धर्मDharmic Data

अनुशासनपर्व · Anushasana Parva

अध्याय 8

  1. [य] के पूज्याः के नमः कार्याः कान नमस्यसि भारत एतन मे सर्वम आचक्ष्व येषां सपृहयसे नृप ॥ 1 ॥

  2. उत्तमापद गतस्यापि यत्र ते वर्तते मनः मनुष्यलॊके सर्वस्मिन यद अमुत्रेह चाप्य उत ॥ 2 ॥

  3. [भ] सपृहयामि दविजातीनां येषां बरह्म परं धनम येषां सवप्रत्ययः सवर्गस तपःस्वाध्यायसाधनः ॥ 3 ॥

  4. येषां वृद्धाश च बालाश च पितृपैतामहीं धुरम उद्वहन्ति न सीदन्ति तेषां वै सपृहयाम्य अहम ॥ 4 ॥

  5. विद्यास्व अभिविनीतानां दान्तानां मृदुभाषिणाम शरुतवृत्तॊपपन्नानां सदाक्षर विदां सताम ॥ 5 ॥

  6. संसत्सु वदतां येषां हंसानाम इव संघशः मङ्गल्य रूपा रुचिरा दिव्यजीमूतनिःस्वनाः ॥ 6 ॥

  7. सम्यग उच्चारिता वाचः शरूयन्ते हि युधिष्ठिर शुश्रूषमाणे नृपतौ परेत्य चेह सुखावहाः ॥ 7 ॥

  8. ये चापि तेषां शरॊतारः सदा सदसि संमताः विज्ञानगुणसंपन्नास तेषां च सपृहयाम्य अहम ॥ 8 ॥

  9. सुसंस्कृतानि परयताः शुचीनि गुणवन्ति च ददत्य अन्नानि तृप्त्यर्थं बराह्मणेभ्यॊ युधिष्ठिर ये चापि सततं राजंस तेषां च सपृहयाम्य अहम ॥ 9 ॥

  10. शक्यं हय एवाहवे यॊद्धुं न दातुम अनसूयितम शूरा वीराश च शतशः सन्ति लॊके युधिष्ठिर तेषां संख्यायमानानां दानशूरॊ विशिष्यते ॥ 10 ॥

  11. धन्यः सयां यद्य अहं भूयः सौम्य बराह्मणकॊ ऽपि वा कुले जातॊ धर्मगतिस तपॊ विद्या परायणः ॥ 11 ॥

  12. न मे तवत्तः परियतरॊ लॊके ऽसमिन पाण्डुनन्दन तवत्तश च मे परियतरा बराह्मणा भरतर्षभ ॥ 12 ॥

  13. यथा मम परियतरास तवत्तॊ विप्राः कुरूद्वह तेन सत्येन गच्छेयं लॊकान यत्र स शंतनुः ॥ 13 ॥

  14. न मे पिता परियतरॊ बराह्मणेभ्यस तथाभवत न मे पितुः पिता वापि ये चान्ये ऽपि सुहृज्जनाः ॥ 14 ॥

  15. न हि मे वृजिनं किं चिद विद्यते बराह्मणेष्व इह अणु वा यदि वा सथूलं विदितं साधु कर्मभिः ॥ 15 ॥

  16. कर्मणा मनसा वापि वाचा वापि परंतप यन मे कृतं बराह्मणेषु तेनाद्य न तपाम्य अहम ॥ 16 ॥

  17. बरह्मण्य इति माम आहुस तया वाचास्मि तॊषितः एतद एव पवित्रेभ्यः सर्वेभ्यः परमं समृतम ॥ 17 ॥

  18. पश्यामि लॊकान अमलाञ शुचीन बराह्मण यायिनः तेषु मे तात गन्तव्यम अह्नाय च चिराय च ॥ 18 ॥

  19. यथा पत्याश्रयॊ धर्मः सत्रीणां लॊके युधिष्ठिर स देवः सा गतिर नान्या कषत्रियस्य तथा दविजाः ॥ 19 ॥

  20. कषत्रियः शतवर्षी च दशवर्षी च बराह्मणः पिता पुत्रौ च विज्ञेयौ तयॊ हि बराह्मणः पिता ॥ 20 ॥

  21. नारी तु पत्यभावे वै देवरं कुरुते पतिम पृथिवी बराह्मणालाभे कषत्रियं कुरुते पतिम ॥ 21 ॥

  22. पुत्रवच च ततॊ रक्ष्या उपास्या गुरुवच च ते अग्निवच चॊपचर्या वै बराह्मणाः कुरुसत्तम ॥ 22 ॥

  23. ऋजून सतः सत्यशीलान सर्वभूतहिते रतान आशीविषान इव करुद्धान दविजान उपचरेत सदा ॥ 23 ॥

  24. तेजसस तपसश चैव नित्यं बिभ्येद युधिष्ठिर उभे चैते परित्याज्ये तेजश चैव तपस तथा ॥ 24 ॥

  25. वयवसायस तयॊः शीघ्रम उभयॊर एव विद्यते हन्युः करुद्धा महाराज बराह्मणा ये तपस्विनः ॥ 25 ॥

  26. भूयः सयाद उभयं दत्तं बराह्मणाद यद अकॊपनात कुर्याद उभयतः शेषं दत्तशेषं न शेषयेत ॥ 26 ॥

  27. दण्डपाणिर यथा गॊषु पालॊ नित्यं सथिरॊ भवेत बराह्मणान बरह्म च तथा कषत्रियः परिपालयेत ॥ 27 ॥

  28. पितेव पुत्रान रक्षेथा बराह्मणान बरह्मतेजसः गृहे चैषाम अवेक्षेथाः कच चिद अस्तीह जीवनम ॥ 28 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 9

Previous: अध्याय 7