[षम्तनु] आपवॊ नाम कॊ नव एष वसूनां किं च दुष्कृतम यस्याभिशापात ते सर्वे मानुषीं तनुम आगताः ॥ 1 ॥
अनेन च कुमारेण गङ्गा दत्तेन किं कृतम यस्य चैव कृतेनायं मानुषेषु निवत्स्यति ॥ 2 ॥
ईशानाः सर्वलॊकस्य वसवस ते च वै कृतम मानुषेषूदपद्यन्त तन ममाचक्ष्व जाह्नवि ॥ 3 ॥
[व] सैवम उक्ता ततॊ गङ्गा राजानम इदम अब्रवीत भर्तारं जाह्नवी देवी शंतनुं पुरुषर्षभम ॥ 4 ॥
यं लेभे वरुणः पुत्रं पुरा भरतसत्तम वसिष्ठॊ नाम स मुनिः खयात आपव इत्य उत ॥ 5 ॥
तस्याश्रमपदं पुण्यं मृगपक्षिगणान्वितम मेरॊः पार्श्वे नगेन्द्रस्य सर्वर्तुकुसुमावृतम ॥ 6 ॥
स वारुणिस तपस तेपे तस्मिन भरतसत्तम वने पुण्यकृतां शरेष्ठः सवादुमूलफलॊदके ॥ 7 ॥
दक्षस्य दुहिता या तु सुरभीत्य अतिगर्विता गां परजाता तु सा देवी कश्यपाद भरतर्षभ ॥ 8 ॥
अनुग्रहार्थं जगतः सर्वकामदुघां वराम तां लेभे गां तु धर्मात्मा हॊमधेनुं स वारुणिः ॥ 9 ॥
सा तस्मिंस तापसारण्ये वसन्ती मुनिसेविते चचार रम्ये धर्म्ये च गौर अपेतभया तदा ॥ 10 ॥
अथ तद वनम आजग्मुः कदा चिद भरतर्षभ पृथ्व आद्या वसवः सर्वे देवदेवर्षिसेवितम ॥ 11 ॥
ते सदारा वनं तच च वयचरन्त समन्ततः रेमिरे रमणीयेषु पर्वतेषु वनेषु च ॥ 12 ॥
तत्रैकस्य तु भार्या वै वसॊर वासव विक्रम सा चरन्ती वने तस्मिन गां ददर्श सुमध्यमा या सा वसिष्ठस्य मुनेः सर्वकामधुग उत्तमा ॥ 13 ॥
सा विस्मयसमाविष्टा शीलद्रविण संपदा दिवे वै दर्शयाम आस तां गां गॊवृषभेक्षण ॥ 14 ॥
सवापीनां च सुदॊग्ध्रीं च सुवालधि मुखां शुभाम उपपन्नां गुणैः सर्वैः शीलेनानुत्तमेन च ॥ 15 ॥
एवंगुणसमायुक्तां वसवे वसु नन्दिनी दर्शयाम आस राजेन्द्र पुरा पौरवनन्दन ॥ 16 ॥
दयौस तदा तां तु दृष्ट्वैव गां गजेन्द्रेन्द्र विक्रम उवाच राजंस तां देवीं तस्या रूपगुणान वदन ॥ 17 ॥
एषा गौर उत्तमा देवि वारुणेर असितेक्षणे ऋषेस तस्य वरारॊहे यस्येदं वनम उत्तमम ॥ 18 ॥
अस्याः कषीरं पिबेन मर्त्यः सवादु यॊ वै सुमध्यमे दशवर्षसहस्राणि स जीवेत सथिरयौवनः ॥ 19 ॥
एतच छरुत्वा तु सा देवी नृपॊत्तम सुमध्यमा तम उवाचानवद्याङ्गी भर्तारं दीप्ततेजसम ॥ 20 ॥
अस्ति मे मानुषे लॊके नरदेवात्मजा सखी नाम्ना जिनवती नाम रूपयौवन शालिनी ॥ 21 ॥
उशीनरस्य राजर्षेः सत्यसंधस्य धीमतः दुहिता परथिता लॊके मानुषे रूपसंपदा ॥ 22 ॥
तस्या हेतॊर महाभाग सवत्सां गां ममेप्सिताम आनयस्वामर शरेष्ठ तवरितं पुण्यवर्धन ॥ 23 ॥
यावद अस्याः पयः पीत्वा सा सखी मम मानद मानुषेषु भवत्व एका जरा रॊगविवर्जिता ॥ 24 ॥
एतन मम महाभाग कर्तुम अर्हस्य अनिन्दित परियं परियतरं हय अस्मान नासि मे ऽनयत कथं चन ॥ 25 ॥
