बृहदश्व उवाच आसीद राजा नलॊ नाम वीरसेनसुतॊ बली उपपन्नॊ गुणैर इष्टै रूपवान अश्वकॊविदः ॥ 1 ॥
अतिष्ठन मनुजेन्द्राणां मूर्ध्नि देवपतिर यथा उपर्य उपरि सर्वेषाम आदित्य इव तेजसा ॥ 2 ॥
बरह्मण्यॊ वेदविच छूरॊ निषधेषु महीपतिः अक्षप्रियः सत्यवादी महान अक्षौहिणीपतिः ॥ 3 ॥
ईप्सितॊ वरनारीणाम उदारः संयतेन्द्रियः रक्षिता धन्विनां शरेष्ठः साक्षाद इव मनुः सवयम ॥ 4 ॥
तथैवासीद विदर्भेषु भीमॊ भीमपराक्रमः शूरः सर्वगुणैर युक्तः परजाकामः स चाप्रजः ॥ 5 ॥
स परजार्थे परं यत्नम अकरॊत सुसमाहितः तम अभ्यगच्छद बरह्मर्षिर दमनॊ नाम भारत ॥ 6 ॥
तं स भीमः परजाकामस तॊषयाम आस धर्मवित महिष्या सह राजेन्द्र सत्कारेण सुवर्चसम ॥ 7 ॥
तस्मै परसन्नॊ दमनः सभार्याय वरं ददौ कन्यारत्नं कुमारांश च तरीन उदारान महायशाः ॥ 8 ॥
दमयन्तीं दमं दान्तं दमनं च सुवर्चसम उपपन्नान गुणैः सर्वैर भीमान भीमपराक्रमान ॥ 9 ॥
दमयन्ती तु रूपेण तेजसा यशसा शरिया सौभाग्येन च लॊकेषु यशः पराप सुमध्यमा ॥ 10 ॥
अथ तां वयसि पराप्ते दासीनां समलंकृतम शतं सखीनां च तथा पर्युपास्ते शचीम इव ॥ 11 ॥
तत्र सम भराजते भैमी सर्वाभरणभूषिता सखीमध्ये ऽनवद्याङ्गी विद्युत सौदामिनी यथा अतीव रूपसंपन्ना शरीर इवायतलॊचना ॥ 12 ॥
न देवेषु न यक्षेषु तादृग्रूपवती कव चित मानुसेष्व अपि चान्येषु दृष्टपूर्वा न च शरुता चित्तप्रमाथिनी बाला देवानाम अपि सुन्दरी ॥ 13 ॥
नलश च नरशार्दूलॊ रूपेणाप्रतिमॊ भुवि कन्दर्प इव रूपेण मूर्तिमान अभवत सवयम ॥ 14 ॥
तस्याः समीपे तु नलं परशशंसुः कुतूहलात नैषधस्य समीपे तु दमयन्तीं पुनः पुनः ॥ 15 ॥
तयॊर अदृष्टकामॊ ऽभूच छृण्वतॊः सततं गुणान अन्यॊन्यं परति कौन्तेय स वयवर्धत हृच्छयः ॥ 16 ॥
अशक्नुवन नलः कामं तदा धारयितुं हृदा अन्तःपुरसमीपस्थे वन आस्ते रहॊगतः ॥ 17 ॥
स ददर्श तदा हंसाञ जातरूपपरिच्छदान वने विचरतां तेषाम एकं जग्राह पक्षिणम ॥ 18 ॥
ततॊ ऽनतरिक्षगॊ वाचं वयाजहार तदा नलम न हन्तव्यॊ ऽसमि ते राजन करिष्यामि हि ते परियम ॥ 19 ॥
दमयन्तीसकाशे तवां कथयिष्यामि नैषध यथा तवदन्यं पुरुषं न सा मंस्यति कर्हि चित ॥ 20 ॥
एवम उक्तस ततॊ हंसम उत्ससर्ज महीपतिः ते तु हंसाः समुत्पत्य विदर्भान अगमंस ततः ॥ 21 ॥
विदर्भनगरीं गत्वा दमयन्त्यास तदान्तिके निपेतुस ते गरुत्मन्तः सा ददर्शाथ तान खगान ॥ 22 ॥
सा तान अद्भुतरूपान वै दृष्ट्वा सखिगणावृता हृष्टा गरहीतुं खगमांस तवरमाणॊपचक्रमे ॥ 23 ॥
अथ हंसा विससृपुः सर्वतः परमदावने एकैकशस ततः कन्यास तान हंसान समुपाद्रवन ॥ 24 ॥
दमयन्ती तु यं हंसं समुपाधावद अन्तिके स मानुषीं गिरं कृत्वा दमयन्तीम अथाब्रवीत ॥ 25 ॥
दमयन्ति नलॊ नाम निषधेषु महीपतिः अश्विनॊः सदृशॊ रूपे न समास तस्य मानुषाः ॥ 26 ॥
तस्य वै यदि भार्या तवं भवेथा वरवर्णिनि सफलं ते भवेज जन्म रूपं चेदं सुमध्यमे ॥ 27 ॥
वयं हि देवगन्धर्वमनुष्यॊरगराक्षसान दृष्टवन्तॊ न चास्माभिर दृष्टपूर्वस तथाविधः ॥ 28 ॥
तवं चापि रत्नं नारीणां नरेषु च नलॊ वरः विशिष्टाया विशिष्टेन संगमॊ गुणवान भवेत ॥ 29 ॥
एवम उक्ता तु हंसेन दमयन्ती विशां पते अब्रवीत तत्र तं हंसं तम अप्य एवं नलं वद ॥ 30 ॥
तथेत्य उक्त्वाण्डजः कन्यां वैदर्भस्य विशां पते पुनर आगम्य निषधान नले सर्वं नयवेदयत ॥ 31 ॥
वनपर्व · Vana Parva
अध्याय 50
Reach this point to mark the section finished.
Continue to अध्याय 51