[य] धर्मम अर्थं च कामं च वेदाः शंसन्ति भारत कस्य लाभॊ विशिष्टॊ ऽतर तन मे बरूहि पितामह ॥ 1 ॥
[भी] अत्र ते वर्तयिष्यामि इतिहासं पुरातनम कुण्ड धारेण यत परीत्या भक्तायॊपकृतं पुरा ॥ 2 ॥
अधनॊ बराह्मणः कश चित कामाद धर्मम अवैक्षत यज्ञार्थं स ततॊ ऽरथार्थी तपॊ ऽतप्यत दारुणम ॥ 3 ॥
स निश्चयम अथॊ कृत्वा पूजयाम आस देवताः भक्त्या न चैवाध्यगच्छद धनं संपूज्य देवताः ॥ 4 ॥
ततश चिन्तां पुनः पराप्तः कतमद दैवतं नु तत यन मे दरुतं परसीदेत मानुषैर अजदी कृतम ॥ 5 ॥
अथ सौम्येन वपुषा देवानुचरम अन्तिके परत्यपश्यज जलधरं कुन्दधारम अवस्थितम ॥ 6 ॥
दृष्ट्वैव तं महात्मानं तस्य भक्तिर अजायत अयं मे धास्यति शरेयॊ वपुर एतद धि तादृशम ॥ 7 ॥
संनिकृष्टश च देवस्य न चान्यैर मानुषैर वृतः एष मे दास्यति धनं परभूतं शीघ्रम एव च ॥ 8 ॥
ततॊ धूपैश च गन्धैश च माल्यैर उच्चावचैर अपि बलिभिर विविधैश चापि पूजयाम आस तं दविजः ॥ 9 ॥
ततः सवल्पेन कालेन तुष्टॊ जलधरस तदा तस्यॊपकारे नियताम इमां वाचम उवाच ह ॥ 10 ॥
बरह्मघ्ने च सुरापे च चॊरे भग्नव्रते तथा निष्कृतिर विहिता सद भिः कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः ॥ 11 ॥
आशायास तनयॊ ऽधर्मः करॊधॊ ऽसूया सुतः समृतः पुत्रॊ लॊभॊ निकृत्यास तु कृतघ्नॊ नार्हति परजाम ॥ 12 ॥
ततः स बराह्मणः सवप्ने कुन्दधारस्य तेजसा अपश्यत सर्वभूतानि कुशेषु शयितस तदा ॥ 13 ॥
शमेन तपसा चैव भक्त्या च निरुपस्कृतः शुद्धात्मा बराह्मणॊ रात्रौ निदर्शनम अपश्यत ॥ 14 ॥
मनिभद्रं स तत्रस्थं देवतानां महाद्युतिम अपश्यत महात्मानं वयादिशन्तं युधिष्ठिर ॥ 15 ॥
तत्र देवाः परयच्छन्ति राज्यानि च धनानि च शुभैः कर्मभिर आरब्धाः परच्छिदन्त्य अशुभेषु च ॥ 16 ॥
पश्यताम अथ यक्षाणां कुन्दधारॊ महाद्युतिः निष्पत्य पतितॊ भूमौ देवानां भरतर्षभ ॥ 17 ॥
ततस तु देववचनान मनिभद्रॊ महायशः उवाच पतितं भूमौ कुन्दधार किम इष्यते ॥ 18 ॥
[कुन्दधर] यदि परसन्ना देवा मे भक्तॊ ऽयं बराह्मणॊ मम अस्यानुग्रहम इच्छामि कृतं किं चित सुखॊदयम ॥ 19 ॥
[भी] ततस तं मनिभद्रस तु पुनर वचनम अब्रवीत देवानाम एव वचनात कुन्दधारं महाद्युतिम ॥ 20 ॥
उत्तिष्ठॊत्तिष्ठ भद्रं ते कृतकार्यः सुखी भव यावद धनं परार्थयते बराह्मणॊ ऽयं सखा तव देवानां शासनात तावद असंख्येयं ददाम्य अहम ॥ 21 ॥
विचार्य कुन्दधारस तु मानुष्यं चलम अध्रुवम तपसे मतिम आधत्त बराह्मणस्य यशस्विनः ॥ 22 ॥
[कु] नाहं धनानि याचामि बराह्मणाय धनप्रद अन्यम एवाहम इच्छामि भक्तायानुग्रहं कृतम ॥ 23 ॥
पृथिवीं रत्र पूर्णां वा महद वा धनसंचयम भक्ताय नाहम इच्छामि भवेद एष तु धार्मिकः ॥ 24 ॥
धर्मे ऽसय रमतां बुद्धिर धर्मं चैवॊपजीवतु धर्मप्रधानॊ भवतु ममैषॊ ऽनुग्रहॊ मतः ॥ 25 ॥
[मणिभद्र] यदा धर्मफलं राज्यं सुखानि विविधानि च फलान्य एवायम अश्नातु कायक्लेशविवर्जितः ॥ 26 ॥
[भी] ततस तद एव बहुशः कुन्दधारॊ महायशः अभ्यासम अकरॊद धर्मे ततस तुष्टास्य देवताः ॥ 27 ॥
[मणि] परीतास ते देवताः सर्वा दविजस्यास्य तथैव च भविष्यत्य एष धर्मात्मा धर्मे चाधास्यते मतिः ॥ 28 ॥
