[या] एते परधानस्य गुणास तरयः पुरुषसत्तम कृत्स्नस्य चैव जगतस तिष्ठन्त्य अनपगाः सदा ॥ 1 ॥
शतधा सहस्रधा चैव तथा शतसहस्रधा कॊतिशश च करॊत्य एष परत्यगात्मानम आत्मना ॥ 2 ॥
सात्त्विकस्यॊत्तमं सथानं राजसस्येह मध्यमम तामसस्याधमं सथानं पराहुर अध्यात्मचिन्तकाः ॥ 3 ॥
केलवेनेह पुण्येन गतिम ऊर्ध्वाम अवाप्नुयात पुण्यपापेन अमानुष्यम अधर्मेणाप्य अधॊ गतिम ॥ 4 ॥
दवन्द्वम एषां तरयाणां तु संनिपातं च तत्त्वतः सत्त्वस्य रजसश चैव तमसश च शृणुष्व मे ॥ 5 ॥
सत्त्वस्य तु रजॊ दृष्टं रजसश च तमस तथा तमसश च तथा सत्त्वं सत्त्वस्याव्यक्तम एव च ॥ 6 ॥
अव्यक्तसत्त्वसंयुक्तॊ देवलॊकम अवाप्नुयात रजः सत्त्वसमायुक्तॊ मनुष्येषूपपद्यते ॥ 7 ॥
रजस तमॊ भयां संयुक्तस तिर्यग्यॊनिषु जायते रजस तामससत्त्वैश च युक्तॊ मानुष्यम आप्नुयात ॥ 8 ॥
पुण्यपापवियुक्तानां सथानम आहुर मनीसिनाम शास्वतं चाव्ययं चैव अक्षरं चाभयं च यत ॥ 9 ॥
जञानिनां संभवं शरेष्ठं सथानम अव्रणम अच्युतम अतीन्द्रियम अबीलं च जन्ममृत्युतमॊ नुदम ॥ 10 ॥
अव्यक्तस्थं परं यत तत पृष्ठस ते ऽहं नराधिप स एष परकृतिष्ठॊ हि तस्थुर इत्य अभिधीयते ॥ 11 ॥
अचेतनश चैष मतः परकृतिष्ठश च पार्थिव एतेनाधिष्ठितश चैव सृजते संहरत्य अपि ॥ 12 ॥
[जनक] अनादिनिधनाव एताव उभाव एव महामुने अमूर्तिमन्ताव अचलाव अप्रकम्प्यौ च निर्व्रनौ ॥ 13 ॥
अग्राह्याव ऋषिशार्दूल कथम एकॊ हय अचेतनः चेतनावांस तथा चैकः कषेत्रज्ञ इति भासितः ॥ 14 ॥
तवं हि विप्रेन्द्र कार्त्स्न्येन मॊक्षधर्मम उपाससे साकल्यं मॊक्षधर्मस्य शरॊतुम इच्छामि तत्त्वतः ॥ 15 ॥
अस्तित्वं केवलत्वं च विना भावं तथैव च तथैवॊत्क्रमण सथानं देहिनॊ ऽपि वियुज्यतः ॥ 16 ॥
कालेन यद्धि पराप्नॊति सथानं तद बरूहि मे दविज सांख्यज्ञानं च तत्त्वेन पृथ यॊगं तथैव च ॥ 17 ॥
अरिष्टानि च तत्त्वेन वक्तुम अर्हसि सत्तम विदितं सर्वम एतत ते पानाव आमलकं यथा ॥ 18 ॥
शान्तिपर्व · Shanti Parva
अध्याय 302
Reach this point to mark the section finished.
Continue to अध्याय 303