धर्मDharmic Data

भीष्मपर्व · Bhishma Parva

अध्याय 30

  1. अर्जुन उवाच किं तद बरह्म किम अध्यात्मं किं कर्म पुरुषॊत्तम अधिभूतं च किं परॊक्तम अधिदैवं किम उच्यते ॥ 1 ॥

  2. अधियज्ञः कथं कॊ ऽतर देहे ऽसमिन मधुसूदन परयाणकाले च कथं जञेयॊ ऽसि नियतात्मभिः ॥ 2 ॥

  3. शरीभगवान उवाच अक्षरं बरह्म परमं सवभावॊ ऽधयात्मम उच्यते भूतभावॊद्भवकरॊ विसर्गः कर्मसंज्ञितः ॥ 3 ॥

  4. अधिभूतं कषरॊ भावः पुरुषश चाधिदैवतम अधियज्ञॊ ऽहम एवात्र देहे देहभृतां वर ॥ 4 ॥

  5. अन्तकाले च माम एव समरन मुक्त्वा कलेवरम यः परयाति स मद्भावं याति नास्त्य अत्र संशयः ॥ 5 ॥

  6. यं यं वापि समरन भावं तयजत्य अन्ते कलेवरम तं तम एवैति कौन्तेय सदा तद्भावभावितः ॥ 6 ॥

  7. तस्मात सर्वेषु कालेषु माम अनुस्मर युध्य च मय्य अर्पितमनॊबुद्धिर माम एवैष्यस्य असंशयः ॥ 7 ॥

  8. अभ्यासयॊगयुक्तेन चेतसा नान्यगामिना परमं पुरुषं दिव्यं याति पार्थानुचिन्तयन ॥ 8 ॥

  9. कविं पुराणम अनुशासितारम; अणॊर अणीयांसम अनुस्मरेद यः सर्वस्य धातारम अचिन्त्यरूपम; आदित्यवर्णं तमसः परस्तात ॥ 9 ॥

  10. परयाणकाले मनसाचलेन; भक्त्या युक्तॊ यॊगबलेन चैव भरुवॊर मध्ये पराणम आवेश्य सम्यक; स तं परं पुरुषम उपैति दिव्यम ॥ 10 ॥

  11. यद अक्षरं वेदविदॊ वदन्ति; विशन्ति यद यतयॊ वीतरागाः यद इच्छन्तॊ बरह्मचर्यं चरन्ति; तत ते पदं संग्रहेण परवक्ष्ये ॥ 11 ॥

  12. सर्वद्वाराणि संयम्य मनॊ हृदि निरुध्य च मूर्ध्न्य आधायात्मनः पराणम आस्थितॊ यॊगधारणाम ॥ 12 ॥

  13. ओम इत्य एकाक्षरं बरह्म वयाहरन माम अनुस्मरन यः परयाति तयजन देहं स याति परमां गतिम ॥ 13 ॥

  14. अनन्यचेताः सततं यॊ मां समरति नित्यशः तस्याहं सुलभः पार्थ नित्ययुक्तस्य यॊगिनः ॥ 14 ॥

  15. माम उपेत्य पुनर्जन्म दुःखालयम अशाश्वतम नाप्नुवन्ति महात्मानः संसिद्धिं परमां गताः ॥ 15 ॥

  16. आ बरह्मभुवनाल लॊकाः पुनरावर्तिनॊ ऽरजुन माम उपेत्य तु कौन्तेय पुनर्जन्म न विद्यते ॥ 16 ॥

  17. सहस्रयुगपर्यन्तम अहर यद बरह्मणॊ विदुः रात्रिं युगसहस्रान्तां ते ऽहॊरात्रविदॊ जनाः ॥ 17 ॥

  18. अव्यक्ताद वयक्तयः सर्वाः परभवन्त्य अहरागमे रात्र्यागमे परलीयन्ते तत्रैवाव्यक्तसंज्ञके ॥ 18 ॥

  19. भूतग्रामः स एवायं भूत्वा भूत्वा परलीयते रात्र्यागमे ऽवशः पार्थ परभवत्य अहरागमे ॥ 19 ॥

  20. परस तस्मात तु भावॊ ऽनयॊ ऽवयक्तॊ ऽवयक्तात सनातनः यः स सर्वेषु भूतेषु नश्यत्सु न विनश्यति ॥ 20 ॥

  21. अव्यक्तॊ ऽकषर इत्य उक्तस तम आहुः परमां गतिम यं पराप्य न निवर्तन्ते तद धाम परमं मम ॥ 21 ॥

  22. पुरुषः स परः पार्थ भक्त्या लभ्यस तव अनन्यया यस्यान्तःस्थानि भूतानि येन सर्वम इदं ततम ॥ 22 ॥

  23. यत्र काले तव अनावृत्तिम आवृत्तिं चैव यॊगिनः परयाता यान्ति तं कालं वक्ष्यामि भरतर्षभ ॥ 23 ॥

  24. अग्निर जयॊतिर अहः शुक्लः षण्मासा उत्तरायणम तत्र परयाता गच्छन्ति बरह्म बरह्मविदॊ जनाः ॥ 24 ॥

  25. धूमॊ रात्रिस तथा कृष्णः षण्मासा दक्षिणायनम तत्र चान्द्रमसं जयॊतिर यॊगी पराप्य निवर्तते ॥ 25 ॥

  26. शुक्लकृष्णे गती हय एते जगतः शाश्वते मते एकया यात्य अनावृत्तिम अन्ययावर्तते पुनः ॥ 26 ॥

  27. नैते सृती पार्थ जानन यॊगी मुह्यति कश चन तस्मात सर्वेषु कालेषु यॊगयुक्तॊ भवार्जुन ॥ 27 ॥

  28. वेदेषु यज्ञेषु तपःसु चैव; दानेषु यत पुण्यफलं परदिष्टम अत्येति तत सर्वम इदं विदित्वा; यॊगी परं सथानम उपैति चाद्यम ॥ 28 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 31

Previous: अध्याय 29