[व] ततः परतीपॊ राजा स सर्वभूतहिते रतः निषसाद समा बह्वीर गङ्गातीरगतॊ जपन ॥ 1 ॥
तस्य रूपगुणॊपेता गङ्गा शरीर इव रूपिणी उत्तीर्य सलिलात तस्माल लॊभनीयतमाकृतिः ॥ 2 ॥
अधीयानस्य राजर्षेर दिव्यरूपा मनस्विनी दक्षिणं शालसंकाशम ऊरुं भेजे शुभानना ॥ 3 ॥
परतीपस तु महीपालस ताम उवाच मनस्विनीम करवाणि किं ते कल्याणि परियं यत ते ऽभिकाङ्क्षितम ॥ 4 ॥
[सत्री] तवाम अहं कामये राजन कुरुश्रेष्ठ भजस्व माम तयागः कामवतीनां हि सत्रीणां सद्भिर विगर्हितः ॥ 5 ॥
[पर] नाहं परस्त्रियं कामाद गच्छेयं वरवर्णिनि न चासवर्णां कल्याणि धर्म्यं तद विद्धि मे वरतम ॥ 6 ॥
[सत्री] नाश्रेयस्य अस्मि नागम्या न वक्तव्या च कर्हि चित भज ममां भजमानां तवं राजन कन्यां वरस्त्रियम ॥ 7 ॥
[पर] मयातिवृत्तम एतत ते यन मां चॊदयसि परियम अन्यथा परतिपन्नं मां नाशयेद धर्मविप्लवः ॥ 8 ॥
पराप्य दक्षिणम ऊरुं मे तवम आश्लिष्टा वराङ्गने अपत्यानां सनुषाणां च भीरु विद्ध्य एतद आसनम ॥ 9 ॥
सव्यतः कामिनी भागस तवया स च विवर्जितः तस्माद अहं नाचरिष्ये तवयि कामं वराङ्गने ॥ 10 ॥
सनुषा मे भव कल्याणि पुत्रार्थे तवां वृणॊम्य अहम सनुषापेक्षं हि वामॊरु तवम आगम्य समाश्रिता ॥ 11 ॥
[सत्री] एवम अप्य अस्तु धर्मज्ञ संयुज्येयं सुतेन ते तवद्भक्त्यैव भजिष्यामि परख्यातं भारतं कुलम ॥ 12 ॥
पृथिव्यां पार्थिवा ये च तेषां यूयं परायणम गुणा न हि मया शक्या वक्तुं वर्षशतैर अपि कुलस्य ये वः परथितास तत साधुत्वम अनुत्तमम ॥ 13 ॥
स मे नाभिजनज्ञः सयाद आचरेयं च यद विभॊ तत सर्वम एव पुत्रस ते न मीमांसेत कर्हि चित ॥ 14 ॥
एवं वसन्ती पुत्रे ते वर्धयिष्याम्य अहं परियम पुत्रैः पुण्यैः परियैश चापि सवर्गं पराप्स्यति ते सुतः ॥ 15 ॥
[व] तथेत्य उक्त्वा तु सा राजंस तत्रैवान्तरधीयत पुत्र जन्म परतीक्षंस तु स राजा तद अधारयत ॥ 16 ॥
एतस्मिन्न एव काले तु परतीपः कषत्रियर्षभः तपस तेपे सुतस्यार्थे सभार्यः कुरुनन्दन ॥ 17 ॥
तयॊः समभवत पुत्रॊ वृद्धयॊः स महाभिषः शान्तस्य जज्ञे संतानस तस्माद आसीत स शंतनुः ॥ 18 ॥
संस्मरंश चाक्षयाँल लॊकान विजितान सवेन कर्मणा पुण्यकर्मकृद एवासीच छंतनुः कुरु सत्तम ॥ 19 ॥
परतीपः शंतनुं पुत्रं यौवनस्थं ततॊ ऽनवशात पुरा मां सत्री समभ्यागाच छंतनॊ भूतये तव ॥ 20 ॥
तवाम आव्रजेद यदि रहः सा पुत्र वरवर्णिनी कामयानाभिरूपाढ्या दिव्या सत्री पुत्रकाम्यया सा तवया नानुयॊक्तव्या कासि कस्यासि वाङ्गने ॥ 21 ॥
यच च कुर्यान न तत कार्यं परष्टव्या सा तवयानघ मन्नियॊगाद भजन्तीं तां भजेथा इत्य उवाच तम ॥ 22 ॥
एवं संदिश्य तनयं परतीपः शंतनुं तदा सवे च राज्ये ऽभिषिच्यैनं वनं राजा विवेश ह ॥ 23 ॥
स राजा शंतनुर धीमान खयातः पृथ्व्यां धनुर्धरः बभूव मृगया शीलः सततं वनगॊचरः ॥ 24 ॥
स मृगान महिषांश चैव विनिघ्नन राजसत्तमः गङ्गाम अनुचचारैकः सिद्धचारणसेविताम ॥ 25 ॥
स कदा चिन महाराज ददर्श परमस्त्रियम जाज्वल्यमानां वपुषा साक्षात पद्माम इव शरियम ॥ 26 ॥
सर्वानवद्यां सुदतीं दिव्याभरणभूषिताम सूक्ष्माम्बरधराम एकां पद्मॊदर समप्रभाम ॥ 27 ॥
