[जाजलि] यथा परवर्तितॊ धर्मस तुलां धारयता तवया सवर्गद्वारं च वृत्तिं च भूतानाम अवरॊत्स्यते ॥ 1 ॥
कृष्या हय अन्नं परभवति ततस तवम अपि जीवसि पशुभिश चौषधीभिश च मर्त्या जीवन्ति वानिज ॥ 2 ॥
यतॊ यज्ञः परभवति नास्तिक्यम अपि जल्पसि न हि वर्तेद अयं लॊकॊ वार्ताम उत्सृज्य केवलम ॥ 3 ॥
[तुला] वक्ष्यामि जाजले वृत्तिं नास्मि बराह्मण नास्तिकः न च यज्ञं विनिन्दामि यज्ञवित तु सुदुर्लभः ॥ 4 ॥
नमॊ बराह्मण यज्ञाय ये च यज्ञविदॊ जनाः सवयज्ञं बराह्मणा हित्वा कषात्रं यज्ञम इहास्थिताः ॥ 5 ॥
लुब्धैर वित्तपरैर बरह्मन नास्तिकैः संप्रवर्तितम वेदवादान अविज्ञाय सत्याभासम इवानृतम ॥ 6 ॥
इदं देयम इदं देयम इति नान्तं चिकीर्षति अतः सतैन्यं परभवति विकर्माणि च जाजले तद एव सुकृतं हव्यं येन तुष्यन्ति देवताः ॥ 7 ॥
नमः कारेण हविषा सवाध्यायैर औषधैस तथा पूजा सयाद देवतानां हि यथाशास्त्रनिदर्शनम ॥ 8 ॥
इष्टापूर्ताद असाधूनां विषमा जायते परजा लुब्धेभ्यॊ जायते लुब्धः समेभ्यॊ जायते समः ॥ 9 ॥
यजमानॊ यथात्मानम ऋत्विजश च तथा परजाः यज्ञात परजा परभवति नभसॊ ऽमभ इवामलम ॥ 10 ॥
अग्नौ परास्ताहुतिर बरह्मन्न आदित्यम उपतिष्ठति आदित्याज जायते वृष्टिर वृष्टेर अन्नं ततः परजाः ॥ 11 ॥
तस्मात सवनुष्ठितात पूर्वे सर्वान कामांश च लेभिरे अकृष्टपच्या पृथिविय आशिर्भिर वीरुधॊ भवन न ते यज्ञेष्व आत्मसु वा फलं पश्यन्ति किं चन ॥ 12 ॥
शङ्कमानाः फलं यज्ञे ये यजेरन कथं चन जायन्ते ऽसाधवॊ धूर्ता लुब्धा वित्तप्रयॊजनाः ॥ 13 ॥
स सम पापकृतां लॊकान गच्छेद अशुभ कर्मणा परमानम अप्रमानेन यः कुर्याद अशुभं नरः पापात्मा सॊ ऽकृतप्रज्ञः सदैवेह दविजॊत्तम ॥ 14 ॥
कर्तव्यम इति कर्तव्यं वेत्ति यॊ बराह्मणॊभयम बरह्मैव वर्तते लॊके नैति कर्तव्यतां पुनः ॥ 15 ॥
विगुणं च पुनः कर्म जयाय इत्य अनुशुश्रुम सर्वभूतॊपघातश च फलभावे च संयमः ॥ 16 ॥
सत्ययज्ञा दमयज्ञा अलुब्धाश चात्मतृप्तयः उत्पन्न तयागिनः सर्वे जना आसन्न मत्सराः ॥ 17 ॥
कषेत्रक्षेत्रज्ञतत्त्वज्ञाः सवयज्ञपरिनिष्ठिताः बराह्मं वेदम अधीयन्तस तॊषयन्त्य अमरान अपि ॥ 18 ॥
अखिलं दैवतं सर्वं बरह्म बराह्मण संश्रितम तृप्यन्ति तृप्यतॊ देवास तृप्तास तृप्तस्य जाजले ॥ 19 ॥
यथा सर्वरसैस तृप्तॊ नाभिनन्दन्ति किं चन तथा परज्ञान तृप्तस्त्य नित्यं तृप्तिः सुखॊदया ॥ 20 ॥
धर्मारामा धर्मसुखाः कृत्स्नव्यवसितास तथा अस्ति नस तत्त्वतॊ भूय इति परज्ञा गवेषिणः ॥ 21 ॥
