धर्मDharmic Data

भीष्मपर्व · Bhishma Parva

अध्याय 107

  1. [स] सात्यकिं दंशितं युद्धे भीष्मायाभ्युद्यतं तदा आर्श्यशृङ्गिर महेष्वासॊ वारयाम आस संयुगे ॥ 1 ॥

  2. माधवस तु सुसंक्रुद्धॊ राक्षसं नवभिः शरैः आजघान रणे राजन परहसन्न इव भारत ॥ 2 ॥

  3. तथैव राक्षसॊ राजन माधवं निशितैः शरैः अर्दयाम आस राजेन्द्र संक्रुद्धः शिनिपुंगवम ॥ 3 ॥

  4. शैनेयः शरसंघं तु परेषयाम आस संयुगे राक्षसाय सुसंक्रुद्धॊ माधवः परि वीरहा ॥ 4 ॥

  5. ततॊ रक्षॊ महाबाहुं सात्यक्तिं सत्यविक्रमम विव्याध विशिखैर तीक्ष्णैः सिंहनादं ननाद च ॥ 5 ॥

  6. माधवस तु भृशं विद्धॊ राक्षसेन रणे तदा धैर्यम आलम्ब्य तेजस्वी जहास च ननाद च ॥ 6 ॥

  7. भगदत्तस ततः करुद्धॊ माधवं निशितैः शरैः ताडयाम आस समरे तॊत्त्रैर इव महागजम ॥ 7 ॥

  8. विहाय राक्षसं युद्धे शैनेयॊ रथिनां वरः पराग्ज्यॊतिषाय चिक्षेप शरान संनतपर्वणः ॥ 8 ॥

  9. तस्य पराग्ज्यॊतिषॊ राजा माधवस्य महद धनुः चिच्छेद शितधारेण भल्लेन हृतहस्तवत ॥ 9 ॥

  10. अथान्यद धनुर आदाय वेगवत परवीरहा भगदत्तं रणे करुद्धॊ विव्याध निशितैः शरैः ॥ 10 ॥

  11. सॊ ऽतिविद्धॊ महेष्वासः सृक्किणी संलिहन मुहुः शक्तिं कनकवैडूर्य भूषिताम आयसी दृढाम यमदण्डॊपमां घॊरां पराहिणॊत सात्यकाय वै ॥ 11 ॥

  12. ताम आपतन्तां सहसा तस्य बाहॊर बलेरिताम सात्यकिः समरे राजंस तरिधा चिच्छेद सायकैः सा पपात तदा भूमौ महॊल्केव हतप्रभा ॥ 12 ॥

  13. शक्तिं विनिहतां दृष्ट्वा पुत्रस तव विशां पते महता रथवंशेन वारयाम आस माधवम ॥ 13 ॥

  14. तथा परिवृतं दृष्ट्वा वार्ष्णेयानां महारथम दुर्यॊधनॊ भृशं हृष्टॊ भरातॄन सर्वान उवाच ह ॥ 14 ॥

  15. तथा कुरुत कौरव्या यथा वः सात्यकॊ युधि न जीवन परतिनिर्याति महतॊ ऽसमाद रथव्रजात अस्मिन हते हतं मन्ये पाण्डवानां महद बलम ॥ 15 ॥

  16. तत तथेति वचस तस्य परिगृह्य महारथाः शैनेयं यॊधयाम आसुर भीष्मस्य परमुखे तदा ॥ 16 ॥

  17. अभिमन्युं तदायान्तं भीष्मायाभ्युद्यतं मृधे काम्बॊजराजॊ बलवान वारयाम आस संयुगे ॥ 17 ॥

  18. आर्जुनिर नृपतिं विद्ध्वा शैरः संनतपर्वभिः पुनर एव चतुःषष्ट्या राजन विव्याध तं नृपम ॥ 18 ॥

  19. सुदक्षिणस तु समरे कार्ष्णिं विव्याध पञ्चभिः सारथिं चास्य नवभिर इच्छन भीष्मस्य जीवितम ॥ 19 ॥

  20. तद युद्धम आसीत सुमहत तयॊस तत्र पराक्रमे यद अभ्यधावद गाङ्गेयं शिखण्डी शत्रुतापनः ॥ 20 ॥

  21. विराटद्रुपदौ वृद्धौ वारयन्तौ महाचमूम भीष्मं च युधि संरब्धाव आद्रवन्तौ महारथौ ॥ 21 ॥

  22. अश्वत्थामा ततः करुद्धः समायाद रथसत्तमः ततः परववृते युद्धं तव तेषां च भारत ॥ 22 ॥

  23. विराटॊ दशभिर भल्लैर आजघान परंतप यतमानं महेष्वासं दरौणिम आहवशॊभिनम ॥ 23 ॥

  24. दरुपदश च तरिभिर बाणैर विव्याध निशितैस तथा गुरुपुत्रं समासाद्य भीष्मस्य पुरतः सथितम ॥ 24 ॥

  25. अश्वत्थामा ततस तौ तु विव्याध दशभिः शरैः विराटद्रुपदौ वृद्धौ भीष्मं परति समुद्यतौ ॥ 25 ॥

  26. तत्राद्भुतम अपश्याम वृद्धयॊश चरितं महत यद दरौणेः सायकान घॊरान परत्यवारयतां युधि ॥ 26 ॥

  27. सहदेवं तथा यान्तं कृपः शारद्वतॊ ऽभययात यथा नागॊ वने नागं मत्तॊ मत्तम उपाद्रवत ॥ 27 ॥

  28. कृपश च समरे राजन माद्रीपुत्रं महारथम आजघान शरैस तूर्णं सप्तत्या रुक्मभूषणैः ॥ 28 ॥

