धर्मDharmic Data

भीष्मपर्व · Bhishma Parva

अध्याय 111

  1. धृतराष्ट्र उवाच कथं शांतनवॊ भीष्मॊ दशमे ऽहनि संजय अयुध्यत महावीर्यैः पाण्डवैः सहसृञ्जयैः ॥ 1 ॥

  2. कुरवश च कथं युद्धे पाण्डवान परत्यवारयन आचक्ष्व मे महायुद्धं भीष्मस्याहवशॊभिनः ॥ 2 ॥

  3. संजय उवाच कुरवः पाण्डवैः सार्धं यथायुध्यन्त भारत यथा च तद अभूद युद्धं तत ते वक्ष्यामि शृण्वतः ॥ 3 ॥

  4. परेषिताः परलॊकाय परमास्त्रैः किरीटिना अहन्य अहनि संप्राप्तास तावकानां रथव्रजाः ॥ 4 ॥

  5. यथाप्रतिज्ञं कौरव्यः स चापि समितिंजयः पार्थानाम अकरॊद भीष्मः सततं समितिक्षयम ॥ 5 ॥

  6. कुरुभिः सहितं भीष्मं युध्यमानं महारथम अर्जुनं च सपाञ्चाल्यं दृष्ट्वा संशयिता जनाः ॥ 6 ॥

  7. दशमे ऽहनि तस्मिंस तु भीष्मार्जुनसमागमे अवर्तत महारौद्रः सततं समितिक्षयः ॥ 7 ॥

  8. तस्मिन्न अयुतशॊ राजन भूयश च स परंतपः भीष्मः शांतनवॊ यॊधाञ जघान परमास्त्रवित ॥ 8 ॥

  9. येषाम अज्ञातकल्पानि नामगॊत्राणि पार्थिव ते हतास तत्र भीष्मेण शूराः सर्वे ऽनिवर्तिनः ॥ 9 ॥

  10. दशाहानि ततस तप्त्वा भीष्मः पाण्डववाहिनीम निरविद्यत धर्मात्मा जीवितेन परंतपः ॥ 10 ॥

  11. स कषिप्रं वधम अन्विच्छन्न आत्मनॊ ऽभिमुखं रणे न हन्यां मानवश्रेष्ठान संग्रामे ऽभिमुखान इति ॥ 11 ॥

  12. चिन्तयित्वा महाबाहुः पिता देवव्रतस तव अभ्याशस्थं महाराज पाण्डवं वाक्यम अब्रवीत ॥ 12 ॥

  13. युधिष्ठिर महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारद शृणु मे वचनं तात धर्म्यं सवर्ग्यं च जल्पतः ॥ 13 ॥

  14. निर्विण्णॊ ऽसमि भृशं तात देहेनानेन भारत घनतश च मे गतः कालः सुबहून पराणिनॊ रणे ॥ 14 ॥

  15. तस्मात पार्थं पुरॊधाय पाञ्चालान सृञ्जयांस तथा मद्वधे करियतां यत्नॊ मम चेद इच्छसि परियम ॥ 15 ॥

  16. तस्य तन मतम आज्ञाय पाण्डवः सत्यदर्शनः भीष्मं परतिययौ यत्तः संग्रामे सह सृञ्जयैः ॥ 16 ॥

  17. धृष्टद्युम्नस ततॊ राजन पाण्डवश च युधिष्ठिरः शरुत्वा भीष्मस्य तां वाचं चॊदयाम आसतुर बलम ॥ 17 ॥

  18. अभिद्रवत युध्यध्वं भीष्मं जयत संयुगे रक्षिताः सत्यसंधेन जिष्णुना रिपुजिष्णुना ॥ 18 ॥

  19. अयं चापि महेष्वासः पार्षतॊ वाहिनीपतिः भीमसेनश च समरे पालयिष्यति वॊ धरुवम ॥ 19 ॥

  20. न वै भीष्माद भयं किं चित कर्तव्यं युधि सृञ्जयाः धरुवं भीष्मं विजेष्यामः पुरस्कृत्य शिखण्डिनम ॥ 20 ॥

  21. तथा तु समयं कृत्वा दशमे ऽहनि पाण्डवाः बरह्मलॊकपरा भूत्वा संजग्मुः करॊधमूर्छिताः ॥ 21 ॥

  22. शिखण्डिनं पुरस्कृत्य पाण्डवं च धनंजयम भीष्मस्य पातने यत्नं परमं ते समास्थिताः ॥ 22 ॥

  23. ततस तव सुतादिष्टा नानाजनपदेश्वराः दरॊणेन सहपुत्रेण सहसेना महाबलाः ॥ 23 ॥

  24. दुःशासनश च बलवान सह सर्वैः सहॊदरैः भीष्मं समरमध्यस्थं पालयां चक्रिरे तदा ॥ 24 ॥

  25. ततस तु तावकाः शूराः पुरस्कृत्य यतव्रतम शिखण्डिप्रमुखान पार्थान यॊधयन्ति सम संयुगे ॥ 25 ॥

  26. चेदिभिश च सपाञ्चालैः सहितॊ वानरध्वजः ययौ शांतनवं भीष्मं पुरस्कृत्य शिखण्डिनम ॥ 26 ॥

  27. दरॊणपुत्रं शिनेर नप्ता धृष्टकेतुस तु पौरवम युधामन्युः सहामात्यं दुर्यॊधनम अयॊधयत ॥ 27 ॥

  28. विराटस तु सहानीकः सहसेनं जयद्रथम वृद्धक्षत्रस्य दायादम आससाद परंतपः ॥ 28 ॥

  29. मद्रराजं महेष्वासं सहसैन्यं युधिष्ठिरः भीमसेनाभिगुप्तश च नागानीकम उपाद्रवत ॥ 29 ॥

  30. अप्रधृष्यम अनावार्यं सर्वशस्त्रभृतां वरम दरॊणं परति ययौ यत्तः पाञ्चाल्यः सह सॊमकैः ॥ 30 ॥

  31. कर्णिकारध्वजं चापि सिंहकेतुर अरिंदमः परत्युज्जगाम सौभद्रं राजपुत्रॊ बृहद्बलः ॥ 31 ॥

  32. शिखण्डिनं च पुत्रास ते पाण्डवं च धनंजयम राजभिः समरे सार्धम अभिपेतुर जिघांसवः ॥ 32 ॥

  33. तस्मिन्न अतिमहाभीमे सेनयॊर वै पराक्रमे संप्रधावत्स्व अनीकेषु मेदिनी समकम्पत ॥ 33 ॥

  34. तान्य अनीकान्य अनीकेषु समसज्जन्त भारत तावकानां परेषां च दृष्ट्वा शांतनवं रणे ॥ 34 ॥

  35. ततस तेषां परयतताम अन्यॊन्यम अभिधावताम परादुरासीन महाञ शब्दॊ दिक्षु सर्वासु भारत ॥ 35 ॥

  36. शङ्खदुन्दुभिघॊषैश च वारणानां च बृंहितैः सिंहनादैश च सैन्यानां दारुणः समपद्यत ॥ 36 ॥

  37. सा च सर्वनरेन्द्राणां चन्द्रार्कसदृशी परभा वीराङ्गदकिरीटेषु निष्प्रभा समपद्यत ॥ 37 ॥

  38. रजॊमेघाश च संजज्ञुः शस्त्रविद्युद्भिर आवृताः धनुषां चैव निर्घॊषॊ दारुणः समपद्यत ॥ 38 ॥

  39. बाणशङ्खप्रणादाश च भेरीणां च महास्वनाः रथगॊषश च संजग्मुः सेनयॊर उभयॊर अपि ॥ 39 ॥

  40. परासशक्त्यृष्टिसंघैश च बाणौघैश च समाकुलम निष्प्रकाशम इवाकाशं सेनयॊः समपद्यत ॥ 40 ॥

  41. अन्यॊन्यं रथिनः पेतुर वाजिनश च महाहवे कुञ्जराः कुञ्जराञ जघ्नुः पदातींश च पदातयः ॥ 41 ॥

  42. तद आसीत सुमहद युद्धं कुरूणां पाण्डवैः सह भीष्महेतॊर नरव्याघ्र शयेनयॊर आमिषे यथा ॥ 42 ॥

  43. तयॊः समागमॊ घॊरॊ बभूव युधि भारत अन्यॊन्यस्य वधार्थाय जिगीषूणां रणाजिरे ॥ 43 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 112

Previous: अध्याय 110