धर्मDharmic Data

शान्तिपर्व · Shanti Parva

अध्याय 259

  1. [य] कथं राजा परजा रक्षेन न च किं चित परतापयेत पृच्छामि तवां सतां शरेष्ठ तन मे बरूहि पितामह ॥ 1 ॥

  2. [भी] अत्राप्य उदाहरन्तीमम इतिहासं पुरातनम दयुमत्सेनस्य संवादं राज्ञा सत्यवता सह ॥ 2 ॥

  3. अव्याहृतं वयाजहार सत्यवान इति नः शरुतम वधाय नीयमानेषु पितुर एवानुशासनात ॥ 3 ॥

  4. अधर्मतां याति धर्मॊ यात्य अधर्मश च धर्मताम वधॊ नाम भवेद धर्मॊ नैतद भवितुम अर्हति ॥ 4 ॥

  5. [दयुमत्सेन] अथ चेद अवधॊ धर्मॊ धर्मः कॊ जातुचिद भवेत दस्ययश चेन न हन्येरन सत्यवन संकरॊ भवेत ॥ 5 ॥

  6. ममेदम इति नास्यैतत परवर्तेत कलौ युगे लॊकयात्रा न चैव सयाद अथ चेद वेत्थ शंस नः ॥ 6 ॥

  7. [सत्यवत] सर्व एव तरयॊ वर्णाः कार्या बराह्मण बन्धनाः धर्मपाशनिबद्धानाम अल्पॊ वयपचरिष्यति ॥ 7 ॥

  8. यॊ यस तेषाम अपचरेत तम आचक्षीत वै दविजः अयं मे न शृणॊतीति तस्मिन राजा परधारयेत ॥ 8 ॥

  9. तत्वाभेदेन यच छास्त्रं तत कार्यं नान्यथा वधः असमीक्ष्यैव कर्माणि नीतिशास्त्रं यथाविधि ॥ 9 ॥

  10. दस्यून हिनस्ति वै राजा भूयसॊ वाप्य अनागसः भार्या माता पिता पुत्रॊ हन्यते पुरुषे हते परेणापकृते राजा तस्मात सम्यक परधारयेत ॥ 10 ॥

  11. असाधॊश चैव पुरुषॊ लभते शीलम एकदा साधॊश चापि हय असाधुभ्यॊ जायते ऽशॊभना परजा ॥ 11 ॥

  12. न मूलघातः कर्तव्यॊ नैष धर्मः सनातनः अपि खल्व अवधेनैव परायश्चित्तं विधीयते ॥ 12 ॥

  13. उद्वेजनेन बन्धेन विरूपकरणेन च वधदन्देन ते कलेश्या न पुरॊ ऽहितसंपदा ॥ 13 ॥

  14. यदा पुरॊहितं वा ते पर्येयुः शरणैषिणः करिष्यामः पुनर बरह्मन न पापम इति वादिनः ॥ 14 ॥

  15. तदा विसर्गम अर्हाः सयुर इतीदं नृपशासनम विभ्रद दण्डाजिनं मुन्दॊ बराह्मणॊ ऽरहति वाससम ॥ 15 ॥

  16. गरीयांसॊ गरीयांसम अपराधे पुनः पुनः तथा विसर्गम अर्हन्ति न यथा परथमे तथा ॥ 16 ॥

  17. [दयुमत्सेन] यत्र यत्रैव शक्येरन संयन्तुं समये परजाः स तावत परॊच्यते धर्मॊ यावन न परतिलङ्घ्यते ॥ 17 ॥

  18. अहन्यमानेषु पुनः सर्वम एव पराभवेत पूर्वे पूर्वतरे चैव सुशास्या अभवञ जनाः ॥ 18 ॥

  19. मृदवः सत्यभूयिष्ठा अल्पद्रॊहाल्प मन्यवः पुरा धिग दन्द एवासीद वाग दन्दस तदनन्तरम ॥ 19 ॥

  20. आसीद आदान दण्डॊ ऽपि वधदण्डॊ ऽदय वर्तते वधेनापि न शक्यन्ते नियन्तुम अपरे जनाः ॥ 20 ॥

  21. नैव दस्युर मनुष्याणां न देवानाम इति शरुतिः न गन्धर्वपितॄणां च कः कस्येह न कश्चनन ॥ 21 ॥

  22. पद्मं शमशानाद आदत्ते पिशाचाच चापि दैवतम तेषु यः समयं कुर्याद अज्ञेषु हतबुद्धिषु ॥ 22 ॥

  23. [सत्यवत] तान न शक्नॊषि चेत साधून परित्रातुम अहिंसया कस्य चिद भूतभव्यस्य लाभेनान्तं तथा कुरु ॥ 23 ॥

  24. [दयुमत्सेन] राजानॊ लॊकयात्रार्थं तप्यन्ते परमं तपः अपत्रपन्ति तादृग्भ्यस तथा वृत्ता भवन्ति च ॥ 24 ॥

  25. वित्रास्यमानाः सुकृतॊ न कामाद घनन्ति दुष्कृतीन सुकृतेनैव राजानॊ भूयिष्ठं शासते परजाः ॥ 25 ॥

  26. शरेयसः शरेयसीम एवंवृत्तिं लॊकॊ ऽनुवर्तते सदैव हि गुरॊर वृत्तम अनुवर्तन्ति मानवाः ॥ 26 ॥

  27. आत्मानम असमाधाय समाधित्सति यः परान विषयेष्व इन्द्रियवशं मानवाः परहसन्ति तम ॥ 27 ॥

  28. यॊ राज्ञॊ दम्भमॊहेन किं चित कुर्याद असांप्रतम सर्वॊपायैर नियम्यः स तथा पापान निवर्तते ॥ 28 ॥

  29. आत्मैवादौ नियन्तव्यॊ दुष्कृतं समियच्छता दन्दयेच च महादन्तैर अपि बन्धून अनन्तरान ॥ 29 ॥

  30. यत्र वै पापकृत कलेश्यॊ न महद दुःखम अर्छति वर्धन्ते तत्र पापानि धर्मॊ हरसति च धरुवम इति कारुण्यशीलस तु विद्वान वै बराह्मणॊ ऽनवशात ॥ 30 ॥

  31. इति चैवानुशिष्टॊ ऽसमि पूर्वैस तात पितामहैः आश्वासयद्भिः सुभृशम अनुक्रॊशात तथैव च ॥ 31 ॥

  32. एतत परथमकल्पेन राजा कृतयुगे ऽभजत पादॊ ऽनेनापि धर्मेण गच्छेत तरेतायुगे तथा दवापरे तु दविपादेन पादेन तव अपरे युगे ॥ 32 ॥

  33. तथा कलियुगे पराप्ते राज्ञां दुश्चरितेन ह भवेत कालविशेषेण कला धर्मस्य सॊदशी ॥ 33 ॥

  34. अथ परथमकल्पेन सत्यवन संकरॊ भवेत आयुः शक्तिं च कालं च निर्दिश्य तप आदिशेत ॥ 34 ॥

  35. सत्याय हि यथा नेह जह्याद धर्मफलं महत भूतानाम अनुकम्पार्थं मनुः सवायम्भुवॊ ऽबरवीत ॥ 35 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 260

Previous: अध्याय 258