अर्जुन उवाच किं तद बरह्म किम अध्यात्मं किं कर्म पुरुषॊत्तम अधिभूतं च किं परॊक्तम अधिदैवं किम उच्यते ॥ 1 ॥
अधियज्ञः कथं कॊ ऽतर देहे ऽसमिन मधुसूदन परयाणकाले च कथं जञेयॊ ऽसि नियतात्मभिः ॥ 2 ॥
शरीभगवान उवाच अक्षरं बरह्म परमं सवभावॊ ऽधयात्मम उच्यते भूतभावॊद्भवकरॊ विसर्गः कर्मसंज्ञितः ॥ 3 ॥
अधिभूतं कषरॊ भावः पुरुषश चाधिदैवतम अधियज्ञॊ ऽहम एवात्र देहे देहभृतां वर ॥ 4 ॥
अन्तकाले च माम एव समरन मुक्त्वा कलेवरम यः परयाति स मद्भावं याति नास्त्य अत्र संशयः ॥ 5 ॥
यं यं वापि समरन भावं तयजत्य अन्ते कलेवरम तं तम एवैति कौन्तेय सदा तद्भावभावितः ॥ 6 ॥
तस्मात सर्वेषु कालेषु माम अनुस्मर युध्य च मय्य अर्पितमनॊबुद्धिर माम एवैष्यस्य असंशयः ॥ 7 ॥
अभ्यासयॊगयुक्तेन चेतसा नान्यगामिना परमं पुरुषं दिव्यं याति पार्थानुचिन्तयन ॥ 8 ॥
कविं पुराणम अनुशासितारम; अणॊर अणीयांसम अनुस्मरेद यः सर्वस्य धातारम अचिन्त्यरूपम; आदित्यवर्णं तमसः परस्तात ॥ 9 ॥
परयाणकाले मनसाचलेन; भक्त्या युक्तॊ यॊगबलेन चैव भरुवॊर मध्ये पराणम आवेश्य सम्यक; स तं परं पुरुषम उपैति दिव्यम ॥ 10 ॥
यद अक्षरं वेदविदॊ वदन्ति; विशन्ति यद यतयॊ वीतरागाः यद इच्छन्तॊ बरह्मचर्यं चरन्ति; तत ते पदं संग्रहेण परवक्ष्ये ॥ 11 ॥
सर्वद्वाराणि संयम्य मनॊ हृदि निरुध्य च मूर्ध्न्य आधायात्मनः पराणम आस्थितॊ यॊगधारणाम ॥ 12 ॥
ओम इत्य एकाक्षरं बरह्म वयाहरन माम अनुस्मरन यः परयाति तयजन देहं स याति परमां गतिम ॥ 13 ॥
अनन्यचेताः सततं यॊ मां समरति नित्यशः तस्याहं सुलभः पार्थ नित्ययुक्तस्य यॊगिनः ॥ 14 ॥
माम उपेत्य पुनर्जन्म दुःखालयम अशाश्वतम नाप्नुवन्ति महात्मानः संसिद्धिं परमां गताः ॥ 15 ॥
आ बरह्मभुवनाल लॊकाः पुनरावर्तिनॊ ऽरजुन माम उपेत्य तु कौन्तेय पुनर्जन्म न विद्यते ॥ 16 ॥
सहस्रयुगपर्यन्तम अहर यद बरह्मणॊ विदुः रात्रिं युगसहस्रान्तां ते ऽहॊरात्रविदॊ जनाः ॥ 17 ॥
अव्यक्ताद वयक्तयः सर्वाः परभवन्त्य अहरागमे रात्र्यागमे परलीयन्ते तत्रैवाव्यक्तसंज्ञके ॥ 18 ॥
भूतग्रामः स एवायं भूत्वा भूत्वा परलीयते रात्र्यागमे ऽवशः पार्थ परभवत्य अहरागमे ॥ 19 ॥
परस तस्मात तु भावॊ ऽनयॊ ऽवयक्तॊ ऽवयक्तात सनातनः यः स सर्वेषु भूतेषु नश्यत्सु न विनश्यति ॥ 20 ॥
अव्यक्तॊ ऽकषर इत्य उक्तस तम आहुः परमां गतिम यं पराप्य न निवर्तन्ते तद धाम परमं मम ॥ 21 ॥
पुरुषः स परः पार्थ भक्त्या लभ्यस तव अनन्यया यस्यान्तःस्थानि भूतानि येन सर्वम इदं ततम ॥ 22 ॥
यत्र काले तव अनावृत्तिम आवृत्तिं चैव यॊगिनः परयाता यान्ति तं कालं वक्ष्यामि भरतर्षभ ॥ 23 ॥
अग्निर जयॊतिर अहः शुक्लः षण्मासा उत्तरायणम तत्र परयाता गच्छन्ति बरह्म बरह्मविदॊ जनाः ॥ 24 ॥
धूमॊ रात्रिस तथा कृष्णः षण्मासा दक्षिणायनम तत्र चान्द्रमसं जयॊतिर यॊगी पराप्य निवर्तते ॥ 25 ॥
शुक्लकृष्णे गती हय एते जगतः शाश्वते मते एकया यात्य अनावृत्तिम अन्ययावर्तते पुनः ॥ 26 ॥
नैते सृती पार्थ जानन यॊगी मुह्यति कश चन तस्मात सर्वेषु कालेषु यॊगयुक्तॊ भवार्जुन ॥ 27 ॥
वेदेषु यज्ञेषु तपःसु चैव; दानेषु यत पुण्यफलं परदिष्टम अत्येति तत सर्वम इदं विदित्वा; यॊगी परं सथानम उपैति चाद्यम ॥ 28 ॥
भीष्मपर्व · Bhishma Parva
अध्याय 30
Reach this point to mark the section finished.
Continue to अध्याय 31