धर्मDharmic Data

भीष्मपर्व · Bhishma Parva

अध्याय 17

  1. [स] यथा स भगवान वयासः कृष्णद्वैपायनॊ ऽबरवीत तथैव सहिताः सर्वे समाजग्मुर महीक्षितः ॥ 1 ॥

  2. मघा विषयगः सॊमस तद दिनं परत्यपद्यत दीप्यमानाश च संपेतुर दिवि सप्त महाग्रहाः ॥ 2 ॥

  3. दविधा भूत इवादित्य उदये परत्यदृश्यत जवलन्त्या शिखया भूयॊ भानुमान उदितॊ दिवि ॥ 3 ॥

  4. ववाशिरे च दीप्तायां दिशि गॊमायुवायसाः लिप्समानाः शरीराणि मांसशॊणितभॊजनाः ॥ 4 ॥

  5. अहन्य अहनि पार्थानां वृद्धः कुरुपितामहः भरद्वाजात्मजश चैव परातर उत्थाय संयतौ ॥ 5 ॥

  6. जयॊ ऽसतु पाण्डुपुत्राणाम इत्य ऊचतुर अरिंदमौ युयुधाते तवार्थाय यथा स समयः कृतः ॥ 6 ॥

  7. सर्वधर्मविशेषज्ञः पिता देवव्रतस तव समानीय महीपालान इदं वचनम अब्रवीत ॥ 7 ॥

  8. इदं वः कषत्रिया दवारं सवर्गायापावृतं महत गच्छध्वं तेन शक्रस्य बरह्मणश च स लॊकताम ॥ 8 ॥

  9. एष वः शाश्वतः पन्थाः पूर्वैः पूर्वतरैर गतः संभावयत चात्मानम अव्यग्रमनसॊ युधि ॥ 9 ॥

  10. नाभागॊ हि ययातिश च मान्धाता नहुषॊ नृगः संसिद्धाः परमं सथानं गताः कर्मभिर ईदृशैः ॥ 10 ॥

  11. अधर्मः कषत्रियस्यैष यद वयाधिमरणं गृहे यद आजौ निधनं याति सॊ ऽसय धर्मः सनातनः ॥ 11 ॥

  12. एवम उक्ता महीपाला भीष्मेण भरतर्षभ निर्ययुः सवान्य अनीकानि शॊभयन्तॊ रथॊत्तमैः ॥ 12 ॥

  13. स तु वैकर्तनः कर्णः सामात्यः सह बन्धुभिः नयासितः समरे शस्त्रं भीष्मेण भरतर्षभ ॥ 13 ॥

  14. अपेतकर्णाः पुत्रास ते राजानश चैव तावकाः निर्ययुः सिंहनादेन नादयन्तॊ दिशॊ दश ॥ 14 ॥

  15. शवेतैश छत्रैः पताकाभिर धवजवारणवाजिभिः तान्य अनीकान्य अशॊभन्त रथैर अथ पदातिभिः ॥ 15 ॥

  16. भेरी पणवशब्दैश च पटहानां च निस्वनैः रथनेमि निनादैश च बभूवाकुलिता मही ॥ 16 ॥

  17. काञ्चनाङ्गदकेयूरैः कार्मुकैश च महारथाः भराजमाना वयदृश्यन्त जङ्गमाः पर्वता इव ॥ 17 ॥

  18. तालेन महता भीष्मः पञ्च तारेण केतुना विमलादित्य संकाशस तस्थौ कुरुचमूपतिः ॥ 18 ॥

  19. ये तवदीया महेष्वासा राजानॊ भरतर्षभः अवर्तन्त यथादेशं राजञ शांतनवस्य ते ॥ 19 ॥

  20. स तु गॊवासनः शैब्यः सहितः सर्वराजभिः ययौ मातङ्गराजेन राजार्हेण पताकिना पद्मवर्णस तव अनीकानां सर्वेषाम अग्रतः सथितः ॥ 20 ॥

  21. अश्वत्थामा ययौ यत्तः सिंहलाङ्गल केतनः शरुतायुश चित्रसेनश च पुरुमित्रॊ विविंशतिः ॥ 21 ॥

  22. शल्यॊ भुरि शरवाश चैव विकर्णश च महारथः एते सप्त महेष्वासा दरॊणपुत्र पुरॊगमाः सयन्दनैर वरवर्णाभैर भीष्मस्यासन पुरःसरा ॥ 22 ॥

  23. तेषाम अपि महॊत्सेधाः शॊभयन्तॊ रथॊत्तमान भराजमाना वयदृश्यन्त जाम्बूनदमया धवजाः ॥ 23 ॥

  24. जाम्बूनदमयी वेदिः कमण्डलुविभूषिता केतुर आचार्य मुख्यस्य दरॊणस्य धनुषा सह ॥ 24 ॥

  25. अनेकशतसाहस्रम अनीकम अनुकर्षतः महान दुर्यॊधनस्यासीन नागॊ मणिमयॊ धवजः ॥ 25 ॥

  26. तस्य पौरव कालिङ्गौ काम्बॊजश च सुदक्षिणः कषेमधन्वा सुमित्रश च तस्थुः परमुखतॊ रथाः ॥ 26 ॥

  27. सयन्दनेन महार्हेण केतुना वृषभेण च परकर्षन्न इव सेनाग्रं मागधश च नृपॊ ययौ ॥ 27 ॥

  28. तद अङ्गपतिना गुप्तं कृपेण च महात्मना शारदाभ्रचय परख्यं पराच्यानाम अभवद बलम ॥ 28 ॥

  29. अनीक परमुखे तिष्ठन वराहेण महायशाः शुशुभे केतुमुख्येन राजतेन जयद्रथः ॥ 29 ॥

  30. शतं रथसहस्राणां तस्यासन वशवर्तिनः अष्टौ नागसहस्राणि सादिनाम अयुतानि षट ॥ 30 ॥

  31. तत सिन्धुपतिना राजन पालितं धवजिनीमुखम अनन्त रथनागाश्वम अशॊभत महद बलम ॥ 31 ॥

  32. षष्ट्या रथसहस्रैस तु नागानाम अयुतेन च पतिः सर्वक लिङ्गानां ययौ केतुमता सह ॥ 32 ॥

  33. तस्य पर्वतसंकाशा वयरॊचन्त महागजाः यन्त्रतॊमर तूणीरैः पताकाभिश च शॊभिताः ॥ 33 ॥

  34. शुशुभे केतुमुख्येन पादपेन कलिङ्गपः शवेतच छत्रेण निष्केण चामरव्यजनेन च ॥ 34 ॥

  35. केतुमान अपि मातङ्गं विचित्रपरमाङ्कुशम आस्थितः समरे राजन मेघस्थ इव भानुमान ॥ 35 ॥

  36. तेजसा दीप्यमानस तु वारणॊत्तमम आस्थितः भगदत्तॊ ययौ राजा यथा वज्रधरस तथा ॥ 36 ॥

  37. जग सकन्धगताव आस्तां भगदत्तेन संमितौ विन्दानुविन्दाव आवन्त्यौ केतुमन्तम अनुव्रतौ ॥ 37 ॥

  38. स रथानीकवान वयूहॊ हस्त्यङ्गॊत्तम शीर्षवान वाजिपक्षः पतन्न उग्रः पराहरत सर्वतॊ मुखः ॥ 38 ॥

  39. दरॊणेन विहितॊ राजन राज्ञा शांतनवेन च तथैवाचार्य पुत्रेण बाह्लीकेन कृपेण च ॥ 39 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 18

Previous: अध्याय 16