धर्मDharmic Data

स्वर्गारोहणपर्व · Svargarohana Parva

अध्याय 2

  1. [य] नेह पश्यामि विबुधा राधेयम अमितौजसम भरातरौ च महात्मानौ युधामन्यूत्तमौजसौ ॥ 1 ॥

  2. जुहुवुर ये शरीराणि रणवह्नौ महारथाः राजानॊ राजपुत्राश च ये मदर्थे हता रणे ॥ 2 ॥

  3. कव ते महारथाः सर्वे शार्दूलसमविक्रमाः तैर अप्य अयं जितॊ लॊकः कच चित पुरुषसत्तमैः ॥ 3 ॥

  4. यदि लॊकान इमान पराप्तास ते च सर्वे महारथाः सथितं वित्तहि मां देवाः सहितं तैर महात्मभिः ॥ 4 ॥

  5. कच चिन न तैर अवाप्तॊ ऽयं नृपैर लॊकॊ ऽकषयः शुभः न तैर अहं विना वत्स्ये जञातिभिर भरातृभिस तथा ॥ 5 ॥

  6. मातुर हि वचनं शरुत्वा तदा सलिलकर्मणि कर्णस्य करियतां तॊयम इति तप्यामि तेन वै ॥ 6 ॥

  7. इदं च परितप्यामि पुनः पुनर अहं सुराः यन मातुः सदृशौ पादौ तस्याहम अमितौजसः ॥ 7 ॥

  8. दृष्ट्वैव तं नानुगतः कर्णं परबलार्दनम न हय अस्मान कर्ण सहिताञ जयेच छक्रॊ ऽपि संयुगे ॥ 8 ॥

  9. तम अहं यत्र तत्रस्थं दरष्टुम इच्छामि सूर्यजम अविज्ञातॊ मया यॊ ऽसौ घातितः सव्यसाचिना ॥ 9 ॥

  10. भीमं च भीमविक्रान्तं पराणेभ्यॊ ऽपि परियं मम अर्जुनं चेन्द्र संकाशं यमौ तौ च यमॊपमौ ॥ 10 ॥

  11. दरष्टुम इच्छामि तां चाहं पाञ्चालीं धर्मचारिणीम न चेह सथातुम इच्छामि सत्यम एतद बरवीमि वः ॥ 11 ॥

  12. किं मे भरातृविहीनस्य सवर्गेण सुरसत्तमाः यत्र ते स मम सवर्गॊ नायं सवर्गॊ मतॊ मम ॥ 12 ॥

  13. [देवाह] यदि वै तत्र ते शरद्धा गम्यतां पुत्र माचिरम परिये हि तव वर्तामॊ देवराजस्य शासनात ॥ 13 ॥

  14. [वै] इत्य उक्त्वा तं ततॊ देवा देवदूतम उपादिशम युधिष्ठिरस्य सुहृदॊ दर्शयेति परंतप ॥ 14 ॥

  15. ततः कुन्तीसुतॊ राजा देवदूतश च जग्मतुः सहितौ राजशार्दूल यत्र ते पुरुषर्षभाः ॥ 15 ॥

  16. अग्रतॊ देवदूतस तु ययौ राजा च पृष्ठतः पन्थानम अशुभं दुर्गं सेवितं पापकर्मभिः ॥ 16 ॥

  17. तपसा संवृतं घॊरं केशशौवल शाद्वलम युक्तं पापकृतां गन्धैर मांसशॊणितकर्दमम ॥ 17 ॥

  18. दंशॊत्थानं सझिल्लीकं मक्षिका मशकावृतम इतश चेतश च कुणपैः समन्तात परिवारितम ॥ 18 ॥

  19. अस्थि केशसमाकीर्णं कृमिकीट समाकुलम जवलनेन परदीप्तेन समन्तात परिवेष्टितम ॥ 19 ॥

  20. अयॊ मूखैश च काकॊलैर गृध्रैश च समभिद्रुतम सूचीमुखैस तथा परेतैर विन्ध्यशैलॊपमैर वृतम ॥ 20 ॥

  21. मेदॊ रुधिरयुक्तैश च छिन्नबाहूरुपाणिभिः निकृत्तॊदर पादैश च तत्र तत्र परवेरितैः ॥ 21 ॥

  22. स तत कुणप दुर्गन्धम अशिवं रॊमहर्षणम जगाम राजा धर्मात्मा मध्ये बहु विचिन्तयन ॥ 22 ॥

  23. ददर्शॊष्णॊदकैः पूर्णां नदीं चापि सुदुर्गमाम असि पत्रवनं चैव निशितक्षुर संवृतम ॥ 23 ॥

  24. करम्भ वालुकास तप्ता आयसीश च शिलाः पृथक लॊहकुम्भीश च तैलस्य कवाथ्यमानाः समन्ततः ॥ 24 ॥

  25. कूटशाल्मलिकं चापि दुस्पर्शं तिक्ष्ण कण्टकम ददर्श चापि कौन्तेयॊ यातनाः पापकर्मिणाम ॥ 25 ॥

  26. स तं दुर्गन्धम आलक्ष्य देवदूतम उवाच ह कियद अध्वानम अस्माभिर गन्तव्यम इदम ईदृशम ॥ 26 ॥

  27. कव च ते भरातरॊ मह्यं तन ममाख्यातुम अर्हसि देशॊ ऽयं कश च देवानाम एतद इच्छामि वेदितुम ॥ 27 ॥

