तथास्तु साधयिष्यामि तत्र यास्याम्य असंशयम यत्र तवं वदसे साधॊ भवान भवतु सत्यवाक ॥ 1 ॥
[भ] ततॊ ऽगच्छत स भगवान उत्तराम उत्तमां दिशम हिमवन्तं गिरिश्रेष्ठं सिद्धचारणसेवितम ॥ 2 ॥
स गत्वा दविज शार्दूलॊ हिमवन्तं महागिरिम अभ्यगच्छन नदीं पुण्यां बाहुदां धर्मदायिनीम ॥ 3 ॥
अशॊके विमले तीर्थे सनात्वा तर्प्य च देवताः तत्र वासाय शयने कौश्ये सुखम उवास ह ॥ 4 ॥
ततॊ रात्र्यां वयतीतायां परातर उत्थाय स दविजः सनात्वा परादुश्चकाराग्निं हुत्वा चैव विधानथ ॥ 5 ॥
रुद्राणी कूपम आसाद्य हरदे तत्र समाश्वसत विश्रान्तश्च च समुत्थाय कैलासम अभितॊ ययौ ॥ 6 ॥
सॊ ऽपश्यत काञ्चनद्वारं दीप्यमानम इव शरिया मन्दाकिनीं च नलिनीं धनदस्य महात्मनः ॥ 7 ॥
अथ ते राक्षसाः सर्वे ये ऽभिरक्षन्ति पद्मिनीम परत्युत्थिता भगवन्तं मणिभद्र पुरॊगमाः ॥ 8 ॥
स तान परत्यर्चयाम आस राक्षसान भीमविक्रमान निवेदयत मां कषिप्रं धनदायेति चाब्रवीत ॥ 9 ॥
ते राक्षसास तदा राजन भगवन्तम अथाब्रुवन असौ वैश्वरणॊ राजा सवयम आयाति ते ऽनतिकम ॥ 10 ॥
विदितॊ भगवान अस्य कार्यम आगमने च यत पश्यैनं तवं महाभागं जवलन्तम इव तेजसा ॥ 11 ॥
ततॊ वैश्रवणॊ ऽभयेत्य अष्टावक्रम अनिन्दितम विधिवत कुशलं पृष्ट्वा ततॊ बरह्मर्षिम अब्रवीत ॥ 12 ॥
सुखं पराप्तॊ भवान कच चित किं वा मत्तश चिकीर्षसि बरूहि सर्वं करिष्यामि यन मां तवं वक्ष्यसि दविज ॥ 13 ॥
भवनं परविश तवं मे यथा कामद्विजॊत्तम सत्कृतः कृतकार्यश च भवान यास्यत्य अविघ्नतः ॥ 14 ॥
पराविशद भवनं सवं वै गृहीत्वा तं दविजॊत्तमम आसनं सवं ददौ चैव पाद्यम अर्घ्यं तथैव च ॥ 15 ॥
अथॊपविष्टयॊस तत्र मणिभद्र पुरॊगमाः निषेदुस तत्र कौबेरा यक्षगन्धर्वराक्षसाः ॥ 16 ॥
ततस तेषां निषण्णानां धनदॊ वाक्यम अब्रवीत भवच छन्दं समाज्ञाय नृत्येरन्न अप्सरॊगणाः ॥ 17 ॥
आतिथ्यं परमं कार्यं शुश्रूषा भवतस तथा संवर्तताम इत्य उवाच मुनिर मधुरया गिरा ॥ 18 ॥
अथॊर्वरा मिश्रकेशी रम्भा चैवॊर्वशी तथा अलम्बुसा घृताची च चित्रा चित्राङ्गदा रुचिः ॥ 19 ॥
मनॊहरा सुकेशी च सुमुखी हासिनी परभा विद्युता परशमा दान्ता विद्यॊता रतिर एव च ॥ 20 ॥
एताश चान्याश च वै बह्व्यः परनृत्ताप्सरसः शुभाः अवादयंश च गन्धर्वा वाद्यानि विविधानि च ॥ 21 ॥
अथ परवृत्ते गन्धर्वे दिव्ये ऋषिर उपावसत दिव्यं संवत्सरं तत्र रमन वै सुमहातपाः ॥ 22 ॥
ततॊ वैश्रवणॊ राजा भगवन्तम उवाच ह साग्रः संवत्सरॊ यातस तव विप्रेह पश्यतः ॥ 23 ॥
हार्यॊ ऽयं विषयॊ बरह्मन गान्धर्वॊ नाम नामतः छन्दतॊ वर्ततां विप्र यथा वदति वा भवान ॥ 24 ॥
अतिथिः पूजनीयस तवम इदं च भवतॊ गृहम सर्वम आज्ञाप्यताम आशु परवन्तॊ वयं तवयि ॥ 25 ॥
अथ वैश्रवणं परीतॊ भगवान परत्यभाषत अर्चितॊ ऽसमि यथान्यायं गमिष्यामि धनेश्वर ॥ 26 ॥