एतच छरुत्वा वचस तस्या देव्याः परियचिकीर्षया पृथ्व आद्यैर भरातृभिः सार्धं दयौस तदा तां जहार गाम ॥ 26 ॥
तया कमलपत्राक्ष्या नियुक्तॊ दयौस तदा नृपः ऋषेस तस्य तपस तीव्रं न शशाक निरीक्षितुम हृता गौः सा तदा तेन परपातस तु न तर्कितः ॥ 27 ॥
अथाश्रमपदं पराप्तः फलान्य आदाय वारुणिः न चापश्यत गां तत्र सवत्सां काननॊत्तमे ॥ 28 ॥
ततः स मृगयाम आस वने तस्मिंस तपॊधनः नाध्यगच्छच च मृगयंस तां गां मुनिर उदारधीः ॥ 29 ॥
जञात्वा तथापनीतां तां वसुभिर दिव्यदर्शनः ययौ करॊधवशं सद्यः शशाप च वसूंस तदा ॥ 30 ॥
यस्मान मे वसवॊ जह्रुर गां वै दॊग्ध्रीं सुवालधिम तस्मात सर्वे जनिष्यन्ति मानुषेषु न संशयः ॥ 31 ॥
एवं शशाप भगवान वसूंस तान मुनिसत्तमः वशं कॊपस्य संप्राप्त आपवॊ भरतर्षभ ॥ 32 ॥
शप्त्वा च तान महाभागस तपस्य एव मनॊ दधे एवं स शप्तवान राजन वसून अष्टौ तपॊधनः महाप्रभावॊ बरह्मर्षिर देवान रॊषसमन्वितः ॥ 33 ॥
अथाश्रमपदं पराप्य तं सम भूयॊ महात्मनः शप्ताः सम इति जानन्त ऋषिं तम उपचक्रमुः ॥ 34 ॥
परसादयन्तस तम ऋषिं वसवः पार्थिवर्षभ न लेभिरे च तस्मात ते परसादम ऋषिसत्तमात आपवात पुरुषव्याघ्र सर्वधर्मविशारदात ॥ 35 ॥
उवाच च स धर्मात्मा सप्त यूयं धरादयः अनुसंवत्सराच छापमॊक्षं वै समवाप्स्यथ ॥ 36 ॥
अयं तु यत्कृते यूयं मया शप्ताः स वत्स्यति दयौस तदा मानुषे लॊके दीर्घकालं सवकर्मणा ॥ 37 ॥
नानृतं तच चिकीर्षामि युष्मान करुद्धॊ यद अब्रुवम न परजास्यति चाप्य एष मानुषेषु महामनाः ॥ 38 ॥
भविष्यति च धर्मात्मा सर्वशास्त्रविशारदः पितुः परियहिते युक्तः सत्री भॊगान वर्जयिष्यति एवम उक्त्वा वसून सर्वाञ जगाम भगवान ऋषिः ॥ 39 ॥
ततॊ माम उपजग्मुस ते समस्ता वसवस तदा अयाचन्त च मां राजन वरं स च मया कृतः जाताञ जातान परक्षिपास्मान सवयं गङ्गे तवम अम्भसि ॥ 40 ॥
एवं तेषाम अहं सम्यक शप्तानां राजसत्तम मॊक्षार्थं मानुषाल लॊकाद यथावत कृतवत्य अहम ॥ 41 ॥
अयं शापाद ऋषेस तस्य एक एव नृपॊत्तम दयौ राजन मानुषे लॊके चिरं वत्स्यति भारत ॥ 42 ॥
एतद आख्याय सा देवी तत्रैवान्तरधीयत आदाय च कुमारं तं जगामाथ यथेप्सितम ॥ 43 ॥
स तु देवव्रतॊ नाम गाङ्गेय इति चाभवत दविनामा शंतनॊः पुत्रः शंतनॊर अधिकॊ गुणैः ॥ 44 ॥
शंतनुश चापि शॊकार्तॊ जगाम सवपुरं ततः तस्याहं कीर्तयिष्यामि शंतनॊर अमितान गुणान ॥ 45 ॥
महाभाग्यं च नृपतेर भारतस्य यशस्विनः यथेतिहासॊ दयुतिमान महाभारतम उच्यते ॥ 46 ॥
आदिपर्व · Adi Parva
अध्याय 93
Reach this point to mark the section finished.
Continue to अध्याय 94