धर्मDharmic Data

वनपर्व · Vana Parva

अध्याय 37

  1. [वै] भीमसेनवचः शरुत्वा कुन्तीपुत्रॊ युधिष्ठिरः निःश्वस्य पुरुषव्याघ्रः संप्रदध्यौ परंतपः ॥ 1 ॥

  2. स मुहूर्तम इव धयात्वा विनिश्चित्येति कृत्यताम भीमसेनम इदं वाक्यम अपदान्तरम अब्रवीत ॥ 2 ॥

  3. एवम एतन महाबाहॊ यथा वदसि भारत इदम अन्यत समाधत्स्व वाक्यं मे वाक्यकॊविद ॥ 3 ॥

  4. महापापानि कर्माणि यानि केवलसाहसात आरभ्यन्ते भीमसेन वयथन्ते तानि भारत ॥ 4 ॥

  5. सुमन्त्रिते सुविक्रान्ते सुकृते सुविचारिते सिध्यन्त्य अर्था महाबाहॊ दैवं चात्र परदक्षिणम ॥ 5 ॥

  6. तवं तु केवलचापल्याद बलदर्पॊच्छ्रितः सवयम आरब्धव्यम इदं कर्म मन्यसे शृणु तत्र मे ॥ 6 ॥

  7. भूरिश्रवाः शलश चैव जलसंधश च वीर्यवान भीष्मॊ दरॊणश च कर्णश च दरॊणपुत्रश च वीर्यवान ॥ 7 ॥

  8. धार्तराष्ट्रा दुराधर्षा दुर्यॊधन पुरॊगमाः सर्व एव कृतास्त्राश च सततं चाततायिनः ॥ 8 ॥

  9. राजानः पार्थिवाश चैव ये ऽसमाभिर उपतापिताः संश्रिताः कौरवं पक्षं जातस्नेहाश च सांप्रतम ॥ 9 ॥

  10. दुर्यॊधन हिते युक्ता न तथास्मासु भारत पूर्णकॊशा बलॊपेताः परयतिष्यन्ति रक्षणे ॥ 10 ॥

  11. सर्वे कौरव सैन्यस्य सपुत्रामात्यसैनिकाः संविभक्ता हि मात्राभिर भॊगैर अपि च सर्वशः ॥ 11 ॥

  12. दुर्यॊधनेन ते वीरा मानिताश च विशेषतः पराणांस तयक्ष्यन्ति संग्रामे इति मे निश्चिता मतिः ॥ 12 ॥

  13. समा यद्य अपि भीष्मस्य वृत्तिर अस्मासु तेषु च दरॊणस्य च महाबाहॊ कृपस्य च महात्मनः ॥ 13 ॥

  14. अवश्यं राजपिण्डस तैर निर्वेश्य इति मे मतिः तस्मात तयक्ष्यन्ति संग्रामे पराणान अपि सुदुस्त्यजान ॥ 14 ॥

  15. सर्वे दिव्यास्त्रविद्वांसः सर्वे धर्मपरायणाः अजेयाश चेति मे बुद्धिर अपि देवैः सवासवैः ॥ 15 ॥

  16. अमर्षी नित्यसंहृष्टस तत्र कर्णॊ महारथः सर्वास्त्रविद अनाधृष्य अभेद्यकवचावृतः ॥ 16 ॥

  17. अनिर्जित्य रणे सर्वान एतान पुरुषसत्तमान अशक्यॊ हय असहायेन हन्तुं दुर्यॊधनस तवया ॥ 17 ॥

  18. न निद्राम अधिगच्छामि चिन्तयानॊ वृकॊदर अति सर्वान धनुर गराहान सूतपुत्रस्य लाघवम ॥ 18 ॥

  19. एतद वचनम आज्ञाय भीमसेनॊ ऽतयमर्षणः बभूव विमनास तरस्तॊ न चैवॊवाच किं चन ॥ 19 ॥

  20. तयॊः संवदतॊर एवं तदा पाण्डवयॊर दवयॊः आजगाम महायॊगी वयासः सत्यवती सुतः ॥ 20 ॥

  21. सॊ ऽभिगम्य यथान्यायं पाण्डवैः परतिपूजितः युधिष्ठिरम इदं वाक्यम उवाच वदतां वरः ॥ 21 ॥