तां दृष्ट्वा हृष्टरॊमाभूद विस्मितॊ रूपसंपदा पिबन्न इव च नेत्राभ्यां नातृप्यत नराधिपः ॥ 28 ॥
सा च दृष्ट्वैव राजानं विचरन्तं महाद्युतिम सनेहाद आगतसौहार्दा नातृप्यत विलासिनी ॥ 29 ॥
ताम उवाच ततॊ राजा सान्त्वयञ शलक्ष्णया गिरा देवी वा दानवी वा तवं गन्धर्वी यदि वाप्सराः ॥ 30 ॥
यक्षी वा पन्नगी वापि मानुषी वा सुमध्यमे या वा तवं सुरगर्भाभे भार्या मे भव शॊभने ॥ 31 ॥
एतच छरुत्वा वचॊ राज्ञः सस्मितं मृदु वल्गु च वसूनां समयं समृत्वा अभ्यगच्छद अनिन्दिता ॥ 32 ॥
उवाच चैव राज्ञः सा हलादयन्ती मनॊ गिरा भविष्यामि महीपाल महिषी ते वशानुगा ॥ 33 ॥
यत तु कुर्याम अहं राजञ शुभं वा यदि वाशुभम न तद वारयितव्यास्मि न वक्तव्या तथाप्रियम ॥ 34 ॥
एवं हि वर्तमाने ऽहं तवयि वत्स्यामि पार्थिव वारिता विप्रियं चॊक्ता तयजेयं तवाम असंशयम ॥ 35 ॥
तथेति राज्ञा सा तूक्ता तदा भरतसत्तम परहर्षम अतुलं लेभे पराप्य तं पार्थिवॊत्तमम ॥ 36 ॥
आसाद्य शंतनुस तां च बुभुजे कामतॊ वशी न परष्टव्येति मन्वानॊ न स तां किं चिद ऊचिवान ॥ 37 ॥
स तस्याः शीलवृत्तेन रूपौदार्यगुणेन च उपचारेण च रहस तुतॊष जगतीपतिः ॥ 38 ॥
दिव्यरूपा हि सा देवी गङ्गा तरिपथगा नदी मानुषं विग्रहं शरीमत कृत्वा सा वरवर्णिनी ॥ 39 ॥
भाग्यॊपनत कामस्य भार्येवॊपस्थिताभवत शंतनॊ राजसिंहस्य देवराजसमद्युतेः ॥ 40 ॥
संभॊगस्नेहचातुर्यैर हाव लास्यैर मनॊहरैः राजानं रमयाम आस यथा रेमे तथैव सः ॥ 41 ॥
स राजा रतिसक्तत्वाद उत्तमस्त्री गुणैर हृतः संवत्सरान ऋतून मासान न बुबॊध बहून गतान ॥ 42 ॥
रममाणस तया सार्धं यथाकामं जनेश्वरः अष्टाव अजनयत पुत्रांस तस्याम अमर वर्णिनः ॥ 43 ॥
जातं जातं च सा पुत्रं कषिपत्य अम्भसि भारत परीणामि तवाहम इत्य उक्त्वा गङ्गा सरॊतस्य अमज्जयत ॥ 44 ॥
तस्य तन न परियं राज्ञः शंतनॊर अभवत तदा न च तां किं चनॊवाच तयागाद भीतॊ महीपतिः ॥ 45 ॥
अथ ताम अष्टमे पुत्रे जाते परहसिताम इव उवाच राजा दुःखार्तः परीप्सन पुत्रम आत्मनः ॥ 46 ॥
मा वधीः कासि कस्यासि किं हिंससि सुतान इति पुत्रघ्नि सुमहत पापं मा परापस तिष्ठ गर्हिते ॥ 47 ॥
[सत्री] पुत्र कामन ते हन्मि पुत्रं पुत्रवतां वर जीर्णस तु मम वासॊ ऽयं यथा स समयः कृतः ॥ 48 ॥
अहं गङ्गा जह्नुसुता महर्षिगणसेविता देवकार्यार्थ सिद्ध्यर्थम उषिटाहं तवया सह ॥ 49 ॥
अष्टमे वसवॊ देवा महाभागा महौजसः वसिष्ठ शापदॊषेण मानुषत्वम उपागताः ॥ 50 ॥
तेषां जनयिता नान्यस तवदृते भुवि विद्यते मद्विधा मानुषी धात्री न चैवास्तीह का चन ॥ 51 ॥
तस्मात तज जननी हेतॊर मानुषत्वम उपागता जनयित्वा वसून अष्टौ जिता लॊकास तवयाक्षयाः ॥ 52 ॥
देवानां समयस तव एष वसूनां संश्रुतॊ मया जातं जातं मॊक्षयिष्ये जन्मतॊ मानुषाद इति ॥ 53 ॥
तत ते शापाद विनिर्मुक्ता आपवस्य महात्मनः सवस्ति ते ऽसतु गमिष्यामि पुत्रं पाहि महाव्रतम ॥ 54 ॥
एष पर्याय वासॊ मे वसूनां संनिधौ कृतः मत्प्रसूतं विजानीहि गङ्गा दत्तम इमं सुतम ॥ 55 ॥
आदिपर्व · Adi Parva
अध्याय 92
Reach this point to mark the section finished.
Continue to अध्याय 93