धर्मDharmic Data

आदिपर्व · Adi Parva

अध्याय 99

  1. [भस] पुनर भरत वंशस्य हेतुं संतानवृद्धये वक्ष्यामि नियतं मातस तन मे निगदतः शृणु ॥ 1 ॥

  2. बराह्मणॊ गुणवान कश चिद धनेनॊपनिमन्त्र्यताम विचित्रवीर्यक्षेत्रेषु यः समुत्पादयेत परजाः ॥ 2 ॥

  3. [व] ततः सत्यवती भीष्मं वाचा संसज्जमानया विहसन्तीव सव्रीडम इदं वचनम अब्रवीत ॥ 3 ॥

  4. सत्यम एतन महाबाहॊ यथा वदसि भारत विश्वासात ते परवक्ष्यामि संतानाय कुलस्य च न ते शक्यम अनाख्यातुम आपद धीयं तथाविधा ॥ 4 ॥

  5. तवम एव नः कुले धर्मस तवं सत्यं तवं परा गतिः तस्मान निशम्य वाक्यं मे कुरुष्व यद अनन्तरम ॥ 5 ॥

  6. धर्मयुक्तस्य धर्मात्मन पितुर आसीत तरी मम सा कदा चिद अहं तत्र गता परथमयौवने ॥ 6 ॥

  7. अथ धर्मभृतां शरेष्ठः परमर्षिः पराशरः आजगाम तरीं धीमांस तरिष्यन यमुनां नदीम ॥ 7 ॥

  8. स तार्यमाणॊ यमुनां माम उपेत्याब्रवीत तदा सान्त्वपूर्वं मुनिश्रेष्ठः कामार्तॊ मधुरं बहु ॥ 8 ॥

  9. तम अहं शापभीता च पितुर भीता च भारत वरैर असुलभैर उक्ता न परत्याख्यातुम उत्सहे ॥ 9 ॥

  10. अभिभूय स मां बालां तेजसा वशम आनयत तमसा लॊकम आवृत्य नौ गताम एव भारत ॥ 10 ॥

  11. मत्स्यगन्धॊ महान आसीत पुरा मम जुगुप्सितः तम अपास्य शुभं गन्धम इमं परादात स मे मुनिः ॥ 11 ॥

  12. ततॊ माम आह स मुनिर गर्भम उत्सृज्य मामकम दवीपे ऽसया एव सरितः कन्यैव तवं भविष्यसि ॥ 12 ॥

  13. पाराशर्यॊ महायॊगी स बभूव महान ऋषिः कन्या पुत्रॊ मम पुरा दवैपायन इति समृतः ॥ 13 ॥

  14. यॊ वयस्य वेदांश चतुरस तपसा भगवान ऋषिः लॊके वयासत्वम आपेदे कार्ष्ण्यात कृष्णत्वम एव च ॥ 14 ॥

  15. सत्यवादी शम परस तपस्वी दग्धकिल्बिषः स नियुक्तॊ मया वयक्तं तवया च अमितद्युते भरातुः कषेत्रेषु कल्याणम अपत्यं जनयिष्यति ॥ 15 ॥

  16. स हि माम उक्तवांस तत्र समरेः कृत्येषु माम इति तं समरिष्ये महाबाहॊ यदि भीष्म तवम इच्छसि ॥ 16 ॥

  17. तव हय अनुमते भीष्म नियतं स महातपाः विचित्रवीर्यक्षेत्रेषु पुत्रान उत्पादयिष्यति ॥ 17 ॥

  18. महर्षेः कीर्तने तस्य भीष्मः पराञ्जलिर अब्रवीत धर्मम अर्थं च कामं च तरीन एतान यॊ ऽनुपश्यति ॥ 18 ॥

  19. अर्थम अर्थानुबन्धं च धर्मं धर्मानुबन्धनम कामं कामानुबन्धं च विपरीतान पृथक पृथक यॊ विचिन्त्य धिया सम्यग वयवस्यति स बुद्धिमान ॥ 19 ॥

  20. तद इदं धर्मयुक्तं च हितं चैव कुलस्य नः उक्तं भवत्या यच छरेयः परमं रॊचते मम ॥ 20 ॥

  21. ततस तस्मिन परतिज्ञाते भीष्मेण कुरुनन्दन कृष्णद्वैपायनं काली चिन्तयाम आस वै मुनिम ॥ 21 ॥

  22. स वेदान विब्रुवन धीमान मातुर विज्ञाय चिन्तितम परादुर्बभूवाविदितः कषणेन कुरुनन्दन ॥ 22 ॥

  23. तस्मै पूजां तदा दत्त्वा सुताय विधिपूर्वकम परिष्वज्य च बाहुभ्यां परस्नवैर अभिषिच्य च मुमॊच बाष्पं दाशेयी पुत्रं दृष्ट्वा चिरस्य तम ॥ 23 ॥

  24. ताम अद्भिः परिषिच्यार्तां महर्षिर अभिवाद्य च मातरं पूर्वजः पुत्रॊ वयासॊ वचनम अब्रवीत ॥ 24 ॥

  25. भवत्या यद अभिप्रेतं तद अहं कर्तुम आगतः शाधि मां धर्मतत्त्वज्ञे करवाणि परियं तव ॥ 25 ॥

  26. तस्मै पूजां ततॊ ऽकार्षीत पुरॊधाः परमर्षये स च तां परतिजग्राह विधिवन मन्त्रपूर्वकम ॥ 26 ॥

  27. तम आसनगतं माता पृष्ट्वा कुशलम अव्ययम सत्यवत्य अभिवीक्ष्यैनम उवाचेदम अनन्तरम ॥ 27 ॥

  28. मातापित्रॊः परजायन्ते पुत्राः साधारणाः कवे तेषां पिता यथा सवामी तथा माता न संशयः ॥ 28 ॥

  29. विधातृविहितः स तवं यथा मे परथमः सुतः विचित्रवीर्यॊ बरह्मर्षे तथा मे ऽवरजः सुतः ॥ 29 ॥

  30. यथैव पितृतॊ भीष्मस तथा तवम अपि मातृतः भराता विचित्रवीर्यस्य यथा वा पुत्र मन्यसे ॥ 30 ॥

  31. अयं शांतनवः सत्यं पालयन सत्यविक्रमः बुद्धिं न कुरुते ऽपत्ये तथा राज्यानुशासने ॥ 31 ॥

  32. स तवं वयपेक्षया भरातुः संतानाय कुलस्य च भीष्मस्य चास्य वचनान नियॊगाच च ममानघ ॥ 32 ॥

  33. अनुक्रॊशाच च भूतानां सर्वेषां रक्षणाय च आनृशंस्येन यद बरूयां तच छरुत्वा कर्तुम अर्हसि ॥ 33 ॥

  34. यवीयसस तव भरातुर भार्ये सुरसुतॊपमे रूपयौवन संपन्ने पुत्र कामे च धर्मतः ॥ 34 ॥

  35. तयॊर उत्पादयापत्यं समर्थॊ हय असि पुत्रक अनुरूपं कुलस्यास्य संतत्याः परसवस्य च ॥ 35 ॥

  36. [वय] वेत्थ धर्मं सत्यवति परं चापरम एव च यथा च तव धर्मज्ञे धर्मे परणिहिता मतिः ॥ 36 ॥

  37. तस्माद अहं तवन नियॊगाद धर्मम उद्दिश्य कारणम ईप्सितं ते करिष्यामि दृष्टं हय एतत पुरातनम ॥ 37 ॥

  38. भरातुः पुत्रान परदास्यामि मित्रा वरुणयॊः समान वरतं चरेतां ते देव्यौ निर्दिष्टम इह यन मया ॥ 38 ॥

  39. संवत्सरं यथान्यायं ततः शुद्धे भविष्यतः न हि माम अव्रतॊपेता उपेयात का चिद अङ्गना ॥ 39 ॥

  40. [स] यथा सद्यः परपद्येत देवी गर्भं तथा कुरु अराजकेषु राष्ट्रेषु नास्ति वृष्टिर न देवताः ॥ 40 ॥

  41. कथम अराजकं राष्ट्रं शक्यं धारयितुं परभॊ तस्माद गर्भं समाधत्स्व भीष्मस तं वर्धयिष्यति ॥ 41 ॥

  42. [वय] यदि पुत्रः परदातव्यॊ मया कषिप्रम अकालिकम विरूपतां मे सहताम एतद अस्याः परं वरतम ॥ 42 ॥

  43. यदि मे सहते गन्धं रूपं वेषं तथा वपुः अद्यैव गर्भं कौसल्या विशिष्टं परतिपद्यताम ॥ 43 ॥

  44. [व] समागमनम आकाङ्क्षन्न इति सॊ ऽनतर्हितॊ मुनिः ततॊ ऽभिगम्य सा देवी सनुषां रहसि संगताम धर्म्यम अर्थसमायुक्तम उवाच वचनं हितम ॥ 44 ॥

  45. कौसल्ये धर्मतन्त्रं यद बरवीमि तवां निबॊध मे भरतानां समुच्छेदॊ वयक्तं मद्भाग्यसंक्षयात ॥ 45 ॥

  46. वयथितां मां च संप्रेक्ष्य पितृवंशं च पीडितम भीष्मॊ बुद्धिम अदान मे ऽतर धर्मस्य च विवृद्धये ॥ 46 ॥

  47. सा च बुद्धिस तवाधीना पुत्रि जञातं मयेति ह नष्टं च भारतं वंशं पुनर एव समुद्धर ॥ 47 ॥

  48. पुत्रं जनय सुश्रॊणि देवराजसमप्रभम स हि राज्यधुरं गुर्वीम उद्वक्ष्यति कुलस्य नः ॥ 48 ॥

  49. सा धर्मतॊ ऽनुनीयैनां कथं चिद धर्मचारिणीम भॊजयाम आस विप्रांश च देवर्षीन अतिथींस तथा ॥ 49 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 100

Previous: अध्याय 98