[स] सेनानिवेशं संप्राप्य कैतव्यः पाण्डवस्य ह समागतः पाण्डवेयैर युधिष्ठिरम अभाषत ॥ 1 ॥
अभिज्ञॊ दूतवाक्यानां यथॊक्तं बरुवतॊ मम दुर्यॊधन समादेशं शरुत्वा न करॊद्धुम अर्हसि ॥ 2 ॥
उलूक न भयं ते ऽसति बरूहि तवं विगतज्वरः यन मतं धार्तराष्ट्रस्य लुब्धस्यादीर्घ दर्शिनः ॥ 3 ॥
ततॊ दयुतिमतां मध्ये पाण्डवानां महात्मनाम सृञ्जयानां च सर्वेषां कृष्णस्य च यशस्विनः ॥ 4 ॥
दरुपदस्य सपुत्रस्य विराटस्य च संनिधौ भूमिपानां च सर्वेषां मध्ये वाक्यं जगाद ह ॥ 5 ॥
इदं तवाम अब्रवीद राजा धार्तराष्ट्रॊ महामनाः शृण्वतां कुरुवीराणां तन निबॊध नराधिप ॥ 6 ॥
पराजितॊ ऽसि दयूतेन कृष्णा चानायिता सभाम शक्यॊ ऽमर्षॊ मनुष्येण कर्तुं पुरुषमानिना ॥ 7 ॥
दवादशैव तु वर्षाणि वने धिष्ण्याद विवासिताः संवत्सरं विराटस्य दास्यम आस्थाय चॊषिताः ॥ 8 ॥
अमर्षं राज्यहरणं वनवासं च पाण्डव दरौपद्याश च परिक्लेशं संस्मरन पुरुषॊ भव ॥ 9 ॥
अशक्तेन च यच छप्तं भीमसेनेन पाण्डव दुःशासनस्य रुधिरं पीयतां यदि शक्यते ॥ 10 ॥
लॊहाभिहारॊ निर्वृत्तः कुरुक्षेत्रम अकर्दमम समः पन्था भृता यॊधाः शवॊ युध्यस्व सकेशवः ॥ 11 ॥
असमागम्य भीष्मेण संयुगे किं विकत्थसे आरुरुक्षुर यथा मन्दः पर्वतं गन्धमादनम ॥ 12 ॥
दरॊणं च युध्यतां शरेष्ठं शचीपतिसमं युधि अजित्वा संयुगे पार्थ राज्यं कथम इहेच्छसि ॥ 13 ॥
बराह्मे धनुषि चाचार्यं वेदयॊर अन्तरं दवयॊः युधि धुर्यम अविक्षॊभ्यम अनीक धरम अच्युतम ॥ 14 ॥
दरॊणं मॊहाद युधा पार्थ यज जिगीषसि तन मृषा न हि शुश्रुम वातेन मेरुम उन्मथितं गिरिम ॥ 15 ॥
अनिलॊ वा वहेन मेरुं दयौर वापि निपतेन महीम युगं वा परिवर्तेत यद्य एवं सयाद यथात्थ माम ॥ 16 ॥
कॊ हय आभ्यां जीविताकाङ्क्षी पराप्यास्त्रम अरिमर्दनम गजॊ वाजी नरॊ वापि पुनः सवस्ति गृहान वरजेत ॥ 17 ॥
कथम आभ्याम अभिध्यातः संसृष्टॊ दारुणेन वा रणे जीवन मिमुच्येत पदा भूमिम उपस्पृशन ॥ 18 ॥
किं दर्दुरः कूपशयॊ यथेमां; न बुध्यसे राजचमूं समेताम दुराधर्षां देव चमू परकाशां; गुप्तां नरेन्द्रैस तरिदशैर इव दयाम ॥ 19 ॥
पराच्यैः परतीच्यैर अथ दाक्षिणात्यैर; उदीच्यकाम्बॊजशकैः खशैश च शाल्वैः समत्स्यैः कुरुमध्यदेशैर; मलेच्छैः पुलिन्दैर दरविडान्ध्र काञ्च्यैः ॥ 20 ॥
नानाजनौघं युधि संप्रवृद्धं; गाङ्गं यथा वेगम अवारणीयम मां च सथितं नागबलस्य मध्ये; युयुत्ससे मन्दकिम अल्पबुद्धे ॥ 21 ॥