  28. स संनिववृते शरुत्वा धर्मराजस्य भाषितम देवदूतॊ ऽबरवीच चैनम एतावद गमनं तव ॥ 28 ॥

  29. निवर्तितव्यं हि मया तथास्म्य उक्तॊ दिवौकसैः यदि शरान्तॊ ऽसि राजेन्द्र तवम अथागन्तुम अर्हसि ॥ 29 ॥

  30. युधिष्ठिरस तु निर्विण्णस तेन गन्धेन मूर्छितः निवर्तने धृतमनाः पर्यावर्तत भारत ॥ 30 ॥

  31. स संनिवृत्तॊ धर्मात्मा दुःखशॊकसमन्वितः शुश्राव तत्र वदतां दीना वाचः समन्ततः ॥ 31 ॥

  32. भॊ भॊ धर्मज राजर्षे पुण्याभिजन पाण्डव अनुग्रहार्थम अस्माकं तिष्ठ तावन मुहूर्तकम ॥ 32 ॥

  33. आयाति तवयि दुर्धर्षे वाति पुण्यः समीरणः तव गन्धानुगस तात येनास्मान सुखम आगमत ॥ 33 ॥

  34. ते वयं पार्थ दीर्घस्य कालस्य पुरुषर्षभ सुखम आसादयिष्यामस तवां दृष्ट्वा राजसत्तम ॥ 34 ॥

  35. संतिष्ठस्व महाबाहॊ मुहूर्तम अपि भारत तवयि तिष्ठति कौरव्य यतनास्मान न बाधते ॥ 35 ॥

  36. एवं बहुविधा वाचः कृपणा वेदनावताम तस्मिन देशे स शुश्राव समन्ताद वदतां नृप ॥ 36 ॥

  37. तेषां तद वचनं शरुत्वा दयावान दीनभाषिणाम अहॊ कृच्छ्रम इति पराह तस्थौ स च युधिष्ठिरः ॥ 37 ॥

  38. स ता गिरः पुरस्ताद वै शरुतपूर्वाः पुनः पुनः गलानानां दुःखितानां च नाभ्यजानत पाण्डवः ॥ 38 ॥

  39. अबुध्यमानस ता वाचॊ धर्मपुत्रॊ युधिष्ठिरः उवाच के भवन्तॊ वै किमर्थम इह तिष्ठथ ॥ 39 ॥

  40. इत्य उक्तास ते ततः सर्वे समन्ताद अवभाषिरे कर्णॊ ऽहं भीमसेनॊ ऽहम अर्जुनॊ ऽहम इति परभॊ ॥ 40 ॥

  41. नकुलः सहदेवॊ ऽहं धृष्टद्युम्नॊ ऽहम इत्य उत दरौपदी दरौपदेयाश च इत्य एवं ते विचुक्रुशुः ॥ 41 ॥

  42. ता वाचः सा तदा शरुत्वा तद देशसदृशीर नृप ततॊ विममृशे राजा किं नव इदं दैवकारितम ॥ 42 ॥

  43. किं नु तत कलुषं कर्मकृतम एभिर महात्मभिः कर्णेन दरौपदेयैर वा पाञ्चाल्या वा सुमध्यया ॥ 43 ॥

  44. य इमे पापगन्धे ऽसमिन देशे सन्ति सुदारुणे न हि जानामि सर्वेषां दुष्कृतं पुण्यकर्मणाम ॥ 44 ॥

  45. किं कृत्वा धृतराष्ट्रस्य पुत्रॊ राजसुयॊधनः तथा शरिया युतः पापः सह सर्वैः पदानुगैः ॥ 45 ॥

  46. महेन्द्र इव लक्ष्मीवान आस्ते परमपूजितः कस्येदानीं विकारॊ ऽयं यद इमे नरकं गतः ॥ 46 ॥

  47. सर्वधर्मविदः शूराः सत्यागम परायणाः कषात्र धर्मपराः पराज्ञा यज्वानॊ भूरिदक्षिणाः ॥ 47 ॥

  48. किं नु सुप्तॊ ऽसमि जागर्मि चेतयानॊ न चेतये अहॊ चित्तविकारॊ ऽयं सयाद वा मे चित्तविभ्रमः ॥ 48 ॥

  49. एवं बहुविधं राजा विममर्श युधिष्ठिरः दुःखशॊकसमाविष्टश चिन्ताव्याकुलितेन्द्रियः ॥ 49 ॥

  50. करॊधम आहारयच चैव तीव्रं धर्मसुतॊ नृपः देवांश च गर्हयाम आस धर्मं चैव युधिष्ठिरः ॥ 50 ॥

  51. स तीव्रगन्धसंतप्तॊ देवदूतम उवाच ह गम्यतां भद्र येषां तवं दूतस तेषाम उपान्तिकम ॥ 51 ॥

  52. न हय अहं तत्र यास्म्यामि सथितॊ ऽसमीति निवेद्यताम मत संश्रयाद इमे दूत सुखिनॊ भरातरॊ हि मे ॥ 52 ॥

  53. इत्य उक्तः स तदा दूतः पाण्डुपुत्रेण धीमता जगाम तत्र यत्रास्ते देवराजः शतक्रतुः ॥ 53 ॥

  54. निवेदयाम आस च तद धर्मराज चिकीर्षितम यथॊक्तं धर्मपुत्रेण सर्वम एव जनाधिप ॥ 54 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 3

Previous: अध्याय 1