धर्मDharmic Data

शान्तिपर्व · Shanti Parva

अध्याय 67

  1. चातुराश्रम्य उक्तॊ ऽतर चातुर्वर्ण्यस तथैव च राष्ट्रस्य यत्कृत्य तमं तन मे बरूहि पिता मह ॥ 1 ॥

  2. राष्ट्रस्यैतत कृत्यतमं राज्ञ एवाभिषेचनम अनिन्द्रम अबलं राष्ट्रं दस्यवॊ ऽभिभवन्ति च ॥ 2 ॥

  3. अराजकेषु राष्ट्रेषु धर्मॊ न वयवतिष्ठते परस्परं च खादन्ति सर्वथा धिग अराजकम ॥ 3 ॥

  4. इन्द्रम एनं परवृणुते यद राजानम इतिः शरुतिः यथैवेन्द्रस तथा राजा संपूज्यॊ भूतिम इच्छता ॥ 4 ॥

  5. नाराजकेषु राष्ट्रेषु वस्तव्यम इति वैदिकम नाराजकेषु राष्ट्रेषु हव्यम अग्निर वहत्य अपि ॥ 5 ॥

  6. अथ चेद अभिवर्तेत राज्यार्थी बलवत तरः अराजकानि राष्ट्राणि हतराजानि वा पुनः ॥ 6 ॥

  7. परत्युद्गम्याभिपूज्यः सयाद एतद अत्र सुमन्त्रितम न हि पापात पापतरम अस्ति किं चिद अराजकात ॥ 7 ॥

  8. स चेत समनुपश्येत समग्रं कुशलं भवेत बलवान हि परकुपितः कुर्यान निःशेषताम अपि ॥ 8 ॥

  9. भूयांसं लभते कलेशं या गौर भवति दुर दुहा सुदुहा या तु भवति नैव तां कलेशयन्त्य उत ॥ 9 ॥

  10. यद अतप्तं परणमति न तत संतापयन्त्य उत यच च सवयं नतं दारु न तत संनामयन्त्य अपि ॥ 10 ॥

  11. एतयॊपमया धीरः संनमेत बलीयसे इन्द्राय स परणमते नमते यॊ बलीयसे ॥ 11 ॥

  12. तस्माद राजैव कर्तव्यः सततं भूतिम इच्छता न धनार्थॊ न दारार्थस तेषां येषाम अराजकम ॥ 12 ॥

  13. परीयते हि हरन पापः परवित्तम अराजके यदास्य उद्धरन्त्य अन्ये तदा राजानम इच्छति ॥ 13 ॥

  14. पापा अपि तदा कषेमं न लभन्ते कदा चन एकस्य हि दवौ हरतॊ दवयॊश च बहवॊ ऽपरे ॥ 14 ॥

  15. अदासः करियते दासॊ हरियन्ते च बलात सत्रियः एतस्मात कारणाद देवाः परजा पालान परचक्रिरे ॥ 15 ॥

  16. राजा चेन न भवे लॊके पृथिव्यां दण्डधारकः शूले मत्स्यान इवापक्ष्यन दुर बलान बलवत तराः ॥ 16 ॥

  17. अराजकाः परजाः पूर्वं विनेशुर इति नः शरुतम परस्परं भक्षयन्तॊ मत्स्या इव जले कृशान ॥ 17 ॥

  18. ताः समेत्य ततश चक्रुः समयान इति नः शरुतम वाक करूरॊ दण्डपुरुषॊ यश च सयात पारदारिकः यश च न सवम अथादद्यात तयाज्या नस तादृशा इति ॥ 18 ॥

  19. विश्वासनार्थं वर्णानां सर्वेषाम अविशेषतः तास तथा समयं कृत्वा समये नावतस्थिरे ॥ 19 ॥

  20. सहितास तास तदा जग्मुर असुखार्ताः पिता महम अनीश्वरा विनश्यामॊ भगवन्न ईश्वरं दिश ॥ 20 ॥

  21. यं पूजयेम संभूय यश च नः परिपालयेत ताभ्यॊ मनुं वयादिदेश मनुर नाभिननन्द ताः ॥ 21 ॥

  22. बिभेमि कर्मणः करूराद राज्यं हि भृशदुष्करम विशेषतॊ मनुष्येषु मिथ्यावृत्तिषु नित्यदा ॥ 22 ॥

  23. तम अब्रुवन परजा मा भैः कर्मणैनॊ गमिष्यति पशूनाम अधिपञ्चा शद धिरण्यस्य तथैव च धान्यस्य दशमं भागं दास्यामः कॊशवर्धनम ॥ 23 ॥

  24. मुख्येन शस्त्रपत्रेण ये मनुष्याः परधानतः भवन्तं ते ऽनुयास्यन्ति महेन्द्रम इव देवताः ॥ 24 ॥

  25. स तवं जातबलॊ राजन दुष्प्रधर्षः परताप वान सुखे धास्यसि नः सर्वान कुबेर इव नैरृतान ॥ 25 ॥

  26. यं च धर्मं चरिष्यन्ति परजा राज्ञा सुरक्षिताः चतुर्थं तस्य धर्मस्य तवत संस्थं नॊ भविष्यति ॥ 26 ॥

  27. तेन धर्मेण महता सुखलब्धेन भावितः पाह्य अस्मान सर्वतॊ राजन देवान इव शतक्रतुः ॥ 27 ॥

  28. विजयायाशु निर्याहि परतपन रश्मिमान इव मानं विधम शत्रूणां धर्मॊ जयतु नः सदा ॥ 28 ॥

  29. स निर्ययौ महातेजा बलेन महता वृतः महाभिजन संपन्नस तेजसा परज्वलन्न इव ॥ 29 ॥

  30. तस्य तां महिमां दृष्ट्वा महेन्द्रस्येव देवताः अपतत्रसिरे सर्वे सवधर्मे च दधुर मनः ॥ 30 ॥

  31. ततॊ महीं परिययौ पर्जन्य इव वृष्टिमान शमयन सर्वतः पापान सवकर्मसु च यॊजयन ॥ 31 ॥

  32. एवं ये भूतिम इच्छेयुः पृथिव्यां मानवाः कव चित कुर्यू राजानम एवाग्रे परजानुग्रह कारणात ॥ 32 ॥

  33. नमस्येयुश च तं भक्त्या शिष्या इव गुरुं सदा देवा इव सहस्राक्षं परजा राजानम अन्तिके ॥ 33 ॥

  34. सत्कृतं सवजनेनेह परॊ ऽपि बहु मन्यते सवजनेन तव अवज्ञातं परे परिभवन्त्य उत ॥ 34 ॥

  35. राज्ञः परैः परिभवः सर्वेषाम असुखावहः तस्माच छत्रं च पत्रं च वासांस्य आभरणानि च ॥ 35 ॥

  36. भॊजनान्य अथ पानानि राज्ञे दद्युर गृहाणि च आसनानि च शय्याश च सर्वॊपकरणानि च ॥ 36 ॥

  37. गुप्तात्मा सयाद दुर आधर्षः समितपूर्वाभिभाषिता आभाषितश च मधुरं परतिभाषेत मानवान ॥ 37 ॥

  38. कृतज्ञॊ दृढभक्तिः सयात संविभागी जितेन्द्रियः ईक्षितः परतिवीक्षेत मृदु चर्जु च वल्गु च ॥ 38 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 68

Previous: अध्याय 66