धर्मDharmic Data

आदिपर्व · Adi Parva

अध्याय 155

  1. [बराह्मण] अमर्षी दरुपदॊ राजा कर्मसिद्धान दविजर्षभान अन्विच्छन परिचक्राम बराह्मणावसथान बहून ॥ 1 ॥

  2. पुत्र जन्म परीप्सन वै शॊकॊपहतचेतनः नास्ति शरेष्ठं ममापत्यम इति नित्यम अचिन्तयत ॥ 2 ॥

  3. जातान पुत्रान स निर्वेदाद धिग बन्धून इति चाब्रवीत निःश्वासपरमश चासीद दरॊणं परतिचिकीर्षया ॥ 3 ॥

  4. परभावं विनयं शिक्षां दरॊणस्य चरितानि च कषात्रेण च बलेनास्य चिन्तयन नान्वपद्यत परतिकर्तुं नृपश्रेष्ठॊ यतमानॊ ऽपि भारत ॥ 4 ॥

  5. अभितः सॊ ऽथ कल्माषीं गङ्गाकूले परिभ्रमन बराह्मणावसथं पुण्यम आससाद महीपतिः ॥ 5 ॥

  6. तत्र नास्नातकः कश चिन न चासीद अव्रती दविजः तथैव नामहा भागः सॊ ऽपश्यत संशितव्रतौ ॥ 6 ॥

  7. याजॊपयाजौ बरह्मर्षी शाम्यन्तौ पृषतात्मजः संहिताध्ययने युक्तौ गॊत्रतश चापि काश्यपौ ॥ 7 ॥

  8. तारणे युक्तरूपौ तौ बराह्मणाव ऋषिसत्तमौ स ताव आमन्त्रयाम आस सर्वकामैर अतन्द्रितः ॥ 8 ॥

  9. बुद्ध्वा तयॊर बलं बुद्धिं कनीयांसम उपह्वरे परपेदे छन्दयन कामैर उपयाजं धृतव्रतम ॥ 9 ॥

  10. पादशुश्रूषणे युक्तः परियवाक सर्वकामदः अर्हयित्वा यथान्यायम उपयाजम उवाच सः ॥ 10 ॥

  11. येन मे कर्मणा बरह्मन पुत्रः सयाद दरॊण मृत्यवे उपयाज कृते तस्मिन गवां दातास्मि ते ऽरबुदम ॥ 11 ॥

  12. यद वा ते ऽनयद दविजश्रेष्ठ मनसः सुप्रियं भवेत सर्वं तत ते परदाताहं न हि मे ऽसत्य अत्र संशयः ॥ 12 ॥

  13. इत्य उक्तॊ नाहम इत्य एवं तम ऋषिः परत्युवाच ह आराधयिष्यन दरुपदः स तं पर्यचरत पुनः ॥ 13 ॥

  14. ततः संवत्सरस्यान्ते दरुपदं स दविजॊत्तमः उपयाजॊ ऽबरवीद राजन काले मधुरया गिरा ॥ 14 ॥

  15. जयेष्ठॊ भराता ममागृह्णाद विचरन वननिर्झरे अपरिज्ञात शौचायां भूमौ निपतितं फलम ॥ 15 ॥

  16. तद अपश्यम अहं भरातुर असांप्रतम अनुव्रजन विमर्शं संकरादाने नायं कुर्यात कथं चन ॥ 16 ॥

  17. दृष्ट्वा फलस्य नापश्यद दॊषा ये ऽसयानुबन्धिकाः विविनक्ति न शौचं यः सॊ ऽनयत्रापि कथं भवेत ॥ 17 ॥

  18. संहिताध्ययनं कुर्वन वसन गुरु कुले च यः भैक्षम उच्छिष्टम अन्येषां भुङ्क्ते चापि सदा सदा कीर्तयन गुणम अन्नानाम अघृणी च पुनः पुनः ॥ 18 ॥

  19. तम अहं फलार्थिनं मन्ये भरातरं तर्क चक्षुषा तं वै गच्छस्व नृपते स तवां संयाजयिष्यति ॥ 19 ॥

  20. जुगुप्समानॊ नृपतिर मनसेदं विचिन्तयन उपयाज वचः शरुत्वा नृपतिः सर्वधर्मवित अभिसंपूज्य पूजार्हम ऋषिं याजम उवाच ह ॥ 20 ॥

