे तस्मिन दरवमाणे समन्ततः सुनाभस्य शरेणाशु शिरश चिच्छेद चारिहा ॥ 12 ॥
कषुरप्रेण सुतीक्ष्णेन स हतॊ नयपतद भुवि हते तस्मिन महाराज तव पुत्रे महारथे नामृष्यन्त रणे शूराः सॊदर्याः सप्त संयुगे ॥ 13 ॥
आदित्यकेतुर बह्व आशीकुण्ड धारॊ महॊदरः अपराजितः पण्डितकॊ विशालाक्षः सुदुर्जयः ॥ 14 ॥
पाण्डवं चित्रसंनाहा विचित्रकवच धवजाः अभ्यद्रवन्त संग्रामे यॊद्धुकामारिमर्दनाः ॥ 15 ॥
महॊदरस तु समरे भीमं विव्याध पत्रिभिः नवभिर वज्रसंकाशैर नमुचिं वृत्रहा यथा ॥ 16 ॥
आदित्यकेतुः सप्तत्या बह्व आशीचापि पञ्चभिः नवत्या कुण्ड धारस तु विशालाक्षश च सप्तभिः ॥ 17 ॥
अपराजितॊ महाराज पराजिष्णुर महारथः शरैर बहुभिर आनर्छद भीमसेनं महाबलम ॥ 18 ॥
रणे पण्डितकश चैनं तरिभिर बाणैः समर्दयत स तन न ममृषे भीमः शत्रुभिर वधम आहवे ॥ 19 ॥
धनुः परपीड्य वामेन करेणामित्रकर्शनः शिरश चिच्छेद समरे शरेण नतपर्वणा ॥ 20 ॥
अपराजितस्य सुनसं तव पुत्रस्य संयुगे पराजितस्य भीमेन निपपात शिरॊमहीम ॥ 21 ॥
अथापरेण भल्लेन कुण्ड धारं महारथम पराहिणॊन मृत्युलॊकाय सर्वलॊकस्य पश्यतः ॥ 22 ॥
ततः पुनर अमेयात्मा परसंधाय शिलीमुखम परेषयाम आस समरे पण्डितं परति भारत ॥ 23 ॥
स शरः पण्डितं हत्वा विवेश धरणीतलम यथा नरं निहत्याशु भुजगः कालचॊदितः ॥ 24 ॥
विशालाक्ष शिरश छित्त्वा पातयाम आस भूतले तरिभिः शरैर अदीनात्मा समरन कलेशं पुरातनम ॥ 25 ॥
महॊदरं महेष्वासं नाराचेन सतनान्तरे विव्याध समरे राजन स हतॊ नयपतद भुवि ॥ 26 ॥
आदित्यकेतॊः केतुं च छित्त्वा बाणेन संयुगे भल्लेन भृशतीक्ष्णेन शिरश चिच्छेद चारिहा ॥ 27 ॥
बह्व आशिनं ततॊ भीमः शरेण नतपर्वणा परेषयाम आस संक्रुद्धॊ यमस्य सदनं परति ॥ 28 ॥
परदुद्रुवुस ततस ते ऽनये पुत्रास तव विशां पते मन्यमाना हि तत सत्यं सभायां तस्य भाषितम ॥ 29 ॥
ततॊ दुर्यॊधनॊ राजा भरातृव्यसनकर्शितः अब्रवीत तावकान यॊधान भीमॊ ऽयं युधि वध्यताम ॥ 30 ॥
एवम एत महेष्वासाः पुत्रास तव विशां पते भरातॄन संदृश्य निहतान परास्मरंस ते हि तद वचः ॥ 31 ॥
यद उक्तवान महाप्राज्ञः कषत्ता हितम अनामयम तद इदं समनुप्राप्तं वचनं दिव्यदर्शिनः ॥ 32 ॥
लॊभमॊहसमाविष्टः पुत्र परीत्या जनाधिप न बुध्यसे पुरा यत तत तथ्यम उक्तं वचॊ महत ॥ 33 ॥
तथैव हि वधार्थाय पुत्राणां पाण्डवॊ बली नूनं जातॊ महाबाहुर यथा हन्ति सम कौरवान ॥ 34 ॥
ततॊ दुर्यॊधनॊ राजा भीष्मम आसाद्य मारिष दुःखेन महताविष्टॊ विललापातिकर्शितः ॥ 35 ॥
निहता भरातरः शूरा भीमसेनेन मे युधि यतमानास तथान्ये ऽपि हन्यन्ते सर्वसैनिकाः ॥ 36 ॥
भवांश च मध्यस्थतया नित्यम अस्मान उपेक्षते सॊ ऽहं कापथम आरूढः पश्य दैवम इदं मम ॥ 37 ॥
एतच छरुत्वा वचः करूरं पिता देवव्रतस तव दुर्यॊधनम इदं वाक्यम अब्रवीत साश्रुलॊचनम ॥ 38 ॥
उक्तम एतन मया पूर्वं दरॊणेन विदुरेण च गान्धार्या च यशस्विन्या तत्त्वं तात न बुद्धवान ॥ 39 ॥
समयश च मया पूर्वं कृतॊ वः शत्रुकर्शन नाहं युधि विमॊक्तव्यॊ नाप्य आचार्यः कथं चन ॥ 40 ॥
यं यं हि धार्तराष्ट्राणां भीमॊ दरक्ष्यति संयुगे हनिष्यति रणे तं तं सत्यम एतद बरवीमि ते ॥ 41 ॥
स तवं राजन सथिरॊ भूत्वा दृढां कृत्वा रणे मतिम यॊधयस्व रणे पार्थान सवर्गं कृत्वा परायणम ॥ 42 ॥
न शक्याः पाण्डवा जेतुं सेन्द्रैर अपि सुरासुरैः तस्माद युद्धे मतिं कृत्वा सथिरां युध्यस्व भारत ॥ 43 ॥
भीष्मपर्व · Bhishma Parva
अध्याय 84
Reach this point to mark the section finished.
Continue to अध्याय 85