[ज] य एते कीर्तिता बरह्मन ये चान्ये नानुकीर्तिताः सम्यक ताञ शरॊतुम इच्छामि राज्ञश चान्यान सुवर्चसः ॥ 1 ॥
यदर्थम इह संभूता देवकल्पा महारथाः भुवि तन मे महाभाग सम्यग आख्यातुम अर्हसि ॥ 2 ॥
[व] रहस्यं खल्व इदं राजन देवानाम इति नः शरुतम तत तु ते कथयिष्यामि नमस्कृत्वा सवयं भुवे ॥ 3 ॥
तरिः सप्तकृत्वः पृथिवीं कृत्वा निःक्षत्रियां पुरा जामदग्न्यस तपस तेपे महेन्द्रे पर्वतॊत्तमे ॥ 4 ॥
तदा निःक्षत्रिये लॊके भार्गवेण कृते सति बराह्मणान कषत्रिया राजन गर्भार्थिन्यॊ ऽभिचक्रमुः ॥ 5 ॥
ताभिः सह समापेतुर बराह्मणाः संशितव्रताः ऋताव ऋतौ नरव्याघ्र न कामान नानृतौ तथा ॥ 6 ॥
तेभ्यस तु लेभिरे गर्भान कषत्रियास ताः सहस्रशः ततः सुषुविरे राजन कषत्रियान वीर्यसंमतान कुमारांश च कुमारीश च पुनः कषत्राभिवृद्धये ॥ 7 ॥
एवं तद बराह्मणैः कषत्रं कषत्रियासु तपस्विभिः जातम ऋध्यत धर्मेण सुदीर्घेणायुषान्वितम चत्वारॊ ऽपि तदा वर्णा बभूवुर बराह्मणॊत्तराः ॥ 8 ॥
अभ्यगच्छन्न ऋतौ नारीं न कामान नानृतौ तथा तथैवान्यानि भूतानि तिर्यग्यॊनिगतान्य अपि ऋतौ दारांश च गच्छन्ति तदा सम भरतर्षभ ॥ 9 ॥
ततॊ ऽवर्धन्त धर्मेण सहस्रशतजीविनः ताः परजाः पृथिवीपाल धर्मव्रतपरायणाः आधिभिर वयाधिभिश चैव विमुक्ताः सर्वशॊ नराः ॥ 10 ॥
अथेमां सागरापाङ्गां गां गजेन्द्र गताखिलाम अध्यतिष्ठत पुनः कषत्रं सशैलवनकाननाम ॥ 11 ॥
परशासति पुनः कषत्रे धर्मेणेमां वसुंधराम बराह्मणाद्यास तदा वर्णा लेभिरे मुदम उत्तमाम ॥ 12 ॥
कामक्रॊधॊद्भवान दॊषान निरस्य च नराधिपाः दण्डं दण्ड्येषु धर्मेण परणयन्तॊ ऽनवपालयन ॥ 13 ॥
तथा धर्मपरे कषत्रे सहस्राक्षः शतक्रतुः सवादु देशे च काले च ववर्षाप्याययन परजाः ॥ 14 ॥
न बाल एव मरियते तदा कश चिन नराधिप न च सत्रियं परजानाति कश चिद अप्राप्तयौवनः ॥ 15 ॥
एवम आयुष्मतीभिस तु परजाभिर भरतर्षभ इयं सागरपर्यन्ता समापूर्यत मेदिनी ॥ 16 ॥
ईजिरे च महायज्ञैः कषत्रिया बहु दक्षिणैः साङ्गॊपनिषदान वेदान विप्राश चाधीयते तदा ॥ 17 ॥
न च विक्रीणते बरह्म बराह्मणाः सम तदा नृप न च शूद्र समाभ्याशे वेदान उच्चारयन्त्य उत ॥ 18 ॥
कारयन्तः कृषिं गॊभिस तथा वैश्याः कषिताव इह न गाम अयुञ्जन्त धुरि कृशाङ्गाश चाप्य अजीवयन ॥ 19 ॥
फेनपांश च तथा वत्सान न दुहन्ति सम मानवाः न कूटमानैर वणिजः पण्यं विक्रीणते तदा ॥ 20 ॥
कर्माणि च नरव्याघ्र धर्मॊपेतानि मानवाः धर्मम एवानुपश्यन्तश चक्रुर धर्मपरायणाः ॥ 21 ॥
सवकर्मनिरताश चासन सर्वे वर्णा नराधिप एवं तदा नरव्याघ्र धर्मॊ न हरसते कव चित ॥ 22 ॥
काले गावः परसूयन्ते नार्यश च भरतर्षभ फलन्त्य ऋतुषु वृष्काश च पुष्पाणि च फलानि च ॥ 23 ॥
एवं कृतयुगे सम्यग वर्तमाने तदा नृप आपूर्यते महीकृत्स्ना पराणिभिर बहुभिर भृशम ॥ 24 ॥
ततः समुदिते लॊके मानुषे भरतर्षभ असुरा जज्ञिरे कषेत्रे राज्ञां मनुजपुंगव ॥ 25 ॥