  21. अयुतानि ददान्य अष्टौ गवां याजय मां विभॊ दरॊण वैराभिसंतप्तं तवं हलादयितुम अर्हसि ॥ 21 ॥

  22. स हि बरह्मविदां शरेष्ठॊ बरह्मास्त्रे चाप्य अनुत्तमः तस्माद दरॊणः पराजैषीन मां वै स सखिविग्रहे ॥ 22 ॥

  23. कषत्रियॊ नास्ति तुल्यॊ ऽसय पृथिव्यां कश चिद अग्रणीः कौरवाचार्य मुख्यस्य भारद्वाजस्य धीमतः ॥ 23 ॥

  24. दरॊणस्य शरजालानि पराणिदेहहराणि च षड अरत्नि धनुश चास्य दृश्यते ऽपरतिमं महत ॥ 24 ॥

  25. स हि बराह्मण वेगेन कषात्रं वेगम असंशयम परतिहन्ति महेष्वासॊ भारद्वाजॊ महामनाः ॥ 25 ॥

  26. कषत्रॊच्छेदाय विहितॊ जामदग्न्य इवास्थितः तस्य हय अस्त्रबलं घॊरम अप्रसह्यं नरैर भुवि ॥ 26 ॥

  27. बराह्मम उच्चारयंस तेजॊ हुताहुतिर इवानलः समेत्य स दहत्य आजौ कषत्रं बरह्म पुरःसरः बरह्मक्षत्रे च विहिते बरह्मतेजॊ विशिष्यते ॥ 27 ॥

  28. सॊ ऽहं कषत्रबलाद धीनॊ बरह्मतेजः परपेदिवान दरॊणाद विशिष्टम आसाद्य भवन्तं बरह्मवित्तमम ॥ 28 ॥

  29. दरॊणान्तकम अहं पुत्रं लभेयं युधि दुर्जयम तत कर्म कुरु मे याज निर्वपाम्य अर्बुदं गवाम ॥ 29 ॥

  30. तथेत्य उक्ता तु तं याजॊ याज्यार्थम उपकल्पयत गुर्वर्थ इति चाकामम उपयाजम अचॊदयत याजॊ दरॊण विनाशाय परतिजज्ञे तथा च सः ॥ 30 ॥

  31. ततस तस्य नरेन्द्रस्य उपयाजॊ महातपाः आचख्यौ कर्म वैतानं तदा पुत्रफलाय वै ॥ 31 ॥

  32. स च पुत्रॊ महावीर्यॊ महातेजा महाबलः इष्यते यद विधॊ राजन भविता ते तथाविधः ॥ 32 ॥

  33. भारद्वाजस्य हन्तारं सॊ ऽभिसंधाय भूमिपः आजह्रे तत तथा सर्वं दरुपदः कर्मसिद्धये ॥ 33 ॥

  34. याजस तु हवनस्यान्ते देवीम आह्वापयत तदा परैहि मां राज्ञि पृषति मिथुनं तवाम उपस्थितम ॥ 34 ॥

  35. [देवी] अवलिप्तं मे मुखं बरह्मन पुण्यान गन्धान बिभर्मि च सुतार्थेनॊपरुद्धास्मि तिष्ठ याज मम परिये ॥ 35 ॥

  36. [याज] याजेन शरपितं हव्यम उपयाजेन मन्त्रितम कथं कामं न संदध्यात सा तवं विप्रैहि तिष्ठ वा ॥ 36 ॥

  37. [बर] एवम उक्ते तु याजेन हुते हविषि संस्कृते उत्तस्थौ पावकात तस्मात कुमारॊ देवसंनिभः ॥ 37 ॥

  38. जवाला वर्णॊ घॊररूपः किरीटी वर्म चॊत्तमम बिभ्रत सखड्गः सशरॊ धनुष्मान विनदन मुहुः ॥ 38 ॥

  39. सॊ ऽधयारॊहद रथवरं तेन च परययौ तदा ततः परणेदुः पाञ्चालाः परहृष्टाः साधु साध्व इति ॥ 39 ॥

  40. भयापहॊ राजपुत्रः पाञ्चालानां यशः करः राज्ञः शॊकापहॊ जात एष दरॊण वधाय वै इत्य उवाच महद भूतम अदृश्यं खेचरं तदा ॥ 40 ॥

  41. कुमारी चापि पाञ्चाली वेदिमध्यात समुत्थिता सