धर्मDharmic Data

वनपर्व · Vana Parva

अध्याय 23

  1. [वा] ततॊ ऽहं भरतश्रेष्ठ परगृह्य रुचिरं धनुः शरैर अपातयं सौभाच छिरांसि विबुधद्विषाम ॥ 1 ॥

  2. शरांश चाशीविषाकारान ऊर्ध्वगांस तिग्मतेजसः अप्रैषं शाल्वराजाय शार्ङ्गमुक्तान सुवाससः ॥ 2 ॥

  3. ततॊ नादृश्यत तदा सौभं कुरुकुलॊद्वह अन्तर्हितं माययाभूत ततॊ ऽहं विस्मितॊ ऽभवम ॥ 3 ॥

  4. अथ दानवसंघास ते विकृताननमूर्धजाः उदक्रॊशन महाराज विष्ठिते मयि भारत ॥ 4 ॥

  5. ततॊ ऽसत्रं शब्दसाहं वै तवरमाणॊ महाहवे अयॊजयं तद वधाय ततः शब्द उपारमत ॥ 5 ॥

  6. हतास ते दानवाः सर्वे यैः स शब्द उदीरितः शरैर आदित्यसंकाशैर जवलितैः शब्दसाधनैः ॥ 6 ॥

  7. तस्मिन्न उपरते शब्दे पुनर एवान्यतॊ ऽभवत शब्दॊ ऽपरॊ महाराज तत्रापि पराहरं शरान ॥ 7 ॥

  8. एवं दश दिशः सर्वास तिर्यग ऊर्ध्वं च भारत नादयाम आसुर असुरास ते चापि निहता मया ॥ 8 ॥

  9. ततः पराग्ज्यॊतिषं गत्वा पुनर एव वयदृश्यत सौभं कामगमं वीर मॊहयन मम चक्षुषी ॥ 9 ॥

  10. ततॊ लॊकान्त करणॊ दानवॊ वानराकृतिः शिला वर्षेण सहसा सहसा मां समावृणॊत ॥ 10 ॥

  11. सॊ ऽहं पर्वत वर्षेण वध्यमानः समन्ततः वल्मीक इव राजेन्द्र पर्वतॊपचितॊ ऽभवम ॥ 11 ॥

  12. ततॊ ऽहं पर्वत चितः सहयः सह सारथिः अप्रख्यातिम इयां राजन सध्वजः पर्वतैश चितः ॥ 12 ॥

  13. ततॊ वृणि परवीरा यॊ ममासन सैनिकास तदा ते भयार्ता दिशः सर्वाः सहसा विप्रदुद्रुवुः ॥ 13 ॥

  14. ततॊ हाहाकृतं सर्वम अभूत किल विशां पते दयौश च भूमिश च खं चैवादृश्यमाने तथा मयि ॥ 14 ॥

  15. ततॊ विषण्णमनसॊ मम राजन सुहृज्जनाः रुरुदुश चुक्रुशुश चैव दुःखशॊकसमन्विताः ॥ 15 ॥

  16. दविषतां च परहर्षॊ ऽभूद आर्तिश चाद्विषताम अपि एवं विजितवान वीर पश्चाद अश्रौषम अच्युत ॥ 16 ॥

  17. ततॊ ऽहम अस्त्रं दयितं सर्वपाषाण भेदनम वज्रम उद्यम्य तान सर्वान पर्वतान समशातयम ॥ 17 ॥

  18. ततः पर्वत भारार्ता मन्दप्राणविचेष्टिताः हया मम महाराज वेपमाना इवाभवन ॥ 18 ॥

  19. मेघजालम इवाकाशे विदार्याभ्युदितं रविम दृष्ट्वा मां बान्धवाः सर्वे हर्षम आहारयन पुनः ॥ 19 ॥

  20. ततॊ माम अब्रवीत सूतः पराञ्जलिः परणतॊ नृप साधु संपश्य वार्ष्णेय शाल्वं सौभपतिं सथितम ॥ 20 ॥

  21. अलं कृष्णावमन्यैनं साधु यत्नं समाचर मार्दवं सखितां चैव शाल्वाद अद्य वयपाहर ॥ 21 ॥

  22. जहि शाल्वं महाबाहॊ मैनं जीवय केशव सर्वैः पराक्रमैर वीरवध्यः शत्रुर अमित्रहन ॥ 22 ॥

  23. न शत्रुर अवमन्तव्यॊ दुर्बलॊ ऽपि बलीयसा यॊ ऽपि सयात पीढगः कश चित किं पुनः समरे सथितः ॥ 23 ॥

  24. स तवं पुरुषशार्दूल सर्वयत्नैर इमं परभॊ जहि वृष्णिकुलश्रेष्ठ मा तवां कालॊ ऽतयगात पुनः ॥ 24 ॥

  25. नैष मार्दवसाध्यॊ वै मतॊ नापि सखा तव येन तवं यॊधितॊ वीर दवारका चावमर्दिता ॥ 25 ॥

