धर्मDharmic Data

उद्योगपर्व · Udyoga Parva

अध्याय 181

  1. भीष्म उवाच आत्मनस तु ततः सूतॊ हयानां च विशां पते मम चापनयाम आस शल्यान कुशलसंमतः ॥ 1 ॥

  2. सनातॊपवृत्तैस तुरगैर लब्धतॊयैर अविह्वलैः परभात उदिते सूर्ये ततॊ युद्धम अवर्तत ॥ 2 ॥

  3. दृष्ट्वा मां तूर्णम आयान्तं दंशितं सयन्दने सथितम अकरॊद रथम अत्यर्थं रामः सज्जं परतापवान ॥ 3 ॥

  4. ततॊ ऽहं रामम आयान्तं दृष्ट्वा समरकाङ्क्षिणम धनुःश्रेष्ठं समुत्सृज्य सहसावतरं रथात ॥ 4 ॥

  5. अभिवाद्य तथैवाहं रथम आरुह्य भारत युयुत्सुर जामदग्न्यस्य परमुखे वीतभीः सथितः ॥ 5 ॥

  6. ततॊ मां शरवर्षेण महता समवाकिरत अहं च शरवर्षेण वर्षन्तं समवाकिरम ॥ 6 ॥

  7. संक्रुद्धॊ जामदग्न्यस तु पुनर एव पतत्रिणः परेषयाम आस मे राजन दीप्तास्यान उरगान इव ॥ 7 ॥

  8. तान अहं निशितैर भल्लैः शतशॊ ऽथ सहस्रशः अच्छिदं सहसा राजन्न अन्तरिक्षे पुनः पुनः ॥ 8 ॥

  9. ततस तव अस्त्राणि दिव्यानि जामदग्न्यः परतापवान मयि परचॊदयाम आस तान्य अहं परत्यषेधयम ॥ 9 ॥

  10. अस्त्रैर एव महाबाहॊ चिकीर्षन्न अधिकां करियाम ततॊ दिवि महान नादः परादुरासीत समन्ततः ॥ 10 ॥

  11. ततॊ ऽहम अस्त्रं वायव्यं जामदग्न्ये परयुक्तवान पत्याजघ्ने च तद रामॊ गुह्यकास्त्रेण भारत ॥ 11 ॥

  12. ततॊ ऽसत्रम अहम आग्नेयम अनुमन्त्र्य परयुक्तवान वारुणेनैव रामस तद वारयाम आस मे विभुः ॥ 12 ॥

  13. एवम अस्त्राणि दिव्यानि रामस्याहम अवारयम रामश च मम तेजस्वी दिव्यास्त्रविद अरिंदमः ॥ 13 ॥

  14. ततॊ मां सव्यतॊ राजन रामः कुर्वन दविजॊत्तमः उरस्य अविध्यत संक्रुद्धॊ जामदग्न्यॊ महाबलः ॥ 14 ॥

  15. ततॊ ऽहं भरतश्रेष्ठ संन्यषीदं रथॊत्तमे अथ मां कश्मलाविष्टं सूतस तूर्णम अपावहत गॊरुतं भरतश्रेष्ठ रामबाणप्रपीडितम ॥ 15 ॥

  16. ततॊ माम अपयातं वै भृशं विद्धम अचेतसम रामस्यानुचरा हृष्टाः सर्वे दृष्ट्वा परचुक्रुशुः अकृतव्रणप्रभृतयः काशिकन्या च भारत ॥ 16 ॥

  17. ततस तु लब्धसंज्ञॊ ऽहं जञात्वा सूतम अथाब्रुवम याहि सूत यतॊ रामः सज्जॊ ऽहं गतवेदनः ॥ 17 ॥

  18. ततॊ माम अवहत सूतॊ हयैः परमशॊभितैः नृत्यद्भिर इव कौरव्य मारुतप्रतिमैर गतौ ॥ 18 ॥

  19. ततॊ ऽहं रामम आसाद्य बाणजालेन कौरव अवाकिरं सुसंरब्धः संरब्धं विजिगीषया ॥ 19 ॥

  20. तान आपतत एवासौ रामॊ बाणान अजिह्मगान बाणैर एवाच्छिनत तूर्णम एकैकं तरिभिर आहवे ॥ 20 ॥

  21. ततस ते मृदिताः सर्वे मम बाणाः सुसंशिताः रामबाणैर दविधा छिन्नाः शतशॊ ऽथ महाहवे ॥ 21 ॥

  22. ततः पुनः शरं दीप्तं सुप्रभं कालसंमितम असृजं जामदग्न्याय रामायाहं जिघांसया ॥ 22 ॥

  23. तेन तव अभिहतॊ गाढं बाणच्छेदवशं गतः मुमॊह सहसा रामॊ भूमौ च निपपात ह ॥ 23 ॥

  24. ततॊ हाहाकृतं सर्वं रामे भूतलम आश्रिते जगद भारत संविग्नं यथार्कपतने ऽभवत ॥ 24 ॥

  25. तत एनं सुसंविग्नाः सर्व एवाभिदुद्रुवुः तपॊधनास ते सहसा काश्या च भृगुनन्दनम ॥ 25 ॥

  26. त एनं संपरिष्वज्य शनैर आश्वासयंस तदा पाणिभिर जलशीतैश च जयाशीर्भिश च कौरव ॥ 26 ॥

  27. ततः स विह्वलॊ वाक्यं राम उत्थाय माब्रवीत तिष्ठ भीष्म हतॊ ऽसीति बाणं संधाय कार्मुके ॥ 27 ॥

  28. स मुक्तॊ नयपतत तूर्णं पार्श्वे सव्ये महाहवे येनाहं भृशसंविग्नॊ वयाघूर्णित इव दरुमः ॥ 28 ॥

  29. हत्वा हयांस ततॊ राजञ शीघ्रास्त्रेण महाहवे अवाकिरन मां विश्रब्धॊ बाणैस तैर लॊमवाहिभिः ॥ 29 ॥

  30. ततॊ ऽहम अपि शीघ्रास्त्रं समरे ऽपरतिवारणम अवासृजं महाबाहॊ ते ऽनतराधिष्ठिताः शराः रामस्य मम चैवाशु वयॊमावृत्य समन्ततः ॥ 30 ॥

  31. न सम सूर्यः परतपति शरजालसमावृतः मातरिश्वान्तरे तस्मिन मेघरुद्ध इवानदत ॥ 31 ॥

  32. ततॊ वायॊः परकम्पाच च सूर्यस्य च मरीचिभिः अभितापात सवभावाच च पावकः समजायत ॥ 32 ॥

  33. ते शराः सवसमुत्थेन परदीप्ताश चित्रभानुना भूमौ सर्वे तदा राजन भस्मभूताः परपेदिरे ॥ 33 ॥

  34. तदा शतसहस्राणि परयुतान्य अर्बुदानि च अयुतान्य अथ खर्वाणि निखर्वाणि च कौरव रामः शराणां संक्रुद्धॊ मयि तूर्णम अपातयत ॥ 34 ॥

  35. ततॊ ऽहं तान अपि रणे शरैर आशीविषॊपमैः संछिद्य भूमौ नृपते ऽपातयं पन्नगान इव ॥ 35 ॥

  36. एवं तद अभवद युद्धं तदा भरतसत्तम संध्याकाले वयतीते तु वयपायात स च मे गुरुः ॥ 36 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 182

Previous: अध्याय 180