भीष्म उवाच तम अहं समयन्न इव रणे परत्यभाषं वयवस्थितम भूमिष्ठं नॊत्सहे यॊद्धुं भवन्तं रथम आस्थितः ॥ 1 ॥
आरॊह सयन्दनं वीर कवचं च महाभुज बधान समरे राम यदि यॊद्धुं मयेच्छसि ॥ 2 ॥
ततॊ माम अब्रवीद रामः समयमानॊ रणाजिरे रथॊ मे मेदिनी भीष्म वाहा वेदाः सदश्ववत ॥ 3 ॥
सूतॊ मे मातरिश्वा वै कवचं वेदमातरः सुसंवीतॊ रणे ताभिर यॊत्स्ये ऽहं कुरुनन्दन ॥ 4 ॥
एवं बरुवाणॊ गान्धारे रामॊ मां सत्यविक्रमः शरव्रातेन महता सर्वतः पर्यवारयत ॥ 5 ॥
ततॊ ऽपश्यं जामदग्न्यं रथे दिव्ये वयवस्थितम सर्वायुधधरे शरीमत्य अद्भुतॊपमदर्शने ॥ 6 ॥
मनसा विहिते पुण्ये विस्तीर्णे नगरॊपमे दिव्याश्वयुजि संनद्धे काञ्चनेन विभूषिते ॥ 7 ॥
धवजेन च महाबाहॊ सॊमालंकृतलक्ष्मणा धनुर्धरॊ बद्धतूणॊ बद्धगॊधाङ्गुलित्रवान ॥ 8 ॥
सारथ्यं कृतवांस तत्र युयुत्सॊर अकृतव्रणः सखा वेदविद अत्यन्तं दयितॊ भार्गवस्य ह ॥ 9 ॥
आह्वयानः स मां युद्धे मनॊ हर्षयतीव मे पुनः पुनर अभिक्रॊशन्न अभियाहीति भार्गवः ॥ 10 ॥
तम आदित्यम इवॊद्यन्तम अनाधृष्यं महाबलम कषत्रियान्तकरं रामम एकम एकः समासदम ॥ 11 ॥
ततॊ ऽहं बाणपातेषु तरिषु वाहान निगृह्य वै अवतीर्य धनुर नयस्य पदातिर ऋषिसत्तमम ॥ 12 ॥
अभ्यगच्छं तदा रामम अर्चिष्यन दविजसत्तमम अभिवाद्य चैनं विधिवद अब्रुवं वाक्यम उत्तमम ॥ 13 ॥
यॊत्स्ये तवया रणे राम विशिष्टेनाधिकेन च गुरुणा धर्मशीलेन जयम आशास्स्व मे विभॊ ॥ 14 ॥
राम उवाच एवम एतत कुरुश्रेष्ठ कर्तव्यं भूतिम इच्छता धर्मॊ हय एष महाबाहॊ विशिष्टैः सह युध्यताम ॥ 15 ॥
शपेयं तवां न चेद एवम आगच्छेथा विशां पते युध्यस्व तवं रणे यत्तॊ धैर्यम आलम्ब्य कौरव ॥ 16 ॥
न तु ते जयम आशासे तवां हि जेतुम अहं सथितः गच्छ युध्यस्व धर्मेण परीतॊ ऽसमि चरितेन ते ॥ 17 ॥
भीष्म उवाच ततॊ ऽहं तं नमस्कृत्य रथम आरुह्य सत्वरः पराध्मापयं रणे शङ्खं पुनर हेमविभूषितम ॥ 18 ॥
ततॊ युद्धं समभवन मम तस्य च भारत दिवसान सुबहून राजन परस्परजिगीषया ॥ 19 ॥
स मे तस्मिन रणे पूर्वं पराहरत कङ्कपत्रिभिः षष्ट्या शतैश च नवभिः शराणाम अग्निवर्चसाम ॥ 20 ॥
चत्वारस तेन मे वाहाः सूतश चैव विशां पते परतिरुद्धास तथैवाहं समरे दंशितः सथितः ॥ 21 ॥
नमस्कृत्य च देवेभ्यॊ बराह्मणेभ्यश च भारत तम अहं समयन्न इव रणे परत्यभाषं वयवस्थितम ॥ 22 ॥
आचार्यता मानिता मे निर्मर्यादे हय अपि तवयि भूयस तु शृणु मे बरह्मन संपदं धर्मसंग्रहे ॥ 23 ॥
ये ते वेदाः शरीरस्था बराह्मण्यं यच च ते महत तपश च सुमहत तप्तं न तेभ्यः परहराम्य अहम ॥ 24 ॥
परहरे कषत्रधर्मस्य यं तवं राम समास्थितः बराह्मणः कषत्रियत्वं हि याति शस्त्रसमुद्यमात ॥ 25 ॥
पश्य मे धनुषॊ वीर्यं पश्य बाह्वॊर बलं च मे एष ते कार्मुकं वीर दविधा कुर्मि ससायकम ॥ 26 ॥
तस्याहं निशितं भल्लं पराहिण्वं भरतर्षभ तेनास्य धनुषः कॊटिश छिन्ना भूमिम अथागमत ॥ 27 ॥
नव चापि पृषत्कानां शतानि नतपर्वणाम पराहिण्वं कङ्कपत्राणां जामदग्न्यरथं परति ॥ 28 ॥
काये विषक्तास तु तदा वायुनाभिसमीरिताः चेलुः कषरन्तॊ रुधिरं नागा इव च ते शराः ॥ 29 ॥
कषतजॊक्षितसर्वाङ्गः कषरन स रुधिरं वरणैः बभौ रामस तदा राजन मेरुर धातून इवॊत्सृजन ॥ 30 ॥
हेमन्तान्ते ऽशॊक इव रक्तस्तबकमण्डितः बभौ रामस तदा राजन कव चित किंशुकसंनिभः ॥ 31 ॥
ततॊ ऽनयद धनुर आदाय रामः करॊधसमन्वितः हेमपुङ्खान सुनिशिताञ शरांस तान हि ववर्ष सः ॥ 32 ॥
ते समासाद्य मां रौद्रा बहुधा मर्मभेदिनः अकम्पयन महावेगाः सर्पानलविषॊपमाः ॥ 33 ॥
ततॊ ऽहं समवष्टभ्य पुनर आत्मानम आहवे शतसंख्यैः शरैः करुद्धस तदा रामम अवाकिरम ॥ 34 ॥
स तैर अग्न्यर्कसंकाशैः शरैर आशीविषॊपमैः शितैर अभ्यर्दितॊ रामॊ मन्दचेता इवाभवत ॥ 35 ॥
ततॊ ऽहं कृपयाविष्टॊ विनिन्द्यात्मानम आत्मना धिग धिग इत्य अब्रुवं युद्धं कषत्रं च भरतर्षभ ॥ 36 ॥
असकृच चाब्रुवं राजञ शॊकवेगपरिप्लुतः अहॊ बत कृतं पापं मयेदं कषत्रकर्मणा ॥ 37 ॥
गुरुर दविजातिर धर्मात्मा यद एवं पीडितः शरैः ततॊ न पराहरं भूयॊ जामदग्न्याय भारत ॥ 38 ॥
अथावताप्य पृथिवीं पूषा दिवससंक्षये जगामास्तं सहस्रांशुस ततॊ युद्धम उपारमत ॥ 39 ॥
उद्योगपर्व · Udyoga Parva
अध्याय 180
Reach this point to mark the section finished.
Continue to अध्याय 181