[व] भीमसेनस ततः कृष्णम उवाच यदुनन्दनम बुद्धिम आस्थाय विपुलां जरासंध जिघांसया ॥ 1 ॥
नायं पापॊ मया कृष्ण युक्तः सयाद अनुरॊधितुम पराणेन यदुशार्दूल बद्धवङ्क्षण वाससा ॥ 2 ॥
एवम उक्तस ततः कृष्णः परत्युवाच वृकॊदरम तवरयन पुरुषव्याघ्रॊ जरासंध वधेप्सया ॥ 3 ॥
यत ते दैवं परं सत्त्वं यच च ते मातरिश्वनः बलं भीम जरासंधे दर्शयाशु तद अद्य नः ॥ 4 ॥
एवम उक्तस तदा भीमॊ जरासंधम अरिंदमः उत्क्षिप्य भरामयद राजन बलवन्तं महाबलः ॥ 5 ॥
भरामयित्वा शतगुणं भुजाभ्यां भरतर्षभ बभञ्ज पृष्ठे संक्षिप्य निष्पिष्य विननाद च ॥ 6 ॥
तस्य निष्पिष्यमाणस्य पाण्डवस्य च गर्जतः अभवत तुमुलॊ नादः सर्वप्राणि भयंकरः ॥ 7 ॥
वित्रेसुर मागधाः सर्वे सत्रीणां गर्भाश च सुस्रुवुः भीमसेनस्य नादेन जरासंधस्य चैव ह ॥ 8 ॥
किं नु सविद धिमवान भिन्नः किं नु सविद दीर्यते मही इति सम मागधा जज्ञुर भीमसेनस्य निस्वनात ॥ 9 ॥
ततॊ राजकुलद्वारि परसुप्तम इव तं नृपम रात्रौ परासुम उत्सृज्य निश्चक्रमुर अरिंदमाः ॥ 10 ॥
जरासंध रथं कृष्णॊ यॊजयित्वा पताकिनम आरॊप्य भरातरौ चैव मॊक्षयाम आस बान्धवान ॥ 11 ॥
ते वै रत्नभुजं कृष्णं रत्नार्हं पृथिवीश्वराः राजानश चक्रुर आसाद्य मॊक्षिता महतॊ भयात ॥ 12 ॥
अक्षतः शस्त्रसंपन्नॊ जितारिः सह राजभिः रथम आस्थाय तं दिव्यं निर्जगाम गिरिव्रजात ॥ 13 ॥
यः ससॊदर्यवान नाम दवियॊधः कृष्णसारथिः अभ्यासघाती संदृश्यॊ दुर्जयः सर्वराजभिः ॥ 14 ॥
भीमार्जुनाभ्यां यॊधाभ्याम आस्थितः कृष्णसारथिः शुशुभे रथवर्यॊ ऽसौ दुर्जयः सर्वधन्विभिः ॥ 15 ॥
शक्र विष्णू हि संग्रामे चेरतुस तारका मये रथेन तेन तं कृष्ण उपारुह्य ययौ तदा ॥ 16 ॥
तप्तचामीकराभेण किङ्किणीजालमालिना मेघनिर्घॊषनादेन जैत्रेणामित्र घातिना ॥ 17 ॥
येन शक्रॊ दानवानां जघान नवतीर नव तं पराप्य समहृष्यन्त रथं ते पुरुषर्षभाः ॥ 18 ॥
ततः कृष्णं महाबाहुं भरातृभ्यां सहितं तदा रथस्थं मागधा दृष्ट्वा समपद्यन्त विस्मिताः ॥ 19 ॥
हयैर दिव्यैः समायुक्तॊ रथॊ वायुसमॊ जवे अधिष्ठितः स शुशुभे कृष्णेनातीव भारत ॥ 20 ॥
असङ्गी देव विहितस तस्मिन रथवरे धवजः यॊजनाद ददृशे शरीमान इन्द्रायुधसमप्रभः ॥ 21 ॥
चिन्तयाम आस कृष्णॊ ऽथ गरुत्मन्तं स चाभ्ययात कषणे तस्मिन स तेनासीच चैत्ययूप इवॊच्छ्रितः ॥ 22 ॥
वयादितास्यैर महानादैः सह भूतैर धवजालयैः तस्थौ रथवरे तस्मिन गरुत्मान पन्नगाशनः ॥ 23 ॥
दुर्निरीक्ष्यॊ हि भूतानां तेजसाभ्यधिकं बभौ आदित्य इव मध्याह्ने सहस्रकिरणावृतः ॥ 24 ॥
न स सज्जति वृक्षेषु शस्त्रैश चापि न रिष्यते दिव्यॊ धवजवरॊ राजन दृश्यते देव मानुषैः ॥ 25 ॥
तम आस्थाय रथं दिव्यं पर्जन्यसमनिस्वनम निर्ययौ पुरुषव्याघ्रः पाण्डवाभ्यां सहाच्युतः ॥ 26 ॥
यं लेभे वासवाद राजा वसुस तस्माद बृहद्रथः बृहद्रथात करमेणैव पराप्तॊ बार्हद्रथं नृपम ॥ 27 ॥
स निर्ययौ महाबाहुः पुण्डरीकेक्षणस ततः गिरिव्रजाद बहिस तस्थौ समे देशे महायशाः ॥ 28 ॥
तत्रैनं नागराः सर्वे सत्कारेणाभ्ययुस तदा बराह्मण परमुखा राजन विधिदृष्टेण कर्मणा ॥ 29 ॥
बन्धनाद विप्रमुक्ताश च राजानॊ मधुसूदनम पूजयाम आसुर ऊचुश च सान्त्वपूर्वम इदं वचः ॥ 30 ॥