आदित्यैर हि तदा दैत्या बहुशॊ निर्जिता युधि ऐश्वर्याद भरंशिताश चापि संबभूवुः कषिताव इह ॥ 26 ॥
इह देवत्वम इच्छन्तॊ मानुषेषु मनस्विनः जज्ञिरे भुवि भूतेषु तेषु तेष्व असुरा विभॊ ॥ 27 ॥
गॊष्व अश्वेषु च राजेन्द्र खरॊष्ट्रमहिषेषु च करव्यादेषु च भूतेषु गजेषु च मृगेषु च ॥ 28 ॥
जातैर इह महीपाल जायमानैश च तैर मही न शशाकात्मनात्मानम इयं धारयितुं धरा ॥ 29 ॥
अथ जाता महीपालाः के चिद बलसमन्विताः दितेः पुत्रा दनॊश चैव तस्माल लॊकाद इह चयुताः ॥ 30 ॥
वीर्यवन्तॊ ऽवलिप्तास ते नानारूपधरा महीम इमां सागरपर्यन्तां परीयुर अरिमर्दनाः ॥ 31 ॥
बराह्मणान कषत्रियान वैश्याञ शूद्रांश चैवाप्य अपीडयन अन्यानि चैव भूतानि पीडयाम आसुर ओजसा ॥ 32 ॥
तरासयन्तॊ विनिघ्नन्तस तांस तान भूतगणांश च ते विचेरुः सर्वतॊ राजन महीं शतसहस्रशः ॥ 33 ॥
आश्रमस्थान महर्षींश च धर्षयन्तस ततस ततः अब्रह्मण्या वीर्यमदा मत्ता मदबलेन च ॥ 34 ॥
एवं वीर्यबलॊत्सिक्तैर भूर इयं तैर महासुरैः पीड्यमाना महीपाल बरह्माणम उपचक्रमे ॥ 35 ॥
न हीमां पवनॊ राजन न नागा न नगा महीम तदा धारयितुं शेकुर आक्रान्तां दानवैर बलात ॥ 36 ॥
ततॊ मही महीपाल भारार्ता भयपीडिता जगाम शरणं देवं सर्वभूतपितामहम ॥ 37 ॥
सा संवृतं महाभागैर देवद्विज महर्षिभिः ददर्श देवं बरह्माणं लॊककर्तारम अव्ययम ॥ 38 ॥
गन्धर्वैर अप्सरॊभिश च बन्दि कर्मसु निष्ठितैः वन्द्यमानं मुदॊपेतैर ववन्दे चैनम एत्य सा ॥ 39 ॥
अथ विज्ञापयाम आस भूमिस तं शरणार्थिनी संनिधौ लॊकपालानां सर्वेषाम एव भारत ॥ 40 ॥
तत परधानात्मनस तस्य भूमेः कृत्यं सवयं भुवः पूर्वम एवाभवद राजन विदितं परमेष्ठिनः ॥ 41 ॥
सरष्टा हि जगतः कस्मान न संबुध्येत भारत सुरासुराणां लॊकानाम अशेषेण मनॊगतम ॥ 42 ॥
तम उवाच महाराज भूमिं भूमिपतिर विभुः परभवः सर्वभूतानाम ईशः शम्भुः परजापतिः ॥ 43 ॥
यदर्थम असि संप्राप्ता मत्सकाशं वसुंधरे तदर्थं संनियॊक्ष्यामि सर्वान एव दिवौकसः ॥ 44 ॥
इत्य उक्त्वा स महीं देवॊ बरह्मा राजन विसृज्य च आदिदेश तदा सर्वान विबुधान भूतकृत सवयम ॥ 45 ॥
अस्या भूमेर निरसितुं भारं भागैः पृथक पृथक अस्याम एव परसूयध्वं विरॊधायेति चाब्रवीत ॥ 46 ॥
तथैव च समानीय गन्धर्वाप्सरसां गणान उवाच भगवान सर्वान इदं वचनम उत्तमम सवैर अंशैः संप्रसूयध्वं यथेष्टं मानुषेष्व इति ॥ 47 ॥
अथ शक्रादयः सर्वे शरुत्वा सुरगुरॊर वचः तथ्यम अर्थ्यं च पथ्यं च तस्य ते जगृहुस तदा ॥ 48 ॥
अथ ते सर्वशॊ ऽंशैः सवैर गन्तुं भूमिं कृतक्षणाः नारायणम अमित्रघ्नं वैकुण्ठम उपचक्रमुः ॥ 49 ॥
यः सचक्रगदापाणिः पीतवासासित परभः पद्मनाभः सुरारिघ्नः पृथुचार्वञ्चितेक्षणः ॥ 50 ॥
तं भुवः शॊधनायेन्द्र उवाच पुरुषॊत्तमम अंशेनावतरस्वेति तथेत्य आह च तं हरिः ॥ 51 ॥
आदिपर्व · Adi Parva
अध्याय 58
Reach this point to mark the section finished.
Continue to अध्याय 59