[गुरु] दुरन्तेष्व इन्द्रियार्थेषु सक्ताः सीदन्ति जन्तवः ये तव असक्ता महात्मानस ते यान्ति परमां गतिम ॥ 1 ॥
जन्ममृत्युजरादुःखैर वयाधिभिर मनसः कलमैः दृष्ट्वेमं संततं लॊकं घतेन मॊक्षाय बुद्धिमान ॥ 2 ॥
वाङ्मनॊ भयां शरीरेण शुचिः सयाद अनहंकृतः परशान्तॊ जञानवान भिक्षुर निरपेक्षश चरेत सुखम ॥ 3 ॥
अथ वा मनसः सङ्गं पश्येद भूतानुकम्पया अत्राप्य उपेक्षां कुर्वीत जञात्वा कर्मफलं जगत ॥ 4 ॥
यत्कृतं पराक शुभं कर्म पापं वा तद उपाश्नुते तस्माच छुभानि कर्माणि कुर्याद वाग बुद्धिकर्मभिः ॥ 5 ॥
अहिंसा सत्यवचनं सर्वभूतेषु चार्जवम कषमा चैवाप्रमादश च यस्यैते स सुखी भवेत ॥ 6 ॥
यश चैनं परमं धर्मं सर्वभूतसुखावहम दुःखान निःसरणं वेद स तत्त्वज्ञः सुखी भवेत ॥ 7 ॥
तस्मात समाहितं बुद्ध्या मनॊ भूतेषु धारयेत नापध्यायेन न सपृहयेन नाबद्धं चिन्तयेद असत ॥ 8 ॥
अवाग यॊगप्रयॊगेण मनॊ जञं संप्रवर्तते विवक्षिता वा सद वाक्यं धर्मं सूक्ष्मम अवेक्षता सत्यां वाचम अहिंस्रां च वदेद अनपवादिनीम ॥ 9 ॥
कल्कापेताम अपरुषाम अनृशंसाम अपैशुनाम ईदृश अल्पं च वक्तव्यम अविक्षिप्तेन चेतसा ॥ 10 ॥
वाक परबुद्धॊ हि संरागद विरागाद वयाहरेद यति बुद्ध्या हय अनिगृहीतेन मनसा कर्म तामसम रजॊ भूतैर हि करणैः कर्मणा परतिपद्यते ॥ 11 ॥
स दुःखं पराप्य लॊके ऽसमिन नरकायॊपपद्यते तस्मान मनॊवाक्शरीरैर आचरेद धैर्यम आत्मनः ॥ 12 ॥
परकीर्ण मेषभारॊ हि यद्वद धार्येत दस्युभिः परतिलॊमां दिशं बुद्ध्वा संसारम अबुधास तथा ॥ 13 ॥
तान एव च यथा दस्यून कषिप्त्वा गच्छेच छिवां दिशम तथा रजस तमः कर्माण्य उत्सृज्य पराप्नुयात सुखम ॥ 14 ॥
निःसंदिग्धम अनीहॊ वै मुक्तः सर्वपरिग्रहैः विविक्तचारी लघ्वाशी तपस्वी नियतेन्द्रियः ॥ 15 ॥
जञानदग्धपरिक्लेशः परयॊग रतिर आत्मवान निष्प्रचारेण मनसा परं तद अधिगच्छति ॥ 16 ॥
धृतिमान आत्मवान बुद्धिं निगृह्णीयाद असंशयम मनॊ बुद्ध्या निगृह्णीयाद विषयान मनसात्मनः ॥ 17 ॥
निगृहीतेन्द्रियस्यास्य कुर्वाणस्य मनॊ वशे देवतास ताः परकाशन्ते हृष्टा यान्ति तम ईश्वरम ॥ 18 ॥
ताभिः संसक्तमनसॊ बरह्मवत संप्रकाशते एतैश चापगतैः सर्वैर बरह्मभूयाय कल्पते ॥ 19 ॥
अथ वा न परवर्तेत यॊगतन्त्रैर उपक्रमेत येन तन्त्रमयं तन्त्रं वृत्तिः सयात तत तद आचरेत ॥ 20 ॥
कन पिन्याक कुल्मास शाकयावक सक्तयः तथा मूलफलं भैक्षं पर्यायेनॊपयॊजयेत ॥ 21 ॥
आहारं नियतं चैव देशे काले च सात्त्विकम तत्परीक्ष्यानुवर्तेत यत परवृत्त्य अनुवर्तकम ॥ 22 ॥
परवृत्तं नॊपरुन्धेत शनैर अग्निम इवेन्धयेत जञानेन्धितं ततॊ जञानम अर्कवत संप्रकाशते ॥ 23 ॥
जञानाधिष्ठानम अज्ञानं तरीँल लॊकान अधितिष्ठति विज्ञानानुगतं जञानम अज्ञानाद अपकृष्यते ॥ 24 ॥
पृथक्त्वात संप्रयॊगाच च नासूयुर वेद शाश्वतम स तयॊर अपवर्गज्ञॊ वीतरागॊ विमुच्यते ॥ 25 ॥
वयॊ ऽतीतॊ जरामृत्यू जित्वा बरह्म सनातनम अमृतं तद अवाप्नॊति यत तद अक्षरम अव्ययम ॥ 26 ॥
शान्तिपर्व · Shanti Parva
अध्याय 208
Reach this point to mark the section finished.
Continue to अध्याय 209