धर्मDharmic Data

आदिपर्व · Adi Parva

अध्याय 165

  1. [आर्ज] किंनिमित्तम अभूद वैरं विश्वामित्र वसिष्ठयॊः वसतॊर आश्रमे पुण्ये शंस नः सर्वम एव तत ॥ 1 ॥

  2. [ग] इदं वासिष्ठम आख्यानं पुराणं परिचक्षते पार्थ सर्वेषु लॊकेषु यथावत तन निबॊध मे ॥ 2 ॥

  3. कन्यकुब्जे महान आसीत पार्थिवॊ भरतर्षभ गाधीति विश्रुतॊ लॊके सत्यधर्मपरायणः ॥ 3 ॥

  4. तस्य धर्मात्मनः पुत्रः समृद्धबलवाहनः विश्वामित्र इति खयातॊ बभूव रिपुमर्दनः ॥ 4 ॥

  5. स चचार सहामात्यॊ मृगयां गहने वने मृगान विध्यन वराहांश च रम्येषु मरु धन्वसु ॥ 5 ॥

  6. वयायामकर्शितः सॊ ऽथ मृगलिप्सुः पिपासितः आजगाम नरश्रेष्ठ वसिष्ठस्याश्रमं परति ॥ 6 ॥

  7. तम आगतम अभिप्रेक्ष्य वसिष्ठः शरेष्ठभाग ऋषिः विश्वामित्रं नरश्रेष्ठं परतिजग्राह पूजया ॥ 7 ॥

  8. पाद्यार्घ्याचमनीयेन सवागतेन च भारत तथैव परतिजग्राह वन्येन हविषा तथा ॥ 8 ॥

  9. तस्याथ कामधुग धेनुर वसिष्ठस्य महात्मनः उक्ता कामान परयच्छेति सा कामान दुदुहे ततः ॥ 9 ॥

  10. गराम्यारण्या ओषधीश च दुदुहे पय एव च षड्रसं चामृतरसं रसायनम अनुत्तमम ॥ 10 ॥

  11. भॊजनीयानि पेयानि भक्ष्याणि विविधानि च लेह्यान्य अमृतकल्पानि चॊष्याणि च तथार्जुन ॥ 11 ॥

  12. तैः कामैः सर्वसंपूर्णैः पूजितः स महीपतिः सामात्यः सबलश चैव तुतॊष स भृशं नृपः ॥ 12 ॥

  13. षड आयतां सुपार्श्वॊरुं तरिपृथुं पञ्च संवृताम मण्डूकनेत्रां सवाकारां पीनॊधसम अनिन्दिताम ॥ 13 ॥

  14. सुवालधिः शङ्कुकर्णां चारु शृङ्गां मनॊरमाम पुष्टायत शिरॊग्रीवां विस्मितः सॊ ऽभिवीक्ष्य ताम ॥ 14 ॥

  15. अभिनन्दति तां नन्दीं वसिष्ठस्य पयस्विनीम अब्रवीच च भृशं तुष्टॊ विश्वामित्रॊ मुनिं तदा ॥ 15 ॥

  16. अर्बुदेन गवां बरह्मन मम राज्येन वा पुनः नन्दिनीं संप्रयच्छस्व भुङ्क्ष्व राज्यं महामुने ॥ 16 ॥

  17. [वस] देवतातिथिपित्रर्थम आज्यार्थं च पयस्विनी अदेया नन्दिनीयं मे राज्येनापि तवानघ ॥ 17 ॥

  18. [विष्वामित्र] कषत्रियॊ ऽहं भवान विप्रस तपःस्वाध्यायसाधनः बराह्मणेषु कुतॊ वीर्यं परशान्तेषु धृतात्मसु ॥ 18 ॥

  19. अर्बुदेन गवां यस तवं न ददासि ममेप्सिताम सवधर्मं न परहास्यामि नयिष्ये ते बलेन गाम ॥ 19 ॥

  20. [वस] बलस्थश चासि राजा च बाहुवीर्यश च कषत्रियः यथेच्छसि तथा कषिप्रं कुरु तवं मा विचारय ॥ 20 ॥

  21. [ग] एवम उक्तस तदा पार्थ विश्वामित्रॊ बलाद इव हंसचन्द्र परतीकाशां नन्दिनीं तां जहार गाम ॥ 21 ॥

  22. कशा दण्डप्रतिहता काल्यमाना ततस ततः हम्भायमाना कल्याणी वसिष्ठस्याथ नन्दिनी ॥ 22 ॥

  23. आगम्याभिमुखी पार्थ तस्थौ भगवद उन्मुखी भृशं च ताड्यमानापि न जगामाश्रमात ततः ॥ 23 ॥

