धर्मDharmic Data

शान्तिपर्व · Shanti Parva

अध्याय 123

  1. [य] तात धर्मार्थकामानां शरॊतुम इच्छामि निश्चयम लॊकयात्रा हि कार्त्स्न्येन तरिष्व एतेषु परतिष्ठिता ॥ 1 ॥

  2. धर्मार्थकामाः किं मूलास तरयाणां परभवश च कः अन्यॊन्यं चानुषज्जन्ते वर्तन्ते च पृथक पृथक ॥ 2 ॥

  3. [भ] यदा ते सयुः सुमनसॊ लॊकसंस्थार्थ निश्चये कालप्रभव संस्थासु सज्जन्ते च तरयस तदा ॥ 3 ॥

  4. धर्ममूलस तु देहॊ ऽरथः कामॊ ऽरथफलम उच्यते संकल्पमूलास ते सर्वे संकल्पॊ विषयात्मकः ॥ 4 ॥

  5. विषयाश चैव कार्त्स्न्येन सर्व आहारसिद्धये मूलम एतत तरिवर्गस्य निवृत्तिर मॊक्ष उच्यते ॥ 5 ॥

  6. धर्मः शरीरसंगुप्तिर धर्मार्थं चार्थ इष्यते कामॊ रतिफलश चात्र सर्वे चैते रजस्वलाः ॥ 6 ॥

  7. संनिकृष्टांश चरेद एनान न चैनान मनसा तयजेत विमुक्तस तमसा सर्वान धर्मादीन कामनैष्ठिकान ॥ 7 ॥

  8. शरेष्ठ बुद्धिस तरिवर्गस्य यद अयं पराप्नुयात कषणात बुद्ध्या बुध्येद इहार्थे न तद अह्ना तु निकृष्टया ॥ 8 ॥

  9. अपध्यान मलॊ धर्मॊ मलॊ ऽरथस्य निगूहनम संप्रमॊद मलः कामॊ भूयः सवगुणवर्तितः ॥ 9 ॥

  10. अत्राप्य उदाहरन्तीमम इतिहासं पुरातनम कामन्दस्य च संवादम अङ्गारिष्ठस्य चॊभयॊः ॥ 10 ॥

  11. कामन्दम ऋषिम आसीनम अभिवाद्य नराधिपः अङ्गारिष्ठॊ ऽथ पप्रच्छ कृत्वा समयपर्ययम ॥ 11 ॥

  12. यः पापं कुरुते राजा काममॊहबलात कृतः परत्यासन्नस्य तस्यर्षे किं सयात पापप्रणाशनम ॥ 12 ॥

  13. अधर्मॊ धर्म इति हि यॊ ऽजञानाद आचरेद इह तं चापि परथितं लॊके कथं राजा निवर्तयेत ॥ 13 ॥

  14. [क] यॊ धर्मार्थौ समुत्सृज्य कामम एवानुवर्तते स धर्मार्थपरित्यागात परज्ञा नाशम इहार्छति ॥ 14 ॥

  15. परज्ञा परणाशकॊ मॊहस तथा धर्मार्थनाशकः तस्मान नास्तिकता चैव दुराचारश च जायते ॥ 15 ॥

  16. दुराचारान यदा राजा परदुष्टान न नियच्छति तस्माद उद्विजते लॊकः सर्पाद वेश्म गताद इव ॥ 16 ॥

  17. तं परजा नानुवर्तन्ते बराह्मणा न च साधवः ततः संक्षयम आप्नॊति तथा वध्यत्वम एति च ॥ 17 ॥

  18. अपध्वस्तस तव अवमतॊ दुःखं जीवति जीवितम जीवेच च यद अपध्वस्तस तच छुद्धं मरणं भवेत ॥ 18 ॥

  19. अत्रैतद आहुर आचार्याः पापस्य च निबर्हणम सेवितव्या तरयी विद्या सत्कारॊ बराह्मणेषु च ॥ 19 ॥

  20. महामना भवेद धर्मे विवहेच च महाकुले बराह्मणांश चापि सेवेत कषमा युक्तान मनस्विनः ॥ 20 ॥

  21. जपेद उदकशीलः सयात सुमुखॊ नान्यद आस्थितः धर्मान्वितान संप्रविशेद बहिः कृत्वैव दुष्कृतीन ॥ 21 ॥

  22. परसादयेन मधुरय वाचाप्य अथ च कर्मणा इत्य अस्मीति वदेन नित्यं परेषां कीर्तयन गुणान ॥ 22 ॥

  23. अपापॊ हय एवम आचारः कषिप्रं बहुमतॊ भवेत पापान्य अपि च कृच्छ्राणि शमयेन नात्र संशयः ॥ 23 ॥

  24. गुरवॊ ऽपि परं धर्मं यद बरूयुस तत तथा कुरु गुरूणां हि परसादाद धि शरेयः परम अवाप्स्यसि ॥ 24 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 124

Previous: अध्याय 122