धर्मDharmic Data

शान्तिपर्व · Shanti Parva

अध्याय 10

  1. [भीम] शरॊत्रियस्येव ते राजन मन्दकस्याविपश्चितः अनुवाक हता बुद्धिर नैषा तत्त्वार्थ दर्शिनी ॥ 1 ॥

  2. आलस्ये कृतचित्तस्य राजधर्मानसूयतः विनाशे धार्तराष्ट्राणां किं फलं भरतर्षभ ॥ 2 ॥

  3. कषमानुकम्पा कारुण्यम आनृशंस्यं न विद्यते कषात्रम आचरतॊ मार्गम अपि बन्धॊस तवद अन्तरे ॥ 3 ॥

  4. यदीमां भवतॊ बुद्धिं विद्याम वयम ईदृशीम शस्त्रं नैव गरहीष्यामॊ न वधिष्याम कं चन ॥ 4 ॥

  5. भैक्ष्यम एवाचरिष्याम शरीरस्या विमॊक्षणात न चेदं दारुणं युद्धम अभविष्यन महीक्षिताम ॥ 5 ॥

  6. पराणस्यान्नम इदं सर्वम इति वै कवयॊ विदुः सथावरं जङ्गमं चैव सर्वं पराणस्य भॊजनम ॥ 6 ॥

  7. आददानस्य चेद राज्यं ये के चित परिपन्थिनः हन्तव्यास त इति पराज्ञाः कषत्रधर्मविदॊ विदुः ॥ 7 ॥

  8. ते स दॊषा हतास्माभी राज्यस्य परिपन्थिनः तान हत्वा भुङ्क्ष्व धर्मेण युधिष्ठिर महीम इमाम ॥ 8 ॥

  9. यथा हि पुरुषः खात्वा कूपम अप्राप्य चॊदकम पङ्कदिग्धॊ निवर्तेत कर्मेदं नस तथॊपमम ॥ 9 ॥

  10. यथारुह्य महावृक्षम अपहृत्य ततॊ मधु अप्राश्य निधनं गच्छेत कर्मेदं नस तथॊपमम ॥ 10 ॥

  11. यथा महान्तम अध्वानम आशया पुरुषः पतन स निराशॊ निवर्तेत कर्मेदं नस तथॊपमम ॥ 11 ॥

  12. यथा शत्रून घातयित्वा पुरुषः कुरुसत्तम आत्मानं घातयेत पश्चात कर्मेदं नस तथाविधम ॥ 12 ॥

  13. यथान्नं कषुधितॊ लब्ध्वा न भुञ्जीत यदृच्छया कामी च कामिनीं लब्ध्वा कर्मेदं नस तथाविधम ॥ 13 ॥

  14. वयम एवात्र गर्ह्या हि ये वयं मन्दचेतसः तवां राजन्न अनुगच्छामॊ जयेष्ठॊ ऽयम इति भारत ॥ 14 ॥

  15. वयं हि बाहुबलिनः कृतविद्या मनस्विनः कलीबस्य वाक्ये तिष्ठामॊ यथैवाशक्तयस तथा ॥ 15 ॥

  16. अगतीन कागतीन अस्मान नष्टार्थान अर्थसिद्धये कथं वै नानुपश्येयुर जनाः पश्यन्ति यादृशम ॥ 16 ॥

  17. आपत्काले हि संन्यासः कर्तव्य इति शिष्यते जरयाभिपरीतेन शत्रुभिर वयंसितेन च ॥ 17 ॥

  18. तस्माद इह कृतप्रज्ञास तयागं न परिचक्षते धर्मव्यतिक्रमं चेदं मन्यन्ते सूक्ष्मदर्शिनः ॥ 18 ॥

  19. कथं तस्मात समुत्पन्नस तन्निष्ठस तद उपाश्रयः तद एव निन्दन्न आसीत शरद्धा वान्यत्र गृह्यते ॥ 19 ॥

  20. शरिया विहीनैर अधनैर नास्तिकैः संप्रवर्तितम वेदवादस्य विज्ञानं सत्याभासम इवानृतम ॥ 20 ॥

  21. शक्यं तु मौण्ड्यम आस्थाय बिभ्रतात्मानम आत्मना धर्मच छद्म समास्थाय आसितुं न तु जीवितुम ॥ 21 ॥

  22. शक्यं पुनर अरण्येषु सुखम एकेन जीवितुम अबिभ्रता पुत्रपौत्रान देवर्षीन अतिथीन पितॄन ॥ 22 ॥

  23. नेमे मृगाः सवर्गजितॊ न वराहा न पक्षिणः अथैतेन परकारेण पुण्यम आहुर न ताञ जनाः ॥ 23 ॥

  24. यदि संन्यासतः सिद्धिं राजन कश चिद अवाप्नुयात पर्वताश च दरुमाश चैव कषिप्रं सिद्धिम अवाप्नुयुः ॥ 24 ॥

  25. एते हि नित्यसंन्यासा दृश्यन्ते निरुपद्रवाः अपरिग्रहवन्तश च सततं चात्मचारिणः ॥ 25 ॥

  26. अथ चेद आत्मभाग्येषु नान्येषां सिद्धिम अश्नुते तस्मात कर्मैव कर्तव्यं नास्ति सिद्धिर अकर्मणः ॥ 26 ॥

  27. औदकाः सृष्टयश चैव जन्तवः सिद्धिम आप्नुयुः येषाम आत्मैव भर्तव्यॊ नान्यः कश चन विद्यते ॥ 27 ॥

  28. अवेक्षस्व यथा सवैः सवैः कर्मभिर वयापृतं जगत तस्मात कर्मैव कर्तव्यं नास्ति सिद्धिर अकर्मणः ॥ 28 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 11

Previous: अध्याय 9