[मार्क] ततस तत्रैव रामस्य समासीनस्य तैः सह समाजग्मुः कपिश्रेष्ठाः सुग्रीववचनात तदा ॥ 1 ॥
वृतः कॊटिसहस्रेण वानराणां तरस्विनाम शवशुरॊ वालिनः शरीमान सुषेणॊ रामम अभ्ययात ॥ 2 ॥
कॊटीशतवृतौ चापि गजॊ गवय एव च वानरेन्द्रौ महावीर्यौ पृथक्पृथग अदृश्यताम ॥ 3 ॥
षष्टिकॊटिसहस्राणि परकर्षन परत्यदृश्यत गॊलाङ्गूलॊ महाराज गवाक्षॊ भीमदर्शनः ॥ 4 ॥
गन्धमादनवासी तु परथितॊ गन्धमादनः कॊटीसहस्रम उग्राणां हरीणां समकर्षत ॥ 5 ॥
पनसॊ नाम मेधावी वानरः सुमहाबलः कॊटीर दश दवादश च तरिंशत पञ्च परकर्षति ॥ 6 ॥
शरीमान दधिमुखॊ नाम हरिवृद्धॊ ऽपि वीर्यवान परचकर्ष महत सैन्यं हरीणां भीम तेजसाम ॥ 7 ॥
कृष्णानां मुखपुण्डाणाम ऋक्षाणां भीमकर्मणाम कॊटीशतसहस्रेण जाम्बवान परत्यदृश्यत ॥ 8 ॥
एते चान्ये च बहवॊ हरियूथपयूथपाः असंख्येया महाराज समीयू रामकारणात ॥ 9 ॥
शिरीष कुसुमाभानां सिंहानाम इव नर्दताम शरूयते तुमुलः शब्दस तत्र तत्र परधावताम ॥ 10 ॥
गिरिकूट निभाः के चित के चिन महिषसंनिभाः शरद अभ्रप्रतीकाशाः पिष्ट हिङ्गुल काननाः ॥ 11 ॥
उत्पतन्तः पतन्तश च पलवमानाश च वानराः उद्धुन्वन्तॊ ऽपरे रेणून समाजग्मुः समन्ततः ॥ 12 ॥
स वानरमहालॊकः पूर्णसागर संनिभः निवेशम अकरॊत तत्र सुग्रीवानुमते तदा ॥ 13 ॥
ततस तेषु हरीन्द्रेषु समावृत्तेषु सर्वशः तिथौ परशस्ते नक्षत्रे मुहुर्ते चाभिपूजिते ॥ 14 ॥
तेन वयूढेन सैन्येन लॊकान उद्वर्तयन्न इव परययौ राघवः शरीमान सुग्रीवसहितस तदा ॥ 15 ॥
मुखम आसीत तु सैन्यस्य हनूमान मारुतात्मजः जघनं पालयाम आस सौमित्रिर अकुतॊभयः ॥ 16 ॥
बद्धगॊधाङ्गुलि तराणौ राघवौ तत्र रेजतुः वृतौ हरि महामात्रैश चन्द्रसूर्यौ गरहैर इव ॥ 17 ॥
परबभौ हरिसैन्यं तच छाल तालशिलायुधम सुमहच छालि भवनं यथा सूर्यॊदयं परति ॥ 18 ॥
नल नीलाङ्गदक्राथ मैन्द दविरदपालिता ययौ सुमहती सेना राघवस्यार्थसिद्धये ॥ 19 ॥
विधिवत सुप्रशस्तेषु बहुमूलफलेषु च परभूतमधु मांसेषु वारिमत्सु शिवेषु च ॥ 20 ॥
निवसन्ति निराबाधा तथैव गिरिसानुषु उपायाद धरि सेना सा कषारॊदम अथ सागरम ॥ 21 ॥
दवितीय सागरनिभं तद बलं बहुल धवजम वेलावनं समासाद्य निवासम अकरॊत तदा ॥ 22 ॥
ततॊ दाशरथिः शरीमान सुग्रीवं परत्यभाषत मध्ये वानरमुख्यानां पराप्तकालम इदं वचः ॥ 23 ॥
उपायः कॊ नु भवतां महत सागरलङ्घने इयं च महती सेनासागरश चापि दुस्तरः ॥ 24 ॥
तत्रान्ये वयाहरन्ति सम वानराः पटु मानिनः समर्था लङ्घने सिन्धॊर न तु कृत्स्नस्य वानराः ॥ 25 ॥
के चिन नौभिर वयवस्यन्ति केचीच च विविधैः पलवैः नेति रामश च तान सर्वान सान्त्वयन परत्यभाषत ॥ 26 ॥
शतयॊजनविस्तारं न शक्ताः सर्ववानराः करान्तुं तॊयनिधिं वीरा नैषा वॊ नैष्ठिकी मतिः ॥ 27 ॥
नावॊ न सन्ति सेनाया बह्व्यस तारयितुं तथा वणिजाम उपघातं च कथम अस्मद्विधश चरेत ॥ 28 ॥
विस्तीर्णं चैव नः सैन्यं हन्याच छिद्रेषु वै परः पलवॊडुप परतारश च नैवात्र मम रॊचते ॥ 29 ॥
