[य] किम आहुर भरतश्रेष्ठ पात्रं विप्राः सनातनम बराह्मणं लिङ्गिनं चैव बराह्मणं वाप्य अलिङ्गिनम ॥ 1 ॥
[भ] सववृत्तिम अभिपन्नाय लिङ्गिने वेतराय वा देयम आहुर महाराज उभाव एतौ तपस्विनौ ॥ 2 ॥
[य] शरद्धया परया पूतॊ यः परयच्छेद दविजातये हव्यं कव्यं तथा दानं कॊ दॊषः सयात पितामह ॥ 3 ॥
[भ] शरद्धा पूतॊ नरस तात दुर्दान्तॊ ऽपि न संशयः पूतॊ भवति सर्वत्र किं पुनस तवं महीपते ॥ 4 ॥
[य] न बराह्मणं परीक्षेत दैवेषु सततं नरः कव्य परदाने तु बुधाः परीक्ष्यं बराह्मणं विदुः ॥ 5 ॥
[भ] न बराह्मणः साधयते हव्यं दैवात परसिध्यति देवप्रसादाद इज्यन्ते यजमाना न संशयः ॥ 6 ॥
बराह्मणा भरतश्रेष्ठ सततं बरह्मवादिनः मार्कण्डेयः पुरा पराह इह लॊकेषु बुद्धिमान ॥ 7 ॥
[य] अपूर्वॊ ऽपय अथ वा विद्वान संबन्धी वाथ यॊ भवेत तपस्वी यज्ञशीलॊ वा कथं पात्रं भवेत तु सः ॥ 8 ॥
[भ] कुलीनः कर्म कृद वैद्यस तथा चाप्य आनृशंस्यवान हरीमान ऋजुः सत्यवादी पात्रं पूर्वे च ते तरयः ॥ 9 ॥
तत्रेदं शृणु मे पार्थ चतुर्णां तेजसां मतम पृथिव्याः काश्यपस्याग्नेर मार्कण्डेयस्य चैव हि ॥ 10 ॥
[पृथिवी] यथा महार्णवे कषिप्तः कषिप्रं लॊष्टॊ विनश्यति तथा दुश्चरितं सर्वं तरय्य आवृत्त्या विनश्यति ॥ 11 ॥
[क] सर्वे च वेदाः सह षद्भिर अङ्गैः; सांख्यं पुराणं च कुले च जन्म नैतानि सर्वाणि गतिर भवन्ति; शीलव्यपेतस्य नरस्य राजन ॥ 12 ॥
[अग्नि] अधीयानः पण्डितं मन्यमानॊ; यॊ विद्यया हन्ति यशः परेषाम बरह्मन स तेनाचरते बरह्महत्यां; लॊकास तस्य हय अन्तवन्तॊ भवन्ति ॥ 13 ॥
[म] अश्वमेध सहस्रं च सत्यं च तुलया धृतम नाभिजानामि यद्य अस्य सत्यस्यार्धम अवाप्नुयात ॥ 14 ॥
[भ] इत्य उक्त्वा ते जग्मुर आशु चत्वारॊ ऽमिततेजसः पृथिवी काश्यपॊ ऽगनिश च परकृष्टायुश च भार्गवः ॥ 15 ॥
[य] यद इदं बराह्मणा लॊके वरतिनॊ भुञ्जते हविः भुक्तं बराह्मण कामाय कथं तत सुकृतं भवेत ॥ 16 ॥
[भ] आदिष्टिनॊ ये राजेन्द्र बराह्मणा वेदपारगाः भुञ्जते बरह्म कामाय वरतलुप्ता भवन्ति ते ॥ 17 ॥
[य] अनेकान्तं बहु दवारं धर्मम आहुर मनीषिणः किं निश्चितं भवेत तत्र तन मे बरूहि पितामह ॥ 18 ॥
[भ] अहिंसा सत्यम अक्रॊध आनृशंस्यं दमस तथा आर्जवं चैव राजेन्द्र निश्चितं धर्मलक्षणम ॥ 19 ॥
ये तु धर्मं परशंसन्तश चरन्ति पृथिवीम इमाम अनाचरन्तस तद धर्मं संकरे निरताः परभॊ ॥ 20 ॥