जञानविज्ञानिनः के चित परं पारं तितीर्षवः अतीव तत सदा पुण्यं पुण्याभिजन संहितम ॥ 22 ॥
यत्र गत्वा न शॊचन्ति न चयवन्ति वयथन्ति च ते तु तद बरह्मणः सथानं पराप्नुवन्तीह सात्त्विकाः ॥ 23 ॥
नैव ते सवर्गम इच्छन्ति न यजन्ति यशॊ धनैः सतां वर्त्मानुवर्तन्ते यथाबलम अहिंसया ॥ 24 ॥
वनस्पतीन ओषधीश च फलमूलं च ते विदुः न चैतान ऋत्विजॊ लुब्धा याजयन्ति धनार्थिनः ॥ 25 ॥
सवम एव चार्थं कुर्वाणा यज्ञं चक्रुः पुनर दविजाः परिनिष्ठित कर्माणः परजानुग्रह काम्यया ॥ 26 ॥
परापयेयुः परजाः सवर्गं सवधर्मचरणेन वै इति मे वर्तते बुद्धिः समा सर्वत्र जाजले ॥ 27 ॥
परयुञ्जते यानि यज्ञे सदा पराज्ञा दविजर्षभ तेन ते देव यानेन पथा यान्ति महामुने ॥ 28 ॥
आवृत्तिस तत्र चैकस्य नास्त्य आवृत्तिर मनीसिनाम उभौ तौ देव यानेन गच्छतॊ जाजले पथा ॥ 29 ॥
सवयं चैषाम अनदुहॊ युज्यन्ति च वहन्ति च सवयम उस्राश च दुह्यन्ते मनःसंकल्पसिद्धिभिः ॥ 30 ॥
सवयं यूपान उपादाय यजन्ते सवाप्तदक्षिणैः यस तथा भावितात्मा सयात स गाम आलब्धुम अर्हति ॥ 31 ॥
ओषधीभिस तथा बरह्मन यजेरंस ते न तादृशः बुद्धित्यागं पुरस्कृत्य तादृशं परब्रवीमि ते ॥ 32 ॥
निराशिषम अनारम्भं निर्नमस्कारम अस्तुतिम अक्षीणं कषीणकर्माणं तं देवा बराह्मणं विदुः ॥ 33 ॥
नाश्रावयन न च यजन न ददद बराह्मणेषु च गराम्यां वृत्तिं लिप्समानः कां गतिं याति जाजले इदं तु दैवतं कृत्वा यथा यज्ञम अवाप्नुयात ॥ 34 ॥
[जा] न वै मुनीनां शृणुमः सम तत्त्वं; पृच्छामि तवा वानिज कस्तम एतत पूर्वे पूर्वे चास्य नावेक्षमाणा; नातः परं तम ऋषयः सथापयन्ति ॥ 35 ॥
अस्मिन्न एवात्म तीर्थे न पशवः पराप्नुयुः सुखम अथ सवकर्मणा केन वाजिन पराप्नुयात सुखम शंस मे तन महाप्राज्ञ भृशं वै शरद्दधामि ते ॥ 36 ॥
[तुला] उत यज्ञा उतायज्ञा मखं नार्हन्ति ते कव चित आज्येन पयसा दध्ना पूर्णाहुत्या विशेषतः वालैः शृङ्गेन पादेन संभवत्य एव गौर्मखम ॥ 37 ॥
पत्नीं चानेन विधिना परकरॊति नियॊजयन पुरॊदाशॊ हि सर्वेषां पशूनां मेध्य उच्यते ॥ 38 ॥
सर्वा नद्यः सरस्वत्यः सर्वे पुण्याः शिलॊच्चयाः जाजले तीर्थम आत्मैव मा सम देशातिथिर भव ॥ 39 ॥
एतान ईदृशकान धर्मान आचरन्न इह जाजले कारणैर धर्मम अन्विच्छन्न न लॊकान आप्नुते शुभान ॥ 40 ॥
[भी] एतान ईदृशकान धर्मांस तुलाधारः परशंसति उपपत्त्या हि संपन्नान नित्यं सद भिर निषेवितान ॥ 41 ॥
शान्तिपर्व · Shanti Parva
अध्याय 255
Reach this point to mark the section finished.
Continue to अध्याय 256