नैतच चित्रं महाबाहॊ तवयि देवकिनन्दन भीमार्जुनबलॊपेते धर्मस्य परिपालनम ॥ 31 ॥
जरासंध हरदे घॊरे दुःखपङ्के निमज्जताम राज्ञां समभ्युद्धरणं यद इदं कृतम अद्य ते ॥ 32 ॥
विष्णॊ समवसन्नानां गिरिदुर्गे सुदारुणे दिष्ट्या मॊक्षाद यशॊ दीप्तम आप्तं ते पुरुषॊत्तम ॥ 33 ॥
किं कुर्मः पुरुषव्याघ्र बरवीहि पुरुषर्षभ कृतम इत्य एव तज जञेयं नृपैर यद्य अपि दुष्करम ॥ 34 ॥
तान उवाच हृषीकेशः समाश्वास्य महामनाः युधिष्ठिरॊ राजसूयं करतुम आहर्तुम इच्छति ॥ 35 ॥
तस्य धर्मप्रवृत्तस्य पार्थिव तवं चिकीर्षतः सर्वैर भवद्भिर यज्ञार्थे साहाय्यं दीयताम इति ॥ 36 ॥
ततः परतीतमनसस ते नृपा भरतर्षभ तथेत्य एवाब्रुवन सर्वे परतिजज्ञुश च तां गिरम ॥ 37 ॥
रत्नभाजं च दाशार्हं चक्रुस ते पृथिवीश्वराः कृच्छ्राज जग्राह गॊविन्दस तेषां तद अनुकम्पया ॥ 38 ॥
जरासंधात्मजश चैव सहदेवॊ महारथः निर्ययौ सजनामात्यः पुरस्कृत्य पुरॊहितम ॥ 39 ॥
स नीचैः परश्रितॊ भूत्वा बहुरत्नपुरॊगमः सहदेवॊ नृणां देवं वासुदेवम उपस्थितः ॥ 40 ॥
भयार्ताय ततस तस्मै कृष्णॊ दत्त्वाभयं तदा अभ्यषिञ्चत तत्रैव जरासंधात्मजं तदा ॥ 41 ॥
गत्वैकत्वं च कृष्णेन पार्थाभ्यां चैव सत्कृतः विवेश राजा मतिमान पुनर बार्हद्रथं पुरम ॥ 42 ॥
कृष्णस तु सह पार्थाभ्यां शरिया परमया जवलन रत्नान्य आदाय भूरीणि परययौ पुष्करेक्षणः ॥ 43 ॥
इन्द्रप्रस्थम उपागम्य पाण्डवाभ्यां सहाच्युतः समेत्य धर्मराजानं परीयमाणॊ ऽभयभाषत ॥ 44 ॥
दिष्ट्या भीमेन बलवाञ जरासंधॊ निपातितः राजानॊ मॊक्षिताश चेमे बन्धनान नृपसत्तम ॥ 45 ॥
दिष्ट्या कुशलिनौ चेमौ भीमसेनधनंजयौ पुनः सवनगरं पराप्ताव अक्षताव इति भारत ॥ 46 ॥
ततॊ युधिष्ठिरः कृष्णं पूजयित्वा यथार्हतः भीमसेनार्जुनौ चैव परहृष्टः परिषस्वजे ॥ 47 ॥
ततः कषीणे जरासंधे भरातृभ्यां विहितं जयम अजातशत्रुर आसाद्य मुमुदे भरातृभिः सह ॥ 48 ॥
यथा वयः समागम्य राजभिस तैश च पाण्डवः सत्कृत्य पूजयित्वा च विससर्ज नराधिपान ॥ 49 ॥
युधिष्ठिराभ्यनुज्ञातास ते नृपा हृष्टमानसाः जग्मुः सवदेशांस तवरिता यानैर उच्चावचैस ततः ॥ 50 ॥
एवं पुरुषशार्दूलॊ महाबुद्धिर जनार्दनः पाण्डवैर घातयाम आस जरासंधम अरिं तदा ॥ 51 ॥
घातयित्वा जरासंधं बुद्धिपूर्वम अरिंदमः धर्मराजम अनुज्ञाप्य पृथां कृष्णां च भारत ॥ 52 ॥
सुभद्रां भीमसेनं च फाल्गुणं यमजौ तथा धौम्यम आमन्त्रयित्वा च परययौ सवां पुरीं परति ॥ 53 ॥
तेनैव रथमुख्येन तरुणादित्यवर्चसा धर्मराज विसृष्टेन दिव्येनानादयन दिशः ॥ 54 ॥
ततॊ युधिष्ठिर मुखाः पाण्डवा भरतर्षभ परदक्षिणम अकुर्वन्त कृष्णम अक्लिष्टकारिणम ॥ 55 ॥
ततॊ गते भगवति कृष्णे देवकिनन्दने जयं लब्ध्वा सुविपुलं राज्ञाम अभयदास तदा ॥ 56 ॥
संवर्धितौजसॊ भूयॊ कर्मणा तेन भारत दरौपद्याः पाण्डवा राजन परां परीतिम अवर्धयन ॥ 57 ॥
तस्मिन काले तु यद युक्तं धर्मकामार्थ संहितम तद राजा धर्मतश चक्रे राज्यपालन कीर्तिमान ॥ 58 ॥
सभापर्व · Sabha Parva
अध्याय 22
Reach this point to mark the section finished.
Continue to अध्याय 23