धर्मDharmic Data

आदिपर्व · Adi Parva

अध्याय 166

  1. [ग] कल्माषपाद इत्य अस्मिँल लॊके राजा बभूव ह इक्ष्वाकुवंशजः पार्थ तेजसासदृशॊ भुवि ॥ 1 ॥

  2. स कदा चिद वनं राजा मृगयां निर्ययौ पुरात मृगान विध्यन वराहांश च चचार रिपुमर्दनः ॥ 2 ॥

  3. स तु राजा महात्मानं वासिष्ठम ऋषिसात्तमम तृषार्तश च कषुधार्तश च एकायनगतः पथि ॥ 3 ॥

  4. अपश्यद अजितः संख्ये मुनिं परतिमुखागतम शक्तिं नाम महाभागं वसिष्ठ कुलनन्दनम जयेष्ठं पुत्रशतात पुत्रं वसिष्ठस्य महात्मनः ॥ 4 ॥

  5. अपगच्छ पथॊ ऽसमाकम इत्य एवं पार्थिवॊ ऽबरवीत तथा ऋषिर उवाचैनं सान्त्वयञ शलक्ष्णया गिरा ॥ 5 ॥

  6. ऋषिस तु नापचक्राम तस्मिन दर्म पथे सथितः नापि राजा मुनेर मानात करॊधाच्च चापि जगाम ह ॥ 6 ॥

  7. अमुञ्चन्तं तु पन्थानं तम ऋषिं नृपसत्तमः जघान कशया मॊहात तदा राक्षसवन मुनिम ॥ 7 ॥

  8. कशा परहाराभिहतस ततः स मुनिसत्तमः तं शशाप नृपश्रेष्ठं वासिष्ठः करॊधमूर्च्छितः ॥ 8 ॥

  9. हंसि राक्षसवद यस्माद राजापसद तापसम तस्मात तवम अद्य परभृति पुरुषादॊ भविष्यसि ॥ 9 ॥

  10. मनुष्यपिशिते सक्तश चरिष्यसि महीम इमाम गच्छ राजाधमेत्य उक्तः शक्तिना वीर्यशक्तिना ॥ 10 ॥

  11. ततॊ याज्य निमित्तं तु विश्वामित्र वसिष्ठयॊः वैरम आसीत तदा तं तु विश्वामित्रॊ ऽनवपद्यत ॥ 11 ॥

  12. तयॊर विवदतॊर एवं समीपम उपचक्रमे ऋषिर उग्रतपाः पार्थ विश्वामित्रः परतापवान ॥ 12 ॥

  13. ततः स बुबुधे पश्चात तम ऋषिं नृपसत्तमः ऋषेः पुत्रं वसिष्ठस्य वसिष्ठम इव तेजसा ॥ 13 ॥

  14. अन्तर्धाय तदात्मानं विश्वामित्रॊ ऽपि भारत ताव उभाव उपचक्राम चिकीर्षन्न आत्मनः परियम ॥ 14 ॥

  15. स तु शप्तस तदा तेन शक्तिना वै नृपॊत्तमः जगाम शरणं शक्तिं परसादयितुम अर्हयन ॥ 15 ॥

  16. तस्य भावं विदित्वा स नृपतेः कुरुनन्दन विश्वामित्रस ततॊ रक्ष आदिदेश नृपं परति ॥ 16 ॥

  17. स शापात तस्य विप्रर्षेर विश्वामित्रस्य चाज्ञया राक्षसाः किंकरॊ नाम विवेश नृपतिं तदा ॥ 17 ॥

  18. रक्षसा तु गृहीतं तं विदित्वा सा मुनिस तदा विश्वामित्रॊ ऽपय अपक्रामत तस्माद देशाद अरिंदम ॥ 18 ॥

  19. ततः स नृपतिर विद्वान रक्षन्न आत्मानम आत्मना बलवत पीड्यमानॊ ऽपि रक्षसान्तर गतेन ह ॥ 19 ॥

  20. ददर्श तं दविजः कश चिद राजानं परथितं पुनः ययाचे कषुधितश चैनं समांसां भॊजनं तदा ॥ 20 ॥

  21. तम उवाचाथ राजर्षिर दविजं मित्रसहस तदा आस्स्व बरह्मंस तवम अत्रैव मुहूर्तम इति सान्त्वयन ॥ 21 ॥

  22. निवृत्तः परतिदास्यामि भॊजनं ते यथेप्सितम इत्य उक्त्वा परययौ राजा तस्थौ च दविजसत्तमः ॥ 22 ॥

