धर्मDharmic Data

आश्वमेधिकपर्व · Ashvamedhika Parva

अध्याय 51

  1. [व] ततॊ ऽभयचॊदयत कृष्णॊ युज्यताम इति दारुकम मुहूर्ताद इव चाचष्ट युक्तम इत्य एव दारुकः ॥ 1 ॥

  2. तथैव चानुयात्राणि चॊदयाम आस पाण्डवः सज्जयध्वं परयास्यामॊ नगरं गजसाह्वयम ॥ 2 ॥

  3. इत्य उक्ताः सैनिकास ते तु सज्जीभूता विशां पते आचख्युः सज्जम इत्य एव पार्थायामित तेजसे ॥ 3 ॥

  4. ततस तौ रथम आस्थाय परयातौ कृष्ण पाण्डवौ विकुर्वाणौ कथाश चित्राः परीयमाणौ विशां पते ॥ 4 ॥

  5. रथस्थं तु महातेजा वासुदेवं धनंजयः पुनर एवाब्रवीद वाक्यम इदं भरतसत्तम ॥ 5 ॥

  6. तवत्प्रसादाज जयः पराप्तॊ राज्ञा वृष्णिकुलॊद्वह निहताः शत्रवश चापि पराप्तं राज्यम अकण्टकम ॥ 6 ॥

  7. नाथवन्तश च भवता पाण्डवा मधुसूदन भवन्तं पलवम आसाद्य तीर्णाः सम कुरु सागरम ॥ 7 ॥

  8. विश्वकर्मन नमस ते ऽसतु विश्वात्मन विश्वसंभव यथाहं तवा विजानामि यथा चाहं भवन मनाः ॥ 8 ॥

  9. तवत तेजः संभवॊ नित्यं कुताशॊ मधुसूदन रतिः करीडामयी तुभ्यं माया ते रॊदसी विभॊ ॥ 9 ॥

  10. तवयि सर्वम इदं विश्वं यद इदं सथाणुजङ्गमम तवं हि सर्वं विकुरुषे भूतग्रामं सनातनम ॥ 10 ॥

  11. पृथिवीं चान्तरिक्षं च तथा सथावरजङ्गमम हसितं ते ऽमला जयॊत्स्ना ऋतवश चेन्द्रियान्वयाः ॥ 11 ॥

  12. पराणॊ वायुः सततगः करॊधॊ मृत्युः सनातनः परसादे चापि पद्मा शरीर नित्यं तवयि महामते ॥ 12 ॥

  13. रतिस तुष्टिर धृतिः कषान्तिस तवयि चेदं चराचरम तवम एवेह युगान्तेषु निधनं परॊच्यसे ऽनघ ॥ 13 ॥

  14. सुदीर्घेणापि कालेन न ते शक्या गुणा मया आत्मा च परमॊ वक्तुं नमस ते नलिनेक्षण ॥ 14 ॥

  15. विदितॊ मे ऽसि दुर्धर्ष नारदाद देवलात तथा कृष्णद्वैपायनाच चैव तथा कुरुपितामहात ॥ 15 ॥

  16. तवयि सर्वं समासक्तं तवम एवैकॊ जनेश्वरः यच चानुग्रह संयुक्तम एतद उक्तं तवयानघ ॥ 16 ॥

  17. एतत सर्वम अहं सम्यग आचरिष्ये जनार्दन इदं चाद्भुतम अत्यर्थं कृतम अस्मत्प्रियेप्सया ॥ 17 ॥

  18. यत पापॊ निहतः संख्ये कौरव्यॊ धृतराष्ट्रजः तवया दग्धं हि तत सौन्यं मया विजितम आहवे ॥ 18 ॥

  19. भवता तत कृतं कर्म येनावाप्तॊ जयॊ मया दुर्यॊधनस्य संग्रामे तव बुद्धिपराक्रमैः ॥ 19 ॥

  20. कर्णस्य च वधॊपायॊ यथावत संप्रदर्शितः सैन्धवस्य च पापस्य भूरिश्रवस एव च ॥ 20 ॥

  21. अहं च परीयमाणेन तवया देवकिनन्दन यद उक्तस तत करिष्यामि न हि मे ऽतर विचारणा ॥ 21 ॥

  22. राजानं च समासाद्य धर्मात्मानं युधिष्ठिरम चॊदयिष्यामि धर्मज्ञ गमनार्थं तवानघ ॥ 22 ॥

  23. रुचितं हि ममैतत ते दवारकागमनं परभॊ अचिराच चैव दृष्टा तवं मातुलं मधुसूदन बलदेवं च दुर्धर्षं तथान्यान वृष्णिपुंगवान ॥ 23 ॥

  24. एवं संभाषमाणौ तौ पराप्तौ वारणसाह्वयम तथा विविशतुश चॊभौ संप्रहृष्टनराकुलम ॥ 24 ॥

  25. तौ गत्वा धृतराष्ट्रस्य गृहं शक्र गृहॊपमम ददृशाते महाराज धृतराष्ट्रं जनेश्वरम ॥ 25 ॥

  26. विदुरं च महाबुद्धिं राजानं च युधिष्ठिरम भीमसेनं च दुर्धर्षं माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ धृतराष्ट्रम उपासीनं युयुत्सुं चापराजितम ॥ 26 ॥

  27. गान्धारीं च महाप्राज्ञां पृथां कृष्णां च भामिनीम सुभद्राद्याश च ताः सर्वा भरतानां सत्रियस तथा ददृशाते सथिताः सर्वा गान्धारीं परिवार्य वै ॥ 27 ॥

  28. ततः समेत्य राजानं धृतराष्ट्रम अरिंदमौ निवेद्य नामधेये सवे तस्य पादाव अगृह्णताम ॥ 28 ॥

  29. गान्धार्याश च पृथायाश च धर्मराज्ञस तथैव च भीमस्य च महात्मानौ तथा पादावगृह्णताम ॥ 29 ॥

  30. कषत्तारं चापि संपूज्य पृष्ट्वा कुशलम अव्ययम तैः सार्धं नृपतिमं वृद्धं ततस तं पर्युपासताम ॥ 30 ॥

  31. ततॊ निशि महाराज धृतराष्ट्रः कुरूद्वहान जनार्दनं च मेधावी वयसर्जयत वै गृहान ॥ 31 ॥

  32. ते ऽनुज्ञाता नृपतिना ययुः सवं सवं निवेशनम धनंजय गृहान एव ययौ कृष्णस तु वीर्यवान ॥ 32 ॥

  33. तत्रार्चितॊ यथान्यायं सर्वकामैर उपस्थितः कृष्णः सुष्वाप मेधावी धनंजय सहायवान ॥ 33 ॥

  34. परभातायां तु शर्वर्यां कृतपूर्वाह्णिक करियौ धर्मराजस्य भवनं जग्मतुः परमार्चितौ यत्रास्ते स सहामात्यॊ धर्मराजॊ महामनाः ॥ 34 ॥

  35. ततस तौ तत परविश्याथ ददृशाते महाबलौ धर्मराजानम आसीनं देवराजम इवाश्विनौ ॥ 35 ॥

  36. तौ समासाद्य राजानं वार्ष्णेय कुर पुंगवौ निषीदतुर अनुज्ञातौ परीयमाणेन तेन वै ॥ 36 ॥

  37. ततः स राजा मेधावी विविक्षू परेक्ष्य ताव उभौ परॊवाच वदतां शरेष्ठॊ वचनं राजसत्तमः ॥ 37 ॥

  38. विविक्षू हि युवां मन्ये वीरौ यदुकुरूद्वहौ बरूत कर्तास्मि सर्वं वां नचिरान मा विचार्यताम ॥ 38 ॥

