धर्मDharmic Data

भीष्मपर्व · Bhishma Parva

अध्याय 62

  1. [भस] ततः स भगवान देवॊ लॊकानां परमेश्वरः बरह्माणं परत्युवाचेदं सनिग्धगम्भीरया गिरा ॥ 1 ॥

  2. विदितं तात यॊगान मे सर्वम एतत तवेप्सितम तथा तद भवितेत्य उक्त्वा तत्रैवान्तरधीयत ॥ 2 ॥

  3. ततॊ देवर्षिगन्धर्वा विस्मयं परमं गताः कौतूहलपराः सर्वे पितामहम अथाब्रुवन ॥ 3 ॥

  4. कॊ नव अयं यॊ भगवता परणम्य विनयाद विभॊ वाग्भिः सतुतॊ वरिष्ठाभिः शरॊतुम इच्छाम तं वयम ॥ 4 ॥

  5. एवम उक्तस तु भगवान परत्युवाच पितामहः देवब्रह्मर्षिगन्धर्वान सर्वान मधुरया गिरा ॥ 5 ॥

  6. यत तत्परं भविष्यं च भवितव्यं च यत परम भूतात्मा यः परभुश चैव बरह्म यच च परं पदम ॥ 6 ॥

  7. तेनास्मि कृतसंवादः परसन्नेन सुरर्षभाः जगतॊ ऽनुग्रहार्थाय याचितॊ मे जगत्पतिः ॥ 7 ॥

  8. मानुषं लॊकम आतिष्ठ वासुदेव इति शरुतः असुराणां वधार्थाय संभवस्व महीतले ॥ 8 ॥

  9. संग्रामे निहता ये ते दैत्यदानवराक्षसाः त इमे नृषु संभूता घॊररूपा महाबलाः ॥ 9 ॥

  10. तेषां वधार्थं भगवान नरेण सहितॊ वशी मानुषीं यॊनिम आस्थाय चरिष्यति महीतले ॥ 10 ॥

  11. नरनारायणौ यौ तौ पुराणाव ऋषिसत्तमौ सहितौ मानुषे लॊके संभूताव अमितद्युती ॥ 11 ॥

  12. अजेयौ समरे यत्तौ सहिताव अमरैर अपि मूढास तव एतौ न जानन्ति नरनारायणाव ऋषी ॥ 12 ॥

  13. तस्याहम आत्मजॊ बरह्मा सर्वस्य जगतः पतिः वासुदेवॊ ऽरचनीयॊ वः सर्वलॊकमहेश्वरः ॥ 13 ॥

  14. तथा मनुष्यॊ ऽयम इति कदा चित सुरसत्तमाः नावज्ञेयॊ महावीर्यः शङ्खचक्रगदाधरः ॥ 14 ॥

  15. एतत परमकं गुह्यम एतत परमकं यशः एतत परमकं बरह्म एतत परमकं यशः ॥ 15 ॥

  16. एतद अक्षरम अव्यक्तम एतत तच छाश्वतं महत एतत पुरुषसंज्ञं वै गीयते जञायते न च ॥ 16 ॥

  17. एतत परमकं तेज एतत परमकं सुखम एतत परमकं सत्यं कीर्तितं विश्वकर्मणा ॥ 17 ॥

  18. तस्मात सर्वैः सुरैः सेन्द्रैर लॊकैश चामितविक्रमः नावज्ञेयॊ वासुदेवॊ मानुषॊ ऽयम इति परभुः ॥ 18 ॥

  19. यश च मानुषमात्रॊ ऽयम इति बरूयात सुमन्दधीः हृषीकेशम अवज्ञानात तम आहुः पुरुषाधमम ॥ 19 ॥

  20. यॊगिनं तं महात्मानं परविष्टं मानुषीं तनुम अवमन्येद वासुदेवं तम आहुस तामसं जनाः ॥ 20 ॥

  21. देवं चराचरात्मानं शरीवत्साङ्कं सुवर्चसम पद्मनाभं न जानाति तम आहुस तामसं जनाः ॥ 21 ॥

