धर्मDharmic Data

शान्तिपर्व · Shanti Parva

अध्याय 188

  1. [भीस्म] हन्त वक्ष्यामि ते पार्थ धयानयॊगं चतुर्विधम यं जञात्वा शाश्वतीं सिद्धिं गच्छन्ति परमर्षयः ॥ 1 ॥

  2. यथा सवनुष्ठितं धयानं तथा कुर्वन्ति यॊगिनः महर्षयॊ जञानतृप्ता निर्वान गतमानसाः ॥ 2 ॥

  3. नावर्तन्ते पुनः पार्थ मुक्ताः संसारदॊषतः जन्म दॊषपरिक्षीणाः सवभावे पर्यवस्थिताः ॥ 3 ॥

  4. निर्द्वन्द्वा नित्यसत्त्वस्था विमुक्ता नित्यम आश्रिताः असङ्गीन्य अविवादानि मनः शान्ति कराणि च ॥ 4 ॥

  5. तत्र सवाध्यायसंश्लिष्टम एकाग्रं धारयेन मनः पिण्डीकृत्येन्द्रिय गरामम आसीनः कास्थवन मुनिः ॥ 5 ॥

  6. शब्दं न विन्देच छरॊत्रेण सपर्शं तवचा न वेदयेत रूपं न चक्षुषा विद्याज जिह्वया न रसांस तथा ॥ 6 ॥

  7. घरेयाण्य अपि च सर्वाणि जह्याद धयानेन यॊगवित पञ्चवर्ग परमाथीनि नेच्छेच चैतानि वीर्यवान ॥ 7 ॥

  8. ततॊ मनसि संसज्य पञ्चवर्गं विचक्षणः समादध्यान मनॊ भरान्तम इन्द्रियैः सह पञ्चभिः ॥ 8 ॥

  9. विसंचारि निरालम्बं पञ्च दवारं चलाचलम पूर्वे धयानपथे धीरः समादध्यान मनॊ ऽनतरम ॥ 9 ॥

  10. इन्द्रियाणि मनश चैव यदा पिण्डीकरॊत्य अयम एष धयानपथः पूर्वॊ मया समनुवर्णितः ॥ 10 ॥

  11. तस्य तत पूर्वसंरुद्धं मनः सस्थम अनन्तरम सफुरिष्यति समुद्भ्रान्तं विद्युद अम्बुधरे यथा ॥ 11 ॥

  12. जलबिन्दुर यथा लॊलः पर्णस्थः सर्वतश चलः एवम एवास्य तच चित्तं भवति धयानवर्त्मनि ॥ 12 ॥

  13. समाहितं कषणं किं चिद धयानवर्त्मनि तिष्ठति पुनर वायुपथं भरान्तं मनॊ भवति वायुवत ॥ 13 ॥

  14. अनिर्वेदॊ गतक्लेशॊ गततन्द्रीर अमत्सरः समादध्यात पुनश चेतॊ धयानेन धयानयॊगवित ॥ 14 ॥

  15. विचारश च वितर्कश च विवेकश चॊपजायते मुनेः समादधानस्य परथमं धयानम आदितः ॥ 15 ॥

  16. मनसा कलिश्यमानस तु समाधानं च कारयेत न निर्वेदं मुनिर गच्छेत कुर्याद एवात्मनॊ हितम ॥ 16 ॥

  17. पांसुभस्म करीसानां यथा वै राशयश चिताः सहसा वारिणा सिक्ता न यान्ति परिभावनाम ॥ 17 ॥

  18. किं चित सनिग्धं यथा च सयाच छुष्क चूर्णम अभावितम करमशस तु शनैर गच्छेत सर्वं तत्परिभावनम ॥ 18 ॥

  19. एवम एवेन्द्रिय गरामं शनैः संपरिभावयेत संहरेत करमशश चैव स सम्यक परशमिष्यति ॥ 19 ॥

  20. सवयम एव मनश चैव पञ्चवर्गश च भारत पूर्वं धयानपथं पराप्य नित्ययॊगेन शाम्यति ॥ 20 ॥

  21. न तत पुरुषकारेण न च दैवेन केन चित सुखम एष्यति तत तस्य यद एवं संयतात्मनः ॥ 21 ॥

  22. सुखेन तेन संयुक्तॊ रंस्यते धयानकर्मणि गच्छन्ति यॊगिनॊ हय एवं निर्वानं तन निरामयम ॥ 22 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 189

Previous: अध्याय 187