[वयध] एवं शप्तॊ ऽहम ऋषिणा तदा दविजवरॊत्तम अभिप्रसादयम ऋषिं गिरा वाक्यं विशारदम ॥ 1 ॥
अजानता मयाकार्यम इदम अद्य कृतं मुने कषन्तुम अर्हसि तत सर्वं परसीद भगवन्न इति ॥ 2 ॥
[रसिर] नान्यथा भविता शाप एवम एतद असंशयम आनृशंस्याद अहं किं चित कर्तानुग्रहम अद्य ते ॥ 3 ॥
शूद्रयॊनौ वर्तमानॊ धर्मज्ञॊ भविता हय असि मातापित्रॊश च शुश्रूषां करिष्यसि न संशयः ॥ 4 ॥
तया शुश्रूषया सिद्धिं महतीं समवाप्स्यसि जातिस्रमश च भविता सवर्गं चैव गमिष्यसि शापक्षयान्ते निर्वृत्ते भवितासि पुनर दविजः ॥ 5 ॥
[वयध] एवं शप्तः पुरा तेन ऋषिणास्म्य उग्रतेजसा परसादश च कृतस तेन ममैवं दविपदां वर ॥ 6 ॥
शरं चॊद्धृतवान अस्मि तस्य वै दविजसत्तम आश्रमं च मया नीतॊ न च पराणैर वययुज्यत ॥ 7 ॥
एतत ते सर्वम आख्यातं यथा मम पुराभवत अभितश चापि गन्तव्यं मया सवर्गं दविजॊत्तम ॥ 8 ॥
[बरा] एवम एतानि पुरुषा दुःखानि च सुखानि च पराप्नुवन्ति महाबुद्धे नॊत्कण्ठां कर्तुम अर्हसि दुष्करं हि कृतं तात जानता जातिम आत्मनः ॥ 9 ॥
कर्म दॊषश च वै विद्वन्न आत्मजातिकृतेन वै कं चित कालं मृष्यतां वै ततॊ ऽसि भविता दविजः सांप्रतं च मतॊ मे ऽसि बराह्मणॊ नात्र संशयः ॥ 10 ॥
बराह्मणः पतनीयेषु वर्तमानॊ विकर्मसु दाम्भिकॊ दुष्कृतप्रायः शूद्रेण सदृशॊ भवेत ॥ 11 ॥
यस तु शूद्रॊ दमे सत्ये धर्मे च सततॊत्थितः तं बराह्मणम अहं मन्ये वृत्तेन हि भवेद दविजः ॥ 12 ॥
कर्म दॊषेण विषमा गतिम आप्नॊति दारुणाम कषीणदॊषम अहं मन्ये चाभितस तवां नरॊत्तम ॥ 13 ॥
कर्तुम अर्हसि नॊत्कण्ठां तवद्विधा हय अविषादिनः लॊकवृत्तान्तवृत्तज्ञा नित्यं धर्मपरायणाः ॥ 14 ॥
[वयध] परज्ञया मानसं दुःखं हन्याच छारीरम औषधैः एतद विज्ञानसामर्थ्यं न बालैः समतां वरजेत ॥ 15 ॥
अनिष्ट संप्रयॊगाच च विप्रयॊगात परियस्य च मानुषा मानसैर दुःखैर युज्यन्ते अल्पबुद्धयः ॥ 16 ॥
गुणैर भूतानि युज्यन्ते वियुज्यन्ते तथैव च सर्वाणि नैतद एकस्य शॊकस्थानं हि विद्यते ॥ 17 ॥
अनिष्टेनान्वितं पश्यंस तथा कषिप्रं विरज्यते ततश च परतिकुर्वन्ति यदि पश्यन्त्य उपक्रमम शॊचतॊ न भवेत किं चित केवलं परितप्यते ॥ 18 ॥
परित्यजन्ति ये दुःखं सुखं वाप्य उभयं नराः त एव सुखम एधन्ते जञानतृप्ता मनीषिणः ॥ 19 ॥
असंतॊष परा मूढाः संतॊषं यान्ति पण्डिताः असंतॊषस्य नास्त्य अन्तस तुष्टिस तु परमं सुखम न शॊचन्ति गताध्वानः पश्यन्तः परमां गतिम ॥ 20 ॥
न विषादे मनॊ कार्यं विषादॊ विषम उत्तमम मारयत्य अकृतप्रज्ञं बालं करुद्ध इवॊरगः ॥ 21 ॥
यं विषादाभिभवति विषमे समुपस्थिते तेजसा तस्य हीनस्य पुरुषार्थॊ न विद्यते ॥ 22 ॥
अवश्यं करियमाणस्य कर्मणॊ दृश्यते फलम न हि निर्वेदम आगम्य किं चित पराप्नॊति शॊभनम ॥ 23 ॥
अथाप्य उपायं पश्येत दुःखस्य परिमॊक्षणे अशॊचन्न आरभेतैव युक्तश चाव्यसनी भवेत ॥ 24 ॥
भूतेष्व अभावं संचिन्त्य ये तु बुद्धेः परं गताः न शॊचन्ति कृतप्रज्ञाः पश्यन्तः परमां गतिम ॥ 25 ॥
न शॊचामि च वै विद्वन कालाकाङ्क्षी सथितॊ ऽसम्य अहम एतैर निर्दशनैर बरह्मन नावसीदामि सत्तम ॥ 26 ॥
[बरा] कृतप्रज्ञॊ ऽसि मेधावी बुद्धिश च विपुला तव नाहं भवन्तं शॊचामि जञानतृप्तॊ ऽसि धर्मवित ॥ 27 ॥
आपृच्छे तवां सवस्ति ते ऽसतु धर्मस तवा परिरक्षतु अप्रमादस तु कर्तव्यॊ धर्मे धर्मभृतां वर ॥ 28 ॥
[मार्क] बाढम इत्य एव तं वयाधः कृताञ्जलिर उवाच ह परदक्षिणम अथॊ कृत्वा परस्थितॊ दविजसत्तमः ॥ 29 ॥
स तु गत्वा दविजः सर्वां शुश्रूषां कृतवांस तदा माता पितृभ्यां वृद्धाभ्यां यथान्यायं सुसंशितः ॥ 30 ॥
एतत ते सर्वम आख्यातं निखिलेन युधिष्ठिर पृष्टवान असि यं तात धर्मं धर्मभृतां वर ॥ 31 ॥
पतिव्रताया माहात्म्यं बराह्मणस्य च सत्तम माता पित्रॊश च शुश्रूषा वयाधे धर्मश च कीर्तितः ॥ 32 ॥
[य] अत्यद्भुतम इदं बरह्मन धर्माख्यानम अनुत्तमम सर्वधर्मभृतां शरेष्ठ कथितं दविजसत्तम ॥ 33 ॥
सुखश्रव्यतया विद्वन मुहूर्तम इव मे गतम न हि तृप्तॊ ऽसमि भगवाञ शृण्वानॊ धर्मम उत्तमम ॥ 34 ॥
वनपर्व · Vana Parva
अध्याय 206
Reach this point to mark the section finished.
Continue to अध्याय 207