धर्मDharmic Data

उद्योगपर्व · Udyoga Parva

अध्याय 176

  1. अकृतव्रण उवाच दुःखद्वयम इदं भद्रे कतरस्य चिकीर्षसि परतिकर्तव्यम अबले तत तवं वत्से बरवीहि मे ॥ 1 ॥

  2. यदि सौभपतिर भद्रे नियॊक्तव्यॊ मते तव नियॊक्ष्यति महात्मा तं रामस तवद्धितकाम्यया ॥ 2 ॥

  3. अथापगेयं भीष्मं तं रामेणेच्छसि धीमता रणे विनिर्जितं दरष्टुं कुर्यात तद अपि भार्गवः ॥ 3 ॥

  4. सृञ्जयस्य वचः शरुत्वा तव चैव शुचिस्मिते यद अत्रानन्तरं कार्यं तद अद्यैव विचिन्त्यताम ॥ 4 ॥

  5. अम्बॊवाच अपनीतास्मि भीष्मेण भगवन्न अविजानता न हि जानाति मे भीष्मॊ बरह्मञ शाल्वगतं मनः ॥ 5 ॥

  6. एतद विचार्य मनसा भवान एव विनिश्चयम विचिनॊतु यथान्यायं विधानं करियतां तथा ॥ 6 ॥

  7. भीष्मे वा कुरुशार्दूले शाल्वराजे ऽथ वा पुनः उभयॊर एव वा बरह्मन यद युक्तं तत समाचर ॥ 7 ॥

  8. निवेदितं मया हय एतद दुःखमूलं यथातथम विधानं तत्र भगवन कर्तुम अर्हसि युक्तितः ॥ 8 ॥

  9. अकृतव्रण उवाच उपपन्नम इदं भद्रे यद एवं वरवर्णिनि धर्मं परति वचॊ बरूयाः शृणु चेदं वचॊ मम ॥ 9 ॥

  10. यदि तवाम आपगेयॊ वै न नयेद गजसाह्वयम शाल्वस तवां शिरसा भीरु गृह्णीयाद रामचॊदितः ॥ 10 ॥

  11. तेन तवं निर्जिता भद्रे यस्मान नीतासि भामिनि संशयः शाल्वराजस्य तेन तवयि सुमध्यमे ॥ 11 ॥

  12. भीष्मः पुरुषमानी च जितकाशी तथैव च तस्मात परतिक्रिया युक्ता भीष्मे कारयितुं तवया ॥ 12 ॥

  13. अम्बॊवाच ममाप्य एष महान बरह्मन हृदि कामॊ ऽभिवर्तते घातयेयं यदि रणे भीष्मम इत्य एव नित्यदा ॥ 13 ॥

  14. भीष्मं वा शाल्वराजं वा यं वा दॊषेण गच्छसि परशाधि तं महाबाहॊ यत्कृते ऽहं सुदुःखिता ॥ 14 ॥

  15. भीष्म उवाच एवं कथयताम एव तेषां स दिवसॊ गतः रात्रिश च भरतश्रेष्ठ सुखशीतॊष्णमारुता ॥ 15 ॥

  16. ततॊ रामः परादुरासीत परज्वलन्न इव तेजसा शिष्यैः परिवृतॊ राजञ जटाचीरधरॊ मुनिः ॥ 16 ॥

  17. धनुष्पाणिर अदीनात्मा खड्गं बिभ्रत परश्वधी विरजा राजशार्दूल सॊ ऽभययात सृञ्जयं नृपम ॥ 17 ॥

  18. ततस तं तापसा दृष्ट्वा स च राजा महातपाः तस्थुः पराञ्जलयः सर्वे सा च कन्या तपस्विनी ॥ 18 ॥

  19. पूजयाम आसुर अव्यग्रा मधुपर्केण भार्गवम अर्चितश च यथायॊगं निषसाद सहैव तैः ॥ 19 ॥

  20. ततः पूर्वव्यतीतानि कथयेते सम ताव उभौ सृञ्जयश च स राजर्षिर जामदग्न्यश च भारत ॥ 20 ॥

  21. ततः कथान्ते राजर्षिर भृगुश्रेष्ठं महाबलम उवाच मधुरं काले रामं वचनम अर्थवत ॥ 21 ॥