  39. इत्य उक्ते फल्गुनस तत्र धर्मराजानम अब्रवीत विनीतवद उपागम्य वाक्यं वाक्यविशारदः ॥ 39 ॥

  40. अयं चिरॊषितॊ राजन वासुदेवः परतापवान भवन्तं समनुज्ञाप्य पितरं दरष्टुम इच्छति ॥ 40 ॥

  41. स गच्छेद अभ्यनुज्ञातॊ भवता यदि मन्यसे आनर्तनगरीं वीरस तदनुज्ञातुम अर्हसि ॥ 41 ॥

  42. [य] पुण्डरीकाक्ष भद्रं ते गच्छ तवं मधुसूदन पुरीं दवारवतीम अद्य दरष्टुं शूर सुतं परभुम ॥ 42 ॥

  43. रॊचते मे महाबाहॊ गमनं तव केशव मातुलश चिरदृष्टॊ मे तवया देवी च देवकी ॥ 43 ॥

  44. मातुलं वसुदेवं तवं बलदेवं च माधव पूजयेथा महाप्राज्ञ मद्वाक्येन यथार्हतः ॥ 44 ॥

  45. समरेथाश चापि मां नित्यं भीमं च बलिनां वरम फल्गुनं नकुलं चैव सहदेवं च माधव ॥ 45 ॥

  46. आनर्तान अवलॊक्य तवं पितरं च महाभुज वृष्णींश च पुनर आगच्छेर हयमेधे ममानघ ॥ 46 ॥

  47. स गच्छ रत्नान्य आदाय विविधानि वसूनि च यच चाप्य अन्यन मनॊज्ञं ते तद अप्य आदत्स्व सात्वत ॥ 47 ॥

  48. इयं हि वसुधा सर्वा परसादात तव माधव अस्मान उपगता वीर निहताश चापि शत्रवः ॥ 48 ॥

  49. एवं बरुवति कौरव्ये धर्मराजे युधिष्ठिरे वासुदेवॊ वरः पुंसाम इदं वचनम अब्रवीत ॥ 49 ॥

  50. तवैव रत्नानि धनं च केवलं; धरा च कृत्स्ना तु महाभुजाद्य वै यद अस्ति चान्यद दरविणं गृहेषु मे; तवम एव तस्येश्वर नित्यम ईश्वरः ॥ 50 ॥

  51. तथेत्य अथॊक्तः परतिपूजितस तदा; गदाग्रजॊ धर्मसुतेन वीर्यवान पितृष्वसाम अभ्यवदद यथाविधि; संपूजितश चाप्य अगमत परदक्षिणम ॥ 51 ॥

  52. तया स सम्यक परतिनन्दितस तदा; तथैव सर्वैर विदुरादिभिस ततः विनिर्ययौ नागपुराद गदाग्रजॊ; रथेन दिव्येन चतुर्युजा हरिः ॥ 52 ॥

  53. रथं सुभद्राम अधिरॊप्य भामिनीं; युधिष्ठिरस्यानुमते जनार्दनः पितृष्वसायाश च तथा महाभुजॊ; विनिर्ययौ पौरजनाभिसंवृतः ॥ 53 ॥

  54. तम अन्वगाद वानरवर्य केतनः; स सात्यक्तिर माद्रवतीसुताव अपि अगाध बुद्धिर विदुरश च माधवं; सवयं च भीमॊ गजराजविक्रमः ॥ 54 ॥

  55. निवर्तयित्वा कुरु राष्ट्रवर्धनांस; ततः स सर्वान विदुरं च वीर्यवान जनार्दनॊ दारुकम आह स तवरः; परचॊदयाश्वान इति सात्यकिस तदा ॥ 55 ॥

  56. ततॊ ययौ शत्रुगणप्रमर्दनः; शिनिप्रवीरानुगतॊ जनार्दनः यथा निहत्यारि गणाञ शतक्रतुर; दिवं तथानर्तपुरीं परतापवान ॥ 56 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 52

Previous: अध्याय 50