[भी] ततः परीतॊ जलधरः कृतकार्यॊ युधिष्ठिर ईप्सितं मनसॊ लब्ध्वा वरम अन्यैः सुदुर्लभम ॥ 29 ॥
ततॊ ऽपश्यत चीराणि सूक्ष्माणि दविजसत्तमः पार्श्वतॊ ऽभयागतॊ नयस्तान्य अथ निर्वेदम आगतः ॥ 30 ॥
[बरा] अयं न सुकृतं वेत्ति कॊ नव अन्यॊ वेत्स्यते कृतम गच्छामि वनम एवाहं वरं धर्मेण जीवितुम ॥ 31 ॥
[भी] निर्वेदाद देवतानां च परसादात स दविजॊत्तमः वनं परविश्य सुमहत तप आरब्धवांस तदा ॥ 32 ॥
देवतातिथिशेषेण फलमूलाशनॊ दविजः धर्मे चापि महाराज रतिर अस्याभ्यजायत ॥ 33 ॥
तयक्त्वा मूलफलं सर्वं पर्णाहारॊ ऽभवद दविजः पर्णं तयक्त्वा जलाहारस तदासीद दविजसत्तमः ॥ 34 ॥
वायुभक्षस ततः पश्चाद बहून वर्षगणान अभूत न चास्य कषीयते पराणस तद अद्भुतम इवाभवत ॥ 35 ॥
धर्मे च शरद्दधानस्य तपस्य उग्रे च वर्ततः कालेन महता तस्य दिव्या दृष्टिर अजायत ॥ 36 ॥
तस्य बुद्धिः परादुरासीद यदि दद्यां महद धनम तुष्टः कस्मै चिद एवाहं न मिथ्या वाग भवेन मम ॥ 37 ॥
ततः परहृष्टवदनॊ भूय आरब्धवांस तपः भूयश चाचिन्तयत सिद्धॊ यत परं सॊ ऽभयपद्यत ॥ 38 ॥
यदि दद्याम अहं राज्यं तुष्टॊ वै यस्य कस्य चित स भवेद अचिराद राजा न मित्या वाग भवेन मम ॥ 39 ॥
तस्य साक्षात कुन्दधारॊ दर्शयाम आस भारत बराह्मणस्य तपॊयॊगात सौहृदेनाभिचॊदितः ॥ 40 ॥
समागम्य स तेनाथ पूजां चक्रे यथाविधि बराह्मणः कुन्दधारस्य विस्मितश चाभवन नृप ॥ 41 ॥
ततॊ ऽबरवीत कुन्दधारॊ दिव्यं ते चक्षुर उत्तमम पश्य राज्ञां गतिं विप्र लॊकांश चावेक्ष चक्षुषा ॥ 42 ॥
ततॊ राज्ञां सहस्राणि मग्नानि निरये तदा दूराद अपश्यद विप्रः स दिव्ययुक्तेन चक्षुषा ॥ 43 ॥
[कु] मां पूजयित्वा भावेन यदि तवं दुःखम आप्नुयाः कृतं मया भवेत किं ते कश च ते ऽनुग्रहॊ भवेत ॥ 44 ॥
पश्य पश्य च भूयस तवं कामान इच्छेत कथं नरः सवर्गद्वारं हि संरुद्धं मानुषेषु विशेषतः ॥ 45 ॥
[भी] ततॊ ऽपश्यत स कामं च करॊधं लॊभं भयं मदम निद्रां तन्द्रीं तथालस्यम आवृत्य पुरुषान सथितान ॥ 46 ॥
[कु] एतैर लॊकाः सुसंरुद्धा देवानां मानुषाद भयम तथैव देववचनाद विघ्नं कुर्वन्ति सर्वशः ॥ 47 ॥
न देवैर अननुज्ञातः कश चिद भवति धार्मिकः एष शक्तॊ ऽसि तपसा राज्यं दातुं धनानि च ॥ 48 ॥
[भी] ततः पपात शिरसा बराह्मणस तॊयधारिणे उवाच चैनं धर्मात्मा माहान मे ऽनुग्रहः कृतः ॥ 49 ॥
कामलॊभानुबन्धेन पुरा ते यद असूयितम मया सनेहम अविज्ञाय तत्र मे कषन्तुम अर्हसि ॥ 50 ॥
कषान्तम एव मयेत्य उक्त्वा कुन्दधारॊ दविजर्षभम संपरिष्वज्य बाहुभ्यां तत्रैवान्तरधीयत ॥ 51 ॥
ततः सर्वान इमाँल लॊकान बराह्मणॊ ऽनुचचार ह कुन्दधार परसादेन तपसा यॊजितः पुरा ॥ 52 ॥
विहायसा च गमनं तथा संकल्पितार्थता धर्माच छक्त्या तथा यॊगाद या चैव परमा गतिः ॥ 53 ॥
देवता बराह्मणाः सन्तॊ यक्षा मानुषचारणाः धार्मिकान पूजयन्तीह न धनाध्यान न कामिनः ॥ 54 ॥
सुप्रसन्ना हि ते देवा यत ते धर्मे रता मतिः धने सुखकला का चिद धर्मे तु परमं सुखम ॥ 55 ॥
शान्तिपर्व · Shanti Parva
अध्याय 263
Reach this point to mark the section finished.
Continue to अध्याय 264