  22. रामेयं मम दौहित्री काशिराजसुता परभॊ अस्याः शृणु यथातत्त्वं कार्यं कार्यविशारद ॥ 22 ॥

  23. परमं कथ्यतां चेति तां रामः परत्यभाषत ततः साभ्यगमद रामं जवलन्तम इव पावकम ॥ 23 ॥

  24. सा चाभिवाद्य चरणौ रामस्य शिरसा शुभा सपृष्ट्वा पद्मदलाभाभ्यां पाणिभ्याम अग्रतः सथिता ॥ 24 ॥

  25. रुरॊद सा शॊकवती बाष्पव्याकुललॊचना परपेदे शरणं चैव शरण्यं भृगुनन्दनम ॥ 25 ॥

  26. राम उवाच यथासि सृञ्जयस्यास्य तथा मम नृपात्मजे बरूहि यत ते मनॊदुःखं करिष्ये वचनं तव ॥ 26 ॥

  27. अम्बॊवाच भगवञ शरणं तवाद्य परपन्नास्मि महाव्रत शॊकपङ्कार्णवाद घॊराद उद्धरस्व च मां विभॊ ॥ 27 ॥

  28. भीष्म उवाच तस्याश च दृष्ट्वा रूपं च वयश चाभिनवं पुनः सौकुमार्यं परं चैव रामश चिन्तापरॊ ऽभवत ॥ 28 ॥

  29. किम इयं वक्ष्यतीत्य एवं विमृशन भृगुसत्तमः इति दध्यौ चिरं रामः कृपयाभिपरिप्लुतः ॥ 29 ॥

  30. कथ्यताम इति सा भूयॊ रामेणॊक्ता शुचिस्मिता सर्वम एव यथातत्त्वं कथयाम आस भार्गवे ॥ 30 ॥

  31. तच छरुत्वा जामदग्न्यस तु राजपुत्र्या वचस तदा उवाच तां वरारॊहां निश्चित्यार्थविनिश्चयम ॥ 31 ॥

  32. परेषयिष्यामि भीष्माय कुरुश्रेष्ठाय भामिनि करिष्यति वचॊ धर्म्यं शरुत्वा मे स नराधिपः ॥ 32 ॥

  33. न चेत करिष्यति वचॊ मयॊक्तं जाह्नवीसुतः धक्ष्याम्य एनं रणे भद्रे सामात्यं शस्त्रतेजसा ॥ 33 ॥

  34. अथ वा ते मतिस तत्र राजपुत्रि निवर्तते तावच छाल्वपतिं वीरं यॊजयाम्य अत्र कर्मणि ॥ 34 ॥

  35. अम्बॊवाच विसर्जितास्मि भीष्मेण शरुत्वैव भृगुनन्दन शाल्वराजगतं चेतॊ मम पूर्वं मनीषितम ॥ 35 ॥

  36. सौभराजम उपेत्याहम अब्रुवं दुर्वचं वचः न च मां परत्यगृह्णात स चारित्रपरिशङ्कितः ॥ 36 ॥

  37. एतत सर्वं विनिश्चित्य सवबुद्ध्या भृगुनन्दन यद अत्रौपयिकं कार्यं तच चिन्तयितुम अर्हसि ॥ 37 ॥

  38. ममात्र वयसनस्यास्य भीष्मॊ मूलं महाव्रतः येनाहं वशम आनीता समुत्क्षिप्य बलात तदा ॥ 38 ॥

  39. भीष्मं जहि महाबाहॊ यत्कृते दुःखम ईदृशम पराप्ताहं भृगुशार्दूल चराम्य अप्रियम उत्तमम ॥ 39 ॥

  40. स हि लुब्धश च मानी च जितकाशी च भार्गव तस्मात परतिक्रिया कर्तुं युक्ता तस्मै तवयानघ ॥ 40 ॥

  41. एष मे हरियमाणाया भारतेन तदा विभॊ अभवद धृदि संकल्पॊ घातयेयं महाव्रतम ॥ 41 ॥

  42. तस्मात कामं ममाद्येमं राम संवर्तयानघ जहि भीष्मं महाबाहॊ यथा वृत्रं पुरंदरः ॥ 42 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 177

Previous: अध्याय 175