परीतॊ ऽसमि सदृशं चैव तव सर्वं धनाधिप तव परसादाद भगवन महर्षेश च महात्मनः नियॊगाद अद्य यास्यामि वृद्धिमान ऋद्धिमान भव ॥ 27 ॥
अथ निष्क्रम्य भगवान परययाव उत्तरा मुखः कैलासं मन्दरं हैमं सर्वान अनुचचार ह ॥ 28 ॥
तान अतीत्य महाशैलान कैरातं सथानम उत्तमम परदक्षिणं ततश चक्रे परयतः शिरसा नमन धरणीम अवतीर्याथ पूतात्मासौ तदाभवत ॥ 29 ॥
स तं परदक्षिणं कृत्वा तरिः शैलं चॊत्तरा मुखः समेन भूमिभागेन ययौ परीतिपुरस्कृतः ॥ 30 ॥
ततॊ ऽपरं वनॊद्देशं रमणीयम अपश्यत सर्वर्तुभिर मूलफलैः पक्षिभिश च समन्वितम रमणीयैर वनॊद्देशैस तत्र तत्र विभूषितम ॥ 31 ॥
तत्राश्रमपदं दिव्यं ददर्श भवगान अथ शैलांश च विविधाकारान काञ्चनान रत्नभूषितान मणिभूमौ निविष्टाश च पुष्करिण्यस तथैव च ॥ 32 ॥
अन्यान्य अपि सुरम्याणि ददर्श सुबहून्य अथ भृशं तस्य मनॊ रेमे महर्षेर भावितात्मनः ॥ 33 ॥
स तत्र काञ्चनं दिव्यं सर्वरत्नमयं गृहम ददर्शाद्भुतसंकाशं धनदस्य गृहाद वरम ॥ 34 ॥
महान्तॊ यत्र विविधाः परासादाः पर्वतॊपमाः विमानानि च रम्याणि रत्नानि विविधानि च ॥ 35 ॥
मन्दारपुष्पैः संकीर्णा तथा मन्दाकिनी नदी सवयंप्रभाश च मणयॊ वज्रैर भूमिश च भूषिता ॥ 36 ॥
नानाविधैश च भवनैर विचित्रमणितॊरणैः मुक्ताजालपरिक्षिप्तैर मणिरत्नविभूषितैः मनॊ दृष्टिहरै रम्यैः सर्वतः संवृतं शुभैः ॥ 37 ॥
ऋषिः समन्ततॊ ऽपश्यत तत्र तत्र मनॊरमम ततॊ ऽभवत तस्य चिन्ता कव मे वासॊ भवेद इति ॥ 38 ॥
अथ दवारं समभितॊ गत्वा सथित्वा ततॊ ऽबरवीत अतिथिं माम अनुप्राप्तम अनुजानन्तु ये ऽतर वै ॥ 39 ॥
अथ कन्या परिवृता गृहात तस्माद विनिःसृताः नानारूपाः सप्त विभॊ कन्या सर्वा मनॊहराः ॥ 40 ॥
यां याम अपश्यत कन्यां स सा सा तस्य मनॊ ऽहरत नाशक्नुवद धारयितुं मनॊ ऽथास्यावसीदति ॥ 41 ॥
ततॊ धृतिः समुत्पन्ना तस्य विप्रस्य धीमतः अथ तं परमदाः पराहुर भगवान परविशत्व इति ॥ 42 ॥
स च तासां सुरूपाणां तस्यैव भवनस्य च ॥ 43 ॥
कौतूहलसमाविष्टः परविवेश गृहं दविजः तत्रापश्यज जरा युक्ताम अरजॊ ऽमबरधारिणीम वृद्धां पर्यङ्कम आसीनां सर्वाभरणभूषिताम ॥ 44 ॥
सवस्तीति चाथ तेनॊक्ता सा सत्री परत्यवदत तदा परत्युत्थाय च तं विप्रम आस्यताम इत्य उवाच ह ॥ 45 ॥
[अ] सर्वाः सवान आलयान यान्तु एका माम उपतिष्ठतु सुप्रज्ञाता सुप्रशान्ता शेषा गच्छन्तु चछन्दतः ॥ 46 ॥
ततः परदक्षिणीकृत्य कन्यास तास तम ऋषिं तदा निराक्रामन गृहात तस्मात सा वृद्धाथ वयतिष्ठत ॥ 47 ॥
अथ तां संविशन पराह शयने भास्वरे तदा तवयापि सुप्यतां भद्रे रजनी हय अतिवर्तते ॥ 48 ॥
संलापात तेन विप्रेण तथा सा तत्र भाषिता दवितीये शयने दिव्ये संविवेश महाप्रभे ॥ 49 ॥
अथ सा वेपमानाङ्गी निमित्तं शीतजं तदा वयपदिश्य महर्षेर वै शयनं चाध्यरॊहत ॥ 50 ॥
सवागतं सवागतेनास्तु भगवांस ताम अभाषत सॊपागूहद भुजाभ्यां तु ऋषिं परीत्या नरर्षभ ॥ 51 ॥