  22. युधिष्ठिर महाबाहॊ वेद्मि ते हृदि मानसम मनीषया ततः कषिप्रम आगतॊ ऽसमि नरर्षभ ॥ 22 ॥

  23. भीष्माद दरॊणात कृपात कर्णाद दरॊणपुत्राच च भारत यत ते भयम अमित्रघ्न हृदि संपरिवर्तते ॥ 23 ॥

  24. तत ते ऽहं नाशयिष्यामि विधिदृष्टेन हेतुना तच छरुत्वा धृतिम आस्थाय कर्मणा परतिपादय ॥ 24 ॥

  25. तत एकान्तम उन्नीय पाराशर्यॊ युधिष्ठिरम अब्रवीद उपपन्नार्थम इदं वाक्यविशारदः ॥ 25 ॥

  26. शरेयसस ते परः कालः पराप्तॊ भरतसत्तम येनाभिभविता शत्रून रणे पार्थॊ धनंजयः ॥ 26 ॥

  27. गृहाणेमां मया परॊक्तां सिद्धिं मूर्तिमतीम इव विद्यां परतिस्मृतिं नाम परपन्नाय बरवीमि ते याम अवाप्य महाबाहुर अर्जुनः साधयिष्यति ॥ 27 ॥

  28. अस्त्रहेतॊर महेन्द्रं च रुद्रं चैवाभिगच्छतु वरुणं च धनेशं च धर्मराजं च पाण्डव शक्तॊ हय एष सुरान दरष्टुं तपसा विक्रमेण च ॥ 28 ॥

  29. ऋषिर एष महातेजा नारायण सहायवान पुराणः शाश्वतॊ देवॊ विष्णॊर अंशः सनातनः ॥ 29 ॥

  30. अस्त्राणीन्द्राच च रुद्राच च लॊकपालेभ्य एव च समादाय महाबाहुर महत कर्म करिष्यति ॥ 30 ॥

  31. वदाद अस्माच च कौन्तेय वनम अन्यद विचिन्त्यताम निवासार्थाय यद युक्तं भवेद वः पृथिवीपते ॥ 31 ॥

  32. एकत्र चिरवासॊ हि न परीतिजननॊ भवेत तापसानां च शान्तानां भवेद उद्वेग कारकः ॥ 32 ॥

  33. मृगाणाम उपयॊगश च वीरुद ओषधिसंक्षयः विभर्षि हि बहून विप्रान वेदवेदाङ्गपारगान ॥ 33 ॥

  34. एवम उक्त्वा परपन्नाय शुचये भगवान परभुः परॊवाच यॊगतत्त्वज्ञॊ यॊगविद्याम अनुत्तमाम ॥ 34 ॥

  35. धर्मराज्ञे तदा धीमान वयासः सत्यवती सुतः अनुज्ञाय च कौन्तेयं तत्रैवान्तरधीयत ॥ 35 ॥

  36. युधिष्ठिरस तु धर्मात्मा तद बरह्म मनसा यतः धारयाम आस मेधावी काले काले समब्भ्यसन ॥ 36 ॥

  37. स वयासवाक्यमुदितॊ वनाद दवैतवनात ततः ययौ सरस्वती तीरे काम्यकं नाम काननम ॥ 37 ॥

  38. तम अन्वयुर महाराज शिक्षा कषरविदस तथा बराह्मणास तपसा युक्ता देवेन्द्रम ऋषयॊ यथा ॥ 38 ॥

  39. ततः काम्यकम आसाद्य पुनस ते भरतर्षभाः नयविशन्त महात्मानः सामात्याः सपदानुगाः ॥ 39 ॥

  40. तत्र ते नयवसन राजन कं चित कालं मनस्विनः धनुर्वेद परा वीरा शृण्वाना वेदम उत्तमम ॥ 40 ॥

  41. चरन्तॊ मृगयां नित्यं शुद्धैर बाणैर मृगार्थिनः पितृदैवतविप्रेभ्यॊ निर्वपन्तॊ यथाविधि ॥ 41 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 38

Previous: अध्याय 36