  24. [वस] शृणॊमि ते रवं भद्रे विनदन्त्याः पुनः पुनः बलाद धृयसि मे नन्दिक्षमावान बराह्मणॊ हय अहम ॥ 24 ॥

  25. [ग] सा तु तेषां बलान नन्दी बलानां भरतर्षभ विश्वामित्र भयॊद्विग्ना वसिष्ठं समुपागमत ॥ 25 ॥

  26. [गौह] पाषाण दण्डाभिहतां करन्दन्तीं माम अनाथवत विश्वामित्रबलैर घॊरैर भगवन किम उपेक्षसे ॥ 26 ॥

  27. [ग] एवं तस्यां तदा पर्थ धर्षितायां महामुनिः न चुक्षुभे न धैर्याच च विचचाल धृतव्रतः ॥ 27 ॥

  28. [वस] कषत्रियाणां बलं तेजॊ बराह्मणानां कषमा बलम कषमा मां भजते तस्माद गम्यतां यदि रॊचते ॥ 28 ॥

  29. [गौह] किं नु तयक्तास्मि भगवन यद एवं मां परभाषसे अत्यक्ताहं तवया बरह्मन न शक्या नयितुं बलात ॥ 29 ॥

  30. [वस] न तवां तयजामि कल्याणि सथीयतां यदि शक्यते दृढेन दाम्ना बद्ध्वैव वत्सस ते हरियते बलात ॥ 30 ॥

  31. [ग] सथीयताम इति तच छरुत्वा वसिष्ठस्या पयस्विनी ऊर्ध्वाञ्चित शिरॊग्रीवा परबभौ घॊरदर्शना ॥ 31 ॥

  32. करॊधरक्तेक्षणा सा गौर हम्भार वधन सवना विश्वामित्रस्य तत सैन्यं वयद्रावयत सर्वशः ॥ 32 ॥

  33. कशाग्र दण्डाभिहता काल्यमाना ततस ततः करॊधा दीप्तेक्षणा करॊधं भूय एव समादधे ॥ 33 ॥

  34. आदित्य इव मध्याह्ने करॊधा दीप्तवपुर बभौ अङ्गारवर्षं मुञ्चन्ती मुहुर वालधितॊ महत ॥ 34 ॥

  35. असृजत पह्लवान पुच्छाच छकृतः शबराञ शकान मूत्रतश चासृजच्च चापि यवनान करॊधमूर्च्छिता ॥ 35 ॥

  36. पुण्ड्रान किरातान दरमिडान सिंहलान बर्बरांस तथा तथैव दारदान मलेच्छान फेनतः सा ससर्ज ह ॥ 36 ॥

  37. तैर विषृष्टैर महत सैन्यं नाना मलेच्छ गणैस तदा नानावरण संछन्नैर नानायुध धरैस तथा अवाकीर्यत संरब्धैर विश्वामित्रस्य पश्यतः ॥ 37 ॥

  38. एकैकश च तदा यॊधः पञ्चभिः सप्तभिर वृतः अस्त्रवर्षेण महता काल्यमानं बलं ततः परभग्नं सर्वतस तरस्तं विश्वामित्रस्य पश्यतः ॥ 38 ॥

  39. न च पराणैर वियुज्यन्ते के चित ते सैनिकास तदा विश्वामित्रस्य संक्रुद्धैर वासिष्ठैर भरतर्षभ ॥ 39 ॥

  40. विश्वामित्रस्य सैन्यं तु काल्यमानं तरियॊजनम करॊशमानं भयॊद्विग्नं तरातारं नाध्यगच्छत ॥ 40 ॥

  41. दृष्ट्वा तन महद आश्चर्यं बरह्मतेजॊ भवं तदा विश्वामित्रः कषत्रभावान निर्विण्णॊ वाक्यम अब्रवीत ॥ 41 ॥

  42. धिग बलं कषत्रियबलं बरह्मतेजॊबलं बलम बलाबलं विनिश्चित्य तप एव परं बलम ॥ 42 ॥

  43. स राज्यस्फीतम उत्सृज्य तां च दीप्तां नृप शरियम भॊगांश च पृष्ठतः कृत्वा तपस्य एव मनॊ दधे ॥ 43 ॥

  44. स गत्वा तपसा सिद्धिं लॊकान विष्टभ्य तेजसा तताप सर्वान दीप्तौजा बराह्मणत्वम अवाप च अपिवच च सुतं सॊमम इन्द्रेण सह कौशिकः ॥ 44 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 166

Previous: अध्याय 164