तेभ्यॊ रत्नं हिरण्यं वा गाम अश्वान वा ददाति यः दशवर्षाणि विष्ठां स भुङ्क्ते निरयम आश्रितः ॥ 21 ॥
मेदानां पुल्कसानां च तथैवान्तावसायिनाम कृतं कर्माकृतं चापि रागमॊहेन जल्पताम ॥ 22 ॥
वैश्वदेवं च ये मूढा विप्राय बरह्मचारिणे ददतीह न राजेन्द्र ते लॊकान भुञ्जते ऽशुभान ॥ 23 ॥
[य] किं परं बरह्मचर्यस्य किं परं धर्मलक्षणम किं च शरेष्ठतमं शौचं तन मे बरूहि पितामह ॥ 24 ॥
[भ] बरह्मचर्यं परं तात मधु मांसस्य वर्जनम मर्यादायां सथितॊ धर्मः शमः शौचस्य लक्षणम ॥ 25 ॥
[य] कस्मान काले चरेद धर्मं कस्मिन काले ऽरथम आचरेत कसिं काले सुखी च सयात तन मे बरूहि पितामह ॥ 26 ॥
[भ] काल्यम अर्थं निषेवेत ततॊ धर्मम अनन्तरम पश्चात कामं निषेवेत न च गच्छेत परसङ्गिताम ॥ 27 ॥
बराह्मणांश चाभिमन्येत गुरूंश चाप्य अभिपूजयेत सर्वभूतानुलॊमश च मृदु शीलः परियंवदः ॥ 28 ॥
अधिकारे यद अनृतं राजगामि च पैशुनम पुरॊश चालीक करणं समं तद बरह्महत्यया ॥ 29 ॥
परहरेन न नरेन्द्रेषु न गां हन्यात तथैव च भरूण हत्या समं चैतद उभयं यॊ निषेवते ॥ 30 ॥
नाग्निं परित्यजेज जातु न च वेदान परित्यजेत न च बराह्मणम आक्रॊशेत समं तद बरह्महत्यया ॥ 31 ॥
[य] कीदृशाः साधवॊ विप्राः केभ्यॊ दत्तं महाफलम कीदृशानां च भॊक्तव्यं तन मे बरूहि पितामह ॥ 32 ॥
[भ] अक्रॊधना धर्मपराः सत्यनित्या दमे रताः तादृशाः साधवॊ विप्रास तेभ्यॊ दत्तं महाफलम ॥ 33 ॥
अमानिनः सर्वसहा दृष्टार्था विजितेन्द्रियाः सर्वभूतहिता मैत्रास तेभ्यॊ दत्तं महाफलम ॥ 34 ॥
अलुब्धाः शुचयॊ वैद्या हरीमन्तः सत्यवादिनः सवकर्मनिरता ये च तेभ्यॊ दत्तं महाफलम ॥ 35 ॥
साङ्गांश च चतुरॊ वेदान यॊ ऽधीयीत दविजर्शभः षद्भ्यॊ निवृत्तः कर्मभ्यस तं पात्रम ऋषयॊ विदुः ॥ 36 ॥
ये तव एवंगुणजातीयास तेभ्यॊ दत्तं महाफलम सहस्रगुणम आप्नॊति गुणार्हाय परदायकः ॥ 37 ॥
परज्ञा शरुताभ्यां वृत्तेन शीलेन च समन्वितः तारयेत कुलं कृत्स्नम एकॊ ऽपीह दविजर्षभः ॥ 38 ॥
गाम अश्वं वित्तम अन्नं वा तद विधे परतिपादयेत दरव्याणि चान्यनि तथा परेत्य भावे न शॊचति ॥ 39 ॥
तारयेत कुलं कृत्स्नम एकॊ ऽपीह दविजॊत्तमः किम अङ्गपुनर एकं वै तस्मात पात्रं समाचरेत ॥ 40 ॥
निशम्य च गुणॊपेतं बराह्मणं साधु संमतम दूराद आनाययेत कृत्ये सर्वतश चाभिपूजयेत ॥ 41 ॥
अनुशासनपर्व · Anushasana Parva
अध्याय 23
Reach this point to mark the section finished.
Continue to अध्याय 24