  29. तस्य माद्री सुतश चापं दविधा चिच्छेद सायकैः अथैनं चिन्न धन्वानं विव्याध नवभिः शरैः ॥ 29 ॥

  30. सॊ ऽनयत कार्मुकम आदाय समरे भारसाधनम माद्रीपुत्रं सुसंहृष्टॊ दशभिर निशितैः शरैः आजघानॊरसि करुद्ध इच्छन भीष्मस्य जीवितम ॥ 30 ॥

  31. तथैव पाण्डवॊ राजञ शारद्वतम अमर्षणम आजघानॊरसि करुद्धॊ भीष्मस्य वधकाङ्क्षया तयॊर युद्धं समभवद घॊररूपं भयावहम ॥ 31 ॥

  32. नकुलं तु रणे करुद्धं विकर्णः शत्रुतापनः विव्याध सायकैः षष्ट्या रक्षन भीष्मस्य जीवितम ॥ 32 ॥

  33. नकुलॊ ऽपि भृशं विद्धस तव पुत्रेण धन्विना विकर्णं सप्त सप्तत्या निर्बिभेद शिलीमुखैः ॥ 33 ॥

  34. तत्र तौ नरशार्दूलौ गॊष्ठे गॊवृषभाव इव अन्यॊन्यं जघ्नतुर वीरौ गॊष्ठे गॊवृषभाव इव ॥ 34 ॥

  35. घटॊत्कचं रणे यत्तं निघ्नन्तं तव वाहिनीम दुर्मुखः समरे परायाद भीष्महेतॊः पराक्रमी ॥ 35 ॥

  36. हैडिम्बस तु ततॊ राजन दुर्मुखं शत्रुतापनम आजघानॊरसि करुद्धॊ नवत्या निशितैः शरैः ॥ 36 ॥

  37. भीमसेन सुतं चापि दुर्मुखः सुमुखैः शरैः षष्ट्या वीरॊ नदन हृष्टॊ विव्याध रणमूर्धनि ॥ 37 ॥

  38. धृष्टद्युम्नं रणे यान्तं भीष्मस्य वधकाङ्क्षिणम हार्दिक्यॊ वारयाम आस रक्षन भीष्मस्य जीवितम ॥ 38 ॥

  39. वार्ष्णेयः पार्षतं शूरं विद्ध्वा पञ्चभिर आयसैः पुनः पञ्चाशता तूर्णम आजघान सतनान्तरे ॥ 39 ॥

  40. तथैव पार्षतॊ राजन हार्दिक्यं नवभिः शरैः विव्याध निशितैस तीक्ष्णैः कङ्कपत्र परिच्छदैः ॥ 40 ॥

  41. तयॊः समभवद युद्धं भीष्महेतॊर महारणे अन्यॊन्यातिशयैर युक्तं यथा वृत्र महेन्द्रयॊः ॥ 41 ॥

  42. भीमसेनम अथायान्तं भीष्मं परति महाबलम भूरिश्रवाभ्ययात तूर्णं तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत ॥ 42 ॥

  43. सौमदत्तिर अथॊ भीमम आजघान सतनान्तरे नाराचेन सुतीक्ष्णेन रुक्मपुङ्खेन संयुगे ॥ 43 ॥

  44. उरःस्थेन बभौ तेन भीमसेनः परतापवान सकन्द शक्त्या यथा करौञ्चः पुरा नृपतिसत्तम ॥ 44 ॥

  45. तौ शरान सूर्यसंकाशान कर्मार परिमार्जितान अन्यॊन्यस्य रणे करुद्धौ चिक्षिपाते मुहुर मुहुः ॥ 45 ॥

  46. भीमॊ भीष्म वधाकान्ष्की सौमदत्तिं महारथम तथा भीष्म जये गृध्नुः सौमदत्तिश च पाण्डवम कृतप्रतिकृते यत्तौ यॊधयाम आसतू रणे ॥ 46 ॥

  47. युधिष्ठिरं महाराज महत्या सेनया वृतम भीष्मायाभिमुखं यान्तं भारद्वाजॊ नयवारयत ॥ 47 ॥

  48. दरॊणस्य रथनिर्घॊषं पर्जन्यनिनदॊपमम शरुत्वा परभद्रका राजन समकम्पन्त मारिष ॥ 48 ॥

  49. सा सेना महती राजन पाण्डुपुत्रस्य संयुगे दरॊणेन वारिता यत्ता न चचाल पदात पदम ॥ 49 ॥

  50. चेकितानं रणे करुद्धं भीष्मं परति जनेश्वर चित्रसेनस तव सुतः करुद्ध रूपम अवारयत ॥ 50 ॥

  51. भीष्महेतॊः पराक्रान्तश चित्रसेनॊ महारथः चेकितानं परं शक्त्या यॊधयाम आस भारत ॥ 51 ॥

  52. तथैव चेकितानॊ ऽपि चित्रसेनम अयॊधयत तद युद्धम आसीत सुमहत तयॊस तत्र पराक्रमे ॥ 52 ॥

  53. अर्जुनॊ वार्यमाणस तु बहुशस तनयेन ते विमुखीकृत्य पुत्रं ते तव सेनां ममर्द ह ॥ 53 ॥

  54. दुःशासनॊ ऽपि परया शक्त्या पार्थम अवारयत कथं भीष्मं परॊ हन्याद इति निश्चित्य भारत ॥ 54 ॥

  55. सा वध्यमाना समरे पुत्रस्य तव वाहिनी लॊड्यते रथिभिः शरेष्ठैस तत्र तत्रैव भारत ॥ 55 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 108

Previous: अध्याय 106