अहं तव इमं जलनिधिं समारप्स्याम्य उपायतः परतिशेष्याम्य उपवसन दर्शयिष्यति मां ततः ॥ 30 ॥
न चेद दर्शयिता मार्गं धक्ष्याम्य एनम अहं ततः महास्त्रैर अप्रतिहतैर अत्यग्नि पवनॊज्ज्वलैः ॥ 31 ॥
इत्य उक्त्वा सह सौमित्रिर उपस्पृश्याथ राघवः परतिशिश्ये जलनिधिं विधिवत कुशसंस्तरे ॥ 32 ॥
सागरस तु ततः सवप्ने दर्शयाम आस राघवम देवॊ नदनदी भर्ता शरीमान यादॊगणैर वृतः ॥ 33 ॥
कौसल्या मातर इत्य एवम आभाष्य मधुरं वचः इदम इत्य आह रत्नानाम आकरैः शतशॊ वृतः ॥ 34 ॥
बरूहि किं ते करॊम्य अत्र साहाय्यं पुरुषर्षभ इक्ष्वाकुर अस्मि ते जञातिर इति रामस तम अब्रवीत ॥ 35 ॥
मार्गम इच्छामि सैन्यस्य दत्तं नदनदीपते येन गत्वा दशग्रीवं हन्यां पौलस्त्य पांसनम ॥ 36 ॥
यद्य एवं याचतॊ मार्गं न परदास्यति मे भवान शरैस तवां शॊषयिष्यामि दिव्यास्त्रप्रतिमन्त्रितैः ॥ 37 ॥
इत्य एवं बरुवतः शरुत्वा रामस्य वरुणालयः उवाच वयथितॊ वाक्यम इति बद्धाञ्जलिः सथितः ॥ 38 ॥
नेच्छामि परतिघातं ते नास्मि विघ्नकरस तव शृणु चेदं वचॊ राम शरुत्वा कर्तव्यम आचर ॥ 39 ॥
यदि दास्यामि ते मार्गं सैन्यस्य वरजतॊ ऽऽजञया अन्ये ऽपय आज्ञापयिष्यन्ति माम एवं धनुषॊ बलात ॥ 40 ॥
अस्ति तव अत्र नलॊ नाम वानरः शिल्पिसंमतः तवष्टुर देवस्य तनयॊ बलवान विश्वकर्मणः ॥ 41 ॥
स यत काष्ठं तृणं वापि शिलां वा कषेप्स्यते मयि सर्वं तद धारयिष्यामि स ते सेतुर भविष्यति ॥ 42 ॥
इत्य उक्त्वान्तर्हिते तस्मिन रामॊ नलम उवाच ह कुरु सेतुं समुद्रे तवं शक्तॊ हय असि मतॊ मम ॥ 43 ॥
तेनॊपायेन काकुत्स्थः सेतुबन्धम अकारयत दशयॊजनविस्तारम आयतं शतयॊजनम ॥ 44 ॥
नलसेतुर इति खयातॊ यॊ ऽदयापि परथितॊ भुवि रामस्याज्ञां पुरस्कृत्य धार्यते गिरिसंनिभः ॥ 45 ॥
तत्रस्थं स तु धर्मात्मा समागच्छद विभीषणः भराता वै राक्षसेन्द्रस्य चतुर्भिः सचिवैः सह ॥ 46 ॥
परजिजग्राह रामस तं सवागतेन महामनाः सुग्रीवस्य तु शङ्काभूत परणिधिः सयाद इति सम ह ॥ 47 ॥
राघवस तस्य चेष्टाभिः सम्यक च चरितेङ्गितैः यदा तत्त्वेन तुष्टॊ ऽभूत तत एनम अपूजयत ॥ 48 ॥
सर्वराक्षस राज्ये चाप्य अभ्यषिञ्चद विभीषणम चक्रे च मन्त्रानुचरं सुहृदं लक्ष्मणस्य च ॥ 49 ॥
विभीषण मते चैव सॊ ऽतयक्रामन महार्णवम ससैन्यं सेतुना तेन मासेनैव नराधिप ॥ 50 ॥
ततॊ गत्वा समासाद्य लङ्कॊद्यानान्य अनेकशः भेदयाम आस कपिभिर महान्ति च बहूनि च ॥ 51 ॥
तत्रास्तां रावणामात्यौ राक्षसौ शुकसारणौ चारौ वानररूपेण तौ जग्राह विभीषणः ॥ 52 ॥
परतिपन्नौ यदा रूपं राक्षसं तौ निशाचरौ दर्शयित्वा ततः सैन्यं रामः पश्चाद अवासृजत ॥ 53 ॥
निवेश्यॊपवने सैन्यं तच छूरः पराज्ञवानरम परेषयाम आस दौत्येन रावणस्य ततॊ ऽङगदम ॥ 54 ॥
वनपर्व · Vana Parva
अध्याय 267
Reach this point to mark the section finished.
Continue to अध्याय 268