  26. एवमादि तु कौन्तेय शरुत्वाहं सारथेर वचः तत्त्वम एतद इति जञात्वा युद्धे मतिम अधारयम ॥ 26 ॥

  27. वधाय शाल्वराजस्य सौभस्य च निपातने दारुकं चाब्रुवं वीर मुहूर्तं सथीयताम इति ॥ 27 ॥

  28. ततॊ ऽपरतिहतं दिव्यम अभेद्यम अतिवीर्यवत आग्नेयम अस्त्रं दयितं सर्वसाहं महाप्रभम ॥ 28 ॥

  29. यक्षाणां राक्षसाणां च दानवानां च संयुगे राज्ञां च परतिलॊमानां भस्मान्त करणं महत ॥ 29 ॥

  30. कषुरान्तम अमलं चक्रं कालान्तकयमॊपमम अभिमन्त्र्याहम अतुलं दविषतां च निबर्हणम ॥ 30 ॥

  31. जहि सौभं सववीर्येण ये चात्र रिपवॊ मम इत्य उक्त्वा भुजवीर्येण तस्मै पराहिणवं रुषा ॥ 31 ॥

  32. रूपं सुदर्शनस्यासीद आकाशे पततस तदा दवितीयस्येव सूर्यस्य युगान्ते परिविष्यतः ॥ 32 ॥

  33. तत समासाद्य नगरं सौभं वयपगतत्विषम मध्येन पाटयाम आस करकचॊ दार्व इवॊच्छ्रितम ॥ 33 ॥

  34. दविधाकृतं ततः सौभं सुदर्शन बलाद धतम महेश्वर शरॊद्धूतं पपात तरिपुरं यथा ॥ 34 ॥

  35. तस्मिन निपतिते सौभे चक्रम आगत करं मम पुनश चॊद्धूय वेगेन शाल्वाल्येत्य अहम अब्रुवम ॥ 35 ॥

  36. ततः शाल्वं गदां गुर्वीम आविध्यन्तं महाहवे दविधा चकार सहसा परजज्वाल च तेजसा ॥ 36 ॥

  37. तस्मिन निपतिते वीरे दानवास तरस्तचेतसः हाहाभूता दिशॊ जग्मुर अर्दिता मम सायकैः ॥ 37 ॥

  38. ततॊ ऽहं समवस्थाप्य रथं सौभसमीपतः शङ्खं परध्माप्य हर्षेण मुहृदः पर्यहर्षयम ॥ 38 ॥

  39. तन मेरुशिखराकारं विध्वस्ताट्टाल गॊपुरम दह्यमानम अभिप्रेक्ष्य सत्रियस ताः संप्रदुद्रुवुः ॥ 39 ॥

  40. एवं निहत्य समरे शाल्वं सौभं निपात्य च आनर्तान पुनर आगम्य सुहृदां परीतिम आवहम ॥ 40 ॥

  41. एतस्मात कारणाद राजन नागमं नागसाह्वयम यद्य अगां परवीरघ्न न हि जीवेत सुयॊधनः ॥ 41 ॥

  42. [वै] एवम उक्त्वा महाबाहुः कौरवं पुरुषॊत्तमः आमन्त्र्य परययौ धीमान पाण्डवान मधुसूदनः ॥ 42 ॥

  43. अभिवाद्य महाबाहुर धर्मराजं युधिष्ठिरम राज्ञा मूर्धन्य उपाघ्रातॊ भीमेन च महाभुजः ॥ 43 ॥

  44. सुभद्राम अभिमन्युं च रथम आरॊप्य काञ्चनम आरुरॊह रथं कृष्णः पाण्डवैर अभिपूजितः ॥ 44 ॥

  45. सैन्यसुग्रीव युक्तेन रथेनादित्यवर्चसा दवारकां परययौ कृष्णः समाश्वास्य युधिष्ठिरम ॥ 45 ॥

  46. ततः परयाते दाशार्हे धृष्टद्युम्नॊ ऽपि पार्षतः दरौपदेयान उपादाय परययौ सवपुरं तदा ॥ 46 ॥

  47. धृष्टकेतुः सवसारं च समादायाथ चेदिराट जगाम पाण्डवान दृष्ट्वा रम्यां शुक्तिमतीं पुरीम ॥ 47 ॥

  48. केकयाश चाप्य अनुज्ञाताः कौन्तेयेनामितौजसा आमन्त्र्य पाण्डवान सर्वान परययुस ते ऽपि भारत ॥ 48 ॥

  49. बराह्मणाश च विशश चैव तथा विषयवासिनः विसृज्यमानाः सुभृशं न तयजन्ति सम पाण्डवान ॥ 49 ॥

  50. सामवायः स राजेन्द्र सुमहाद्भुत दर्शनः आसीन महात्मानं तेषां काम्यके भरतर्षभ ॥ 50 ॥

  51. युधिष्ठिरस तु विप्रांस तान अनुमान्य महात्मनाः शशास पुरुषान काले रथान यॊजयतेति ह ॥ 51 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 24

Previous: अध्याय 22