इत्य एवम उक्त्वा राजानं धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम अभ्यावृत्य पुनर जिष्णुम उलूकः परत्यभाषत ॥ 22 ॥
अकत्थमानॊ युध्यस्व कत्थसे ऽरजुन किं बहु पर्यायात सिद्धिर एतस्य नैतत सिध्यति कत्थनात ॥ 23 ॥
यदीदं कत्थनात सिध्येत कर्म लॊके धनंजय सर्वे भवेयुः सिद्धार्था बहु कत्थेत दुर्गतः ॥ 24 ॥
जानामि ते वासुदेवं सहायं; जानामि ते गाण्डिवं तालमात्रम जानाम्य एतत तवादृशॊ नास्ति; यॊधा राज्यं च ते जानमानॊ हरामि ॥ 25 ॥
न तु पर्याय धर्मेण सिद्धिं पराप्नॊति भूयसीम मनसैव हि भूतानि धाता परकुरुते वशे ॥ 26 ॥
तरयॊदश समा भुक्तं राज्यं विलपतस तव भूयश चैव परशासिष्ये निहत्य तवां सबान्धवम ॥ 27 ॥
कव तदा गाण्डिवं ते ऽभूद यत तवं दासपणे जितः कव तदा भीमसेनस्य बलम आसीच च फल्गुन ॥ 28 ॥
सगदाद भीमसेनाच च पार्थाच चैव सगाण्डिवात न वै मॊक्षस तदा वॊ ऽभूद विना कृष्णाम अनिन्दिताम ॥ 29 ॥
सा वॊ दास्यं समापन्नान मॊक्षयाम आस भामिनी अमानुष्य समायुक्तान दास्य कर्मण्य अवस्थितान ॥ 30 ॥
अवॊचं यत षण्ढतिलान अहं वस तथ्यम एव तत धृता हि वेणी पार्थेन विराटनगरे तदा ॥ 31 ॥
सूदकर्मणि च शरान्तं विराटस्य महानसे भीमसेनेन कौन्तेय यच च तन मम पौरुषम ॥ 32 ॥
एवम एव सदा दण्डं कषत्रियाः कषत्रिये दधुः शरेण्यां कक्ष्यां च वेण्यां च संयुगे यः पलायते ॥ 33 ॥
न भयाद वासुदेवस्य न चापि तव फल्गुन राज्यं परतिप्रदास्यामि युध्यस्व सह केशवः ॥ 34 ॥
न माया हीन्द्र जालं वा कुहका वा विभीषणी आत्तशस्त्रस्य मे युद्धे वहन्ति परतिगर्जनाः ॥ 35 ॥
वासुदेव सहस्रं वा फल्गुनानां शतानि वा आसाद्य माम अमॊघेषुं दरविष्यन्ति दिशॊ दश ॥ 36 ॥
संयुगं गच्छ भीष्मेण भिन्धि तवं शिरसा गिरिम परतरेमं महागाधं बाहुभ्यां पुरुषॊदधिम ॥ 37 ॥
शारद्वत महीमानं विविंशति झषाकुलम बृहद्बलसमुच्चालं सौमदत्ति तिमिंगिलम ॥ 38 ॥
दुःशासनौघं शल शल्य मत्स्यं; सुषेण चित्रायुधनागनक्रम जयद्रथाद्रिं पुरुमित्र गाधं; दुर्मर्षणॊदं शकुनिप्रपातम ॥ 39 ॥
शस्त्रौघम अक्षय्यम अतिप्रवृद्धं; यदावगाह्य शरमनष्टचेताः भविष्यसि तवं हतसर्वबान्धवस; तदा मनस ते परितापम एष्यति ॥ 40 ॥
तदा मनस ते तरिदिवाद इवाशुचेर; निवर्ततां पार्थ मही परशासनात राज्यं परशास्तुं हि सुदुर्लभं तवया; बुभूषता सवर्ग इवातपस्विना ॥ 41 ॥
उद्योगपर्व · Udyoga Parva
अध्याय 158
Reach this point to mark the section finished.
Continue to अध्याय 159