  22. किरीटकौस्तुभ धरं मित्राणाम अभयंकरम अवजानन महात्मानं घॊरे तमसि मज्जति ॥ 22 ॥

  23. एवं विदित्वा तत्त्वार्थं लॊकानाम ईश्वरेश्वरः वासुदेवॊ नमः कार्यः सर्वलॊकैः सुरॊत्तमाः ॥ 23 ॥

  24. एवम उक्त्वा स भगवान सर्वान देवगणान पुरा विसृज्य सर्वलॊकात्मा जगाम भवनं सवकम ॥ 24 ॥

  25. ततॊ देवाः स गन्धर्वा मुनयॊ ऽपसरसॊ ऽपि च कथां तां बरह्मणा गीतां शरुत्वा परीता दिवं ययुः ॥ 25 ॥

  26. एतच छरुतं मया तात ऋषीणां भावितात्मना वासुदेवं कथयतां समवाये पुरातनम ॥ 26 ॥

  27. जामदग्न्यस्य रामस्य मार्कण्डेयस्य धीमतः वयास नारदयॊश चापि शरुतं शरुतविशारद ॥ 27 ॥

  28. एतम अर्थं च विज्ञाय शरुत्वा च परभुम अव्ययम वासुदेवं महात्मानं लॊकानाम ईश्वरेश्वरम ॥ 28 ॥

  29. यस्यासाव आत्मजॊ बरह्मा सर्वस्य जगतः पिता कथं न वासुदेवॊ ऽयम अर्च्यश चेज्यश च मानवैः ॥ 29 ॥

  30. वारितॊ ऽसि पुरा तात मुनिभिर वेदपारगैः मा गच्छ संयुगं तेन वासुदेवेन धीमता मा पाण्डवैः सार्थम इति तच च मॊहान न बुध्यसे ॥ 30 ॥

  31. मन्ये तवां राक्षसं करूरं तथा चासि तमॊवृतः यस्माद दविषसि गॊविन्दं पाण्डवं च धनंजयम नरनारायणौ देवौ नान्यॊ दविष्याद धि मानवः ॥ 31 ॥

  32. तस्माद बरवीमि ते राजन्न एष वै शाश्वतॊ ऽवययः सर्वलॊकमयॊ नित्यः शास्ता धाता धरॊ धरुवः ॥ 32 ॥

  33. लॊकान धारयते यस तरींश चराचरगुरुः परभुः यॊद्धा जयश च जेता च सर्वप्रकृतिर ईश्वरः ॥ 33 ॥

  34. राजन सत्त्वमयॊ हय एष तमॊ रागविवर्जितः यतः कृष्णस ततॊ धर्मॊ यतॊ धर्मस ततॊ जयः ॥ 34 ॥

  35. तस्य माहात्म्य यॊगेन यॊगेनात्मन एव च धृताः पाण्डुसुता राजञ जयश चैषां भविष्यति ॥ 35 ॥

  36. शरेयॊ युक्तां सदा बुद्धिं पाण्डवानां दधाति यः बलं चैव रणे नित्यं भयेभ्यश चैव रक्षति ॥ 36 ॥

  37. स एष शाश्वतॊ देवः सर्वगुह्यमयः शिवः वासुदेव इति जञेयॊ यन मां पृच्छसि भारत ॥ 37 ॥

  38. बराह्मणैः कषत्रियैर वैश्यैः शूद्रैश च कृतलक्षणैः सेव्यते ऽभयर्च्यते चैव नित्ययुक्तैः सवकर्मभिः ॥ 38 ॥

  39. दवापरस्य युगस्यान्ते आदौ कलियुगस्य च सात्वतं विधिम आस्थाय गीतः संकर्षणेन यः ॥ 39 ॥

  40. स एष सर्वासुरमर्त्यलॊकं; समुद्रकक्ष्यान्तरिताः पुरीश च युगे युगे मानुषं चैव वासं; पुनः पुनः सृजते वासुदेवः ॥ 40 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 63

Previous: अध्याय 61