धर्मDharmic Data

भीष्मपर्व · Bhishma Parva

अध्याय 5

  1. [व] एवम उक्त्वा ययौ वयासॊ धृतराष्ट्राय धीमते धृतराष्ट्रॊ ऽपि तच छरुत्वा धयानम एवान्वपद्यत ॥ 1 ॥

  2. स मुहूर्तम इव धयात्वा विनिःश्वस्य मुहुर मुहुः संजयं संशितात्मानम अपृच्छद भरतर्षभ ॥ 2 ॥

  3. संजयेमे महीपालाः शूरा युद्धाभिनन्दिनः अन्यॊन्यम अभिनिघ्नन्ति शस्त्रैर उच्चावचैर अपि ॥ 3 ॥

  4. पार्थिवाः पृथिवी हेतॊः समभित्यक्तजीविताः न च शाम्यति निघ्नन्तॊ वर्धयन्तॊ यमक्षयम ॥ 4 ॥

  5. भैमम ऐश्वर्यम इच्छन्तॊ न मृष्यन्ते परस्परम मन्ये बहुगुणा भूमिस तन ममाचक्ष्व संजय ॥ 5 ॥

  6. बहूनि च सहस्राणि परयुतान्य अर्बुदानि च कॊट्यश च लॊकवीराणां समेताः कुरुजाङ्गले ॥ 6 ॥

  7. देशानां च परीमाणं नगराणां च संजय शरॊतुम इच्छामि तत्त्वेन यत एते समागताः ॥ 7 ॥

  8. दिव्यबुद्धिप्रदीप्तेन युक्तस तवं जञानचक्षुषा परसादात तस्य विप्रर्षेर वयासस्यामित तेजसः ॥ 8 ॥

  9. [स] यथा परज्ञं महाप्राज्ञ भैमान वक्ष्यामि ते गुणान शास्त्रचक्षुर अवेक्षस्व नमस ते भरतर्षभ ॥ 9 ॥

  10. दविविधानीह भूतानि तरसानि सथावराणि च तरसानां तरिविधा यॊनिर अण्ड सवेदजरायुजाः ॥ 10 ॥

  11. तरसानां खलु सर्वेषां शरेष्ठा राजञ जरायुजाः जरायुजानां परवरा मानवाः पशवश च ये ॥ 11 ॥

  12. नानारूपाणि बिभ्राणास तेषां भेदाश चतुर्दश अरण्यवासिनः सप्त सप्तैषां गरामवासिनः ॥ 12 ॥

  13. सिंहव्याघ्र वराहाश च महिषा वारणास तथा ऋक्षाश च वानराश चैव सप्तारण्याः समृता नृप ॥ 13 ॥

  14. गौर अजॊ मनुजॊ मेषॊ वाज्य अश्वतर गर्दभाः एते गराम्याः समाख्याताः पशवः सप्त साधुभिः ॥ 14 ॥

  15. एते वै पशवॊ राजन गराम्यारण्याश चतुर्दश वेदॊक्ताः पृथिवीपाल येषु यज्ञाः परतिष्ठिताः ॥ 15 ॥

  16. गराम्याणां पुरुषः शरेष्ठः सिंहश चारण्यवासिनाम सर्वेषाम एव भूतानाम अन्यॊन्येनाभिजीवनम ॥ 16 ॥

  17. उद्भिज्जाः सथावराः परॊक्तास तेषां पञ्चैव जातयः वृक्षगुल्म लतावल्ल्यस तवक सारास तृणजातयः ॥ 17 ॥

  18. एषां विंशतिर एकॊना महाभूतेषु पञ्चसु चतुर्विंशतिर उद्दिष्टा गायत्री लॊकसंमता ॥ 18 ॥

  19. य एतां वेद गायत्रीं पुण्यां सर्वगुणान्विताम तत्त्वेन भरतश्रेष्ठ स लॊकान न परणश्यति ॥ 19 ॥

  20. भूमौ हि जायते सर्वं भूमौ सर्वं परणश्यति भूमिः परतिष्ठा भूतानां भूमिर एव परायणम ॥ 20 ॥

  21. यस्य भूमिस तस्य सर्वजगत सथावरजङ्गमम तत्राभिगृद्धा राजानॊ विनिघ्नन्तीतरेतरम ॥ 21 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 6

Previous: अध्याय 4