निर्विकारम ऋषिं चापि काष्ठकुड्यॊपमं तदा दुःखिता परेक्ष्य संजल्पम अकार्षीद ऋषिणा सह ॥ 52 ॥
बरह्मन न कामकारॊ ऽसति सत्रीणां पुरुषतॊ धृतिः कामेन मॊहिता चाहं तवां भजन्तीं भजस्व माम ॥ 53 ॥
परहृष्टॊ भव विप्रर्षे समागच्छ मया सह उपगूह च मां विप्र कामार्ताहं भृशं तवयि ॥ 54 ॥
एतद धि तव धर्मात्मंस तपसः पूज्यते फलम परार्थितं दर्शनाद एव भजमानां भजस्व माम ॥ 55 ॥
सद्य चेदं वनं चेदं यच चान्यद अपि पश्यसि परभुत्वं तव सर्वत्र मयि चैव न संशयः ॥ 56 ॥
सर्वान कामान विधास्यामि रमस्व सहितॊ मया रमणीये वने विप्र सर्वकामफलप्रदे ॥ 57 ॥
तवद्वशाहं भविष्यामि रंस्यसे च मया सह सर्वान कामान उपाश्नानॊ ये दिव्या ये च मानुषाः ॥ 58 ॥
नातः परं हि नारीणां कार्यं किं चन विद्यते यथा पुरुषसंसर्गः परम एतद धि नः फलम ॥ 59 ॥
आत्मछन्देन वर्तन्ते नार्यॊ मन्मथ चॊदिताः न च दह्यन्ति गच्छन्त्यः सुतप्तैर अपि पांसुभिः ॥ 60 ॥
[अ] परदारान अहं भद्रे न गच्छेयं कथं चन दूषितं धर्मशास्त्रेषु परदाराभिमर्शनम ॥ 61 ॥
भद्रे निवेष्टु कामं मां विद्धि सत्येन वै शपे विषयेष्व अनभिज्ञॊ ऽहं धर्मार्थं किल संततिः ॥ 62 ॥
एवं लॊकान गमिष्यामि पुत्रैर इति न संशयः भद्रे धर्मं विजानीष्व जञात्वा चॊपरमस्व ह ॥ 63 ॥
[सत्री] नानिलॊ ऽगनिर न वरुणॊ न चान्ये तरिदशा दविज परियाः सत्रीणां यथा कामॊ रतिशीला हि यॊषितः ॥ 64 ॥
सहस्रैका यता नारी पराप्नॊतीह कदा चन तथा शतसहस्रेषु यदि का चित पतिव्रता ॥ 65 ॥
नैता जानन्ति पितरं न कुलं न च मातरम न भरातॄन न च भर्तारं न पुत्रान न च देवरान ॥ 66 ॥
लीलायन्त्यः कुलं घनन्ति कुलानीव सरिद वराः दॊषांश च मन्दान मन्दासु परजापतिर अभाषत ॥ 67 ॥
[भ] ततः स ऋषिर एकाग्रस तां सत्रियं परत्यभाषत आस्यतां रुचिरं छन्दः किं वा कार्यं बरवीहि मे ॥ 68 ॥
सा सत्री परॊवाच भगवन दरक्ष्यसे देशकालतः वस तावन महाप्राज्ञ कृतकृत्यॊ गमिष्यसि ॥ 69 ॥
बरह्मर्षिस ताम अथॊवाच स तथेति युधिष्ठिर वत्स्ये ऽहं यावद उत्साहॊ भवत्या नात्र संशयः ॥ 70 ॥
अथर्षिर अभिसंप्रेक्ष्य सत्रियं तां जरयान्विताम चिन्तां परमिकां भेजे संतप्त इव चाभवत ॥ 71 ॥
यद यद अङ्गं हि सॊ ऽपश्यत तस्या विप्रर्षभस तदा नारमत तत्र तत्रास्य दृष्टी रूपपराजिता ॥ 72 ॥
देवतेयं गृहस्यास्य शापान नूनं विरूपिता अस्याश च कारणं वेत्तुं न युक्तं सहसा मया ॥ 73 ॥
इति चिन्ता विषक्तस्य तम अर्थं जञातुम इच्छतः वयगमत तद अहः शेषं मनसा वयाकुलेन तु ॥ 74 ॥
अथ सा सत्री तदॊवाच भगवन पश्य वै रवेः रूपं संध्याभ्रसंयुक्तं किम उपस्थाप्यतां तव ॥ 75 ॥
स उवाच तदा तां सत्रीं सनानॊदकम इहानय उपासिष्ये ततः संध्यां वाग्यतॊ नियतेन्द्रियः ॥ 76 ॥
अनुशासनपर्व · Anushasana Parva
अध्याय 20
Reach this point to mark the section finished.
Continue to अध्याय 21