  23. अन्तर्गतं तु तद राज्ञस तदा बराह्मण भाषितम सॊ ऽनतःपुरं परविश्याथ संविवेश नराधिपः ॥ 23 ॥

  24. ततॊ ऽरधरात्र उत्थाय सूदम आनाय्य सत्वरम उवाच राजा संस्मृत्य बराह्मणस्य परतिश्रुतम ॥ 24 ॥

  25. गच्छामुष्मिन्न असौ देशे बराह्मणॊ मां परतीक्षते अन्नार्थी तवं तन अन्नेन समांसेनॊपपादय ॥ 25 ॥

  26. एवम उक्तस तदा सूदः सॊ ऽनासाद्यामिषं कव चित निवेदयाम आस तदा तस्मै राज्ञे वयथान्वितः ॥ 26 ॥

  27. राजा तु रक्षसाविष्टः सूदम आह गतव्यथः अप्य एनं नरमांसेन भॊजयेति पुनः पुनः ॥ 27 ॥

  28. तथेत्य उक्त्वा ततः सूदः संस्थानं वध्य घातिनाम गत्वा जहार तवरितॊ नरमांसम अपेतभीः ॥ 28 ॥

  29. स तत संस्कृत्य विधिवद अन्नॊपहितम आशु वै तस्मै परादाद बराह्मणाय कषुधिताय तपस्विने ॥ 29 ॥

  30. स सिद्धचक्षुषा दृष्ट्वा तदन्नं दविजसत्तमः अभॊज्यम इदम इत्य आह करॊधपर्याकुलेक्षणः ॥ 30 ॥

  31. यस्माद अभॊज्यम अन्नं मे ददाति स नराधिपः तस्मात तस्यैव मूढस्य भविष्यत्य अत्र लॊलुपा ॥ 31 ॥

  32. सक्तॊ मानुषमांसेषु यथॊक्तः शक्तिना पुरा उद्वेजनीयॊ भूतानां चरिष्यति महीम इमाम ॥ 32 ॥

  33. दविर अनुव्याहृते राज्ञः स शापॊ बलवान अभूत रक्षॊबलसमाविष्टॊ विसंज्ञश चाभवत तदा ॥ 33 ॥

  34. ततः स नृपतिश्रेष्ठॊ राक्षसॊपहतेन्द्रियः उवाच शक्तिं तं दृष्ट्वा नचिराद इव भारत ॥ 34 ॥

  35. यस्माद असदृशः शापः परयुक्तॊ ऽयं तवया मयि तस्मात तवत्तः परवर्तिष्ये खादितुं मानुषान अहम ॥ 35 ॥

  36. एवम उक्त्वा ततः सद्यस तं पराणैर विप्रयुज्य सः शक्तिनं भक्षयाम आस वयाघ्रः पशुम इवेप्सितम ॥ 36 ॥

  37. शक्तिनं तु हतं दृष्ट्वा विश्वामित्रस ततः पुनः वसिष्ठस्यैव पुत्रेषु तद रक्षः संदिदेश ह ॥ 37 ॥

  38. स ताञ शतावरान पुत्रान वसिष्ठस्य महात्मनः भक्षयाम आस संक्रुद्धः सिंहः कषुद्रमृगान इव ॥ 38 ॥

  39. वसिष्ठॊ घातिताञ शरुत्वा विश्वामित्रेण तान सुतान धारयाम आस तं शॊकं महाद्रिर इव मेदिनीम ॥ 39 ॥

  40. चक्रे चात्मविनाशाय बुद्धिं स मुनिसत्तमः न तव एव कुशिकॊच्छेदं मेने मतिमतां वरः ॥ 40 ॥

  41. स मेरुकूटाद आत्मानं मुमॊच भगवान ऋषिः शिरस तस्य शिलायां च तूलराशाव इवापतत ॥ 41 ॥

  42. न ममार च पातेन स यदा तेन पाण्डव तदाग्निम इद्ध्वा भगवान संविवेश महावने ॥ 42 ॥

  43. तं तदा सुसमिद्धॊ ऽपि न ददाह हुताशनः दीप्यमानॊ ऽपय अमित्रघ्न शीतॊ ऽगनिर अभवत ततः ॥ 43 ॥

  44. स समुद्रम अभिप्रेत्य शॊकाविष्टॊ महामुनिः बद्ध्वा कण्ठे शिलां गुर्वीं निपपात तद अम्भसि ॥ 44 ॥

  45. स समुद्रॊर्मि वेगेन सथले नयस्तॊ महामुनिः जगाम स ततः खिन्नः पुनर एवाश्रमं परति ॥ 45 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 167

Previous: अध्याय 165