धर्मDharmic Data

स्त्रीपर्व · Stri Parva

अध्याय 8

  1. [व] विदुरस्य तु तद वाक्यं निशम्य कुरुसत्तमः पुत्रशॊकाभिसंतप्तः पपात भुवि मूर्छितः ॥ 1 ॥

  2. तं तथा पतितं भूमौ निःसंज्ञं परेक्ष्य बान्धवाः कृष्णद्वैपायनश चैव कषत्ता च विदुरस तथा ॥ 2 ॥

  3. संजयः सुहृदश चान्ये दवाःस्था ये चास्य संमताः जलेन सुखशीतेन तालवृन्तैश च भारत ॥ 3 ॥

  4. पस्पृशुश च करैर गात्रं वीजमानाश च यत्नतः अन्वासन सुचिरं कालं धृतराष्ट्रं तथागतम ॥ 4 ॥

  5. अथ दीर्घस्य कालस्य लब्धसंज्ञॊ महीपतिः विललाप चिरं कालं पुत्राधि भिर अभिप्लुतः ॥ 5 ॥

  6. धिग अस्तु खलु मानुष्यं मानुष्ये च परिग्रहम यतॊमूलानि दुःखानि संभवन्ति मुहुर मुहुः ॥ 6 ॥

  7. पुत्र नाशे ऽरथनाशे च जञातिसंबन्धिनाम अपि पराप्यते सुमहद दुःखं विषाग्निप्रतिमं विभॊ ॥ 7 ॥

  8. येन दह्यन्ति गात्राणि येन परज्ञा विनश्यति येनाभिभूतः पुरुषॊ मरणं बहु मन्यते ॥ 8 ॥

  9. तद इदं वयसनं पराप्तं मया भाग्यविवर्ययात तच चैवाहं करिष्यामि अद्यैव दविजसत्तम ॥ 9 ॥

  10. इत्य उक्त्वा तु महात्मानं पितरं बरह्मवित्तमम धृतराष्ट्रॊ ऽभवन मूढः शॊकं च परमं गतः अभूच च तूष्णीं राजासौ धयायमानॊ महीपते ॥ 10 ॥

  11. तस्य तद वचनं शरुत्वा कृष्णद्वैपायनः परभुः पुत्रशॊकाभिसंतप्तं पुत्रं वचनम अब्रवीत ॥ 11 ॥

  12. धृतराष्ट्र महाबाहॊ यत तवां वक्ष्यामि तच छृणु शरुतवान असि मेधावी धर्मार्थकुशलस तथा ॥ 12 ॥

  13. न ते ऽसत्य अविदितं किं चिद वेदितव्यं परंतप अनित्यतां हि मर्त्यानां विजानासि न संशयः ॥ 13 ॥

  14. अध्रुवे जीवलॊके च सथाने वाशाश्वते सति जीविते मरणान्ते च कस्माच छॊचसि भारत ॥ 14 ॥

  15. परत्यक्षं तव राजेन्द्र वैरस्यास्य समुद्भवः पुत्रं ते कारणं कृत्वा कालयॊगेन कारितः ॥ 15 ॥

  16. अवश्यं भवितव्ये च कुरूणां वैशसे नृप कस्माच छॊचसि ताञ शूरान गतान परमिकां गतिम ॥ 16 ॥

  17. जानता च महाबाहॊ विदुरेण महात्मना यतितं सर्वयत्नेन शमं परति जनेश्वर ॥ 17 ॥

  18. न च दैवकृतॊ मार्गः शक्यॊ भूतेन केन चित घटतापि चिरं कालं नियन्तुम इति मे मतिः ॥ 18 ॥

  19. देवतानां हि यत कार्यं मया परत्यक्षतः शरुतम तत ते ऽहं संप्रवक्ष्यामि कथं सथैर्यं भवेत तव ॥ 19 ॥

  20. पुराहं तवरितॊ यातः सभाम ऐन्द्रीं जितक्लमः अपश्यं तत्र च तदा समवेतान दिवौकसः नारदप्रमुखांश चापि सर्वान देव ऋषींस तथा ॥ 20 ॥

  21. तत्र चापि मया दृष्टा पृथिवी पृथिवीपते कार्यार्थम उपसंप्राप्ता देवतानां समीपतः ॥ 21 ॥

  22. उपगम्य तदा धात्री देवान आह समागतान यत कार्यं मम युष्माभिर बरह्मणः सदने तदा परतिज्ञातं महाभागास तच छीघ्रं संविधीयताम ॥ 22 ॥

  23. तस्यास तद वचनं शरुत्वा विष्णुर लॊकनमस्कृतः उवाच परहसन वाक्यं पृथिवीं देव संसदि ॥ 23 ॥

  24. धृतराष्ट्रस्य पुत्राणां यस तु जयेष्ठः शतस्य वै दुर्यॊधन इति खयातः स ते कार्यं करिष्यति तं च पराप्य महीपालं कृतकृत्या भविष्यसि ॥ 24 ॥

  25. तस्यार्थे पृथिवीपालाः कुरुक्षेत्रे समागताः अन्यॊन्यं घातयिष्यन्ति दृढैः शस्त्रैः परहारिणः ॥ 25 ॥

  26. ततस ते भविता देवि भारस्य युधि नाशनम गच्छ शीघ्रं सवकं सथानं लॊकान धारय शॊभने ॥ 26 ॥

  27. स एष ते सुतॊ राजँल लॊकसंहार कारणात कलेर अंशः समुत्पन्नॊ गान्धार्या जठरे नृप ॥ 27 ॥

  28. अमर्षी चपलश चापि करॊधनॊ दुष्प्रसाधनः दैवयॊगात समुत्पन्ना भरातरश चास्य तादृशाः ॥ 28 ॥

  29. शकुनिर मातुलश चैव कर्णश च परमः सखा समुत्पन्ना विनाशार्थं पृथिव्यां सहिता नृपाः एतम अर्थं महाबाहॊ नारदॊ वेद तत्त्वतः ॥ 29 ॥

  30. आत्मापराधात पुत्रास ते विनष्टाः पृथिवीपते मा ताञ शॊचस्व राजेन्द्र न हि शॊके ऽसति कारणम ॥ 30 ॥

  31. न हि ते पाण्डवाः सवल्पम अपराध्यन्ति भारत पुत्रास तव दुरात्मानॊयैर इयं घातिता मही ॥ 31 ॥

  32. नारदेन च भद्रं ते पूर्वम एव न संशयः युधिष्ठिरस्य समितौ राजसूये निवेदितम ॥ 32 ॥

  33. पाण्डवाः कौरवाश चैव समासाद्य परस्परम न भविष्यन्ति कौन्तेय यत ते कृत्यं तद आचर ॥ 33 ॥

  34. नारदस्य वचः शरुत्वा तदाशॊचन्त पाण्डवाः एतत ते सर्वम आख्यातं देव गुह्यं सनातनम ॥ 34 ॥

  35. कथं ते शॊकनाशः सयात पराणेषु च दया परभॊ सनेहश च पाण्डुपुत्रेषु जञात्वा दैवकृतं विधिम ॥ 35 ॥

  36. एष चार्थॊ महाबाहॊ पूर्वम एव मया शरुतः कथितॊ धर्मराजस्य राजसूये करतूत्तमे ॥ 36 ॥

  37. यतितं धर्मपुत्रेण मया गुह्ये निवेदिते अविग्रहे कौरवाणां दैवं तु बलवत्तरम ॥ 37 ॥

  38. अनतिक्रमणीयॊ हि विधी राजन कथं चन कृतान्तस्य हि भूतेन सथावरेण तरसेन च ॥ 38 ॥

  39. भवान कर्म परॊ यत्र बुद्धिश्रेष्ठश च भारत मुह्यते पराणिनां जञात्वा गतिं चागतिम एव च ॥ 39 ॥

  40. तवां तु शॊकेन संतप्तं मुह्यमानं मुहुर मुहुः जञात्वा युधिष्ठिरॊ राजा पराणान अपि परित्यजेत ॥ 40 ॥

  41. कृपालुर नित्यशॊ वीरस तिर्यग्यॊनिगतेष्व अपि स कथ तवयि राजेन्द्र कृपां वै न करिष्यति ॥ 41 ॥

  42. मम चैव नियॊगेन विधेश चाप्य अनिवर्तनात पाण्डवानां च कारुण्यात पराणान धारय भारत ॥ 42 ॥

  43. एवं ते वर्तमानस्य लॊके कीर्तिर भविष्यति धर्मश च सुमहांस तात तप्तं सयाच च तपश चिरात ॥ 43 ॥

  44. पुत्रशॊकसमुत्पन्नं हुताशं जवलितं यथा परज्ञाम्भसा महाराज निर्वापय सदा सदा ॥ 44 ॥

  45. एतच छरुत्वा तु वचनं वयासस्यामित तेजसः मुहूर्तं समनुध्याय धृतराष्ट्रॊ ऽभयभाषत ॥ 45 ॥

  46. महता शॊकजालेन परणुन्नॊ ऽसमि दविजॊत्तम नात्मानम अवबुध्यामि मुह्यमानॊ मुहुर मुहुः ॥ 46 ॥

  47. इदं तु वचनं शरुत्वा तव दैवनियॊगजम धारयिष्याम्य अहं पराणान यतिष्ये च न शॊचितुम ॥ 47 ॥

  48. एतच छरुत्वा तु वचनं वयासः सत्यवती सुतः धृतराष्ट्रस्य राजेन्द्र तत्रैवान्तरधीयत ॥ 48 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 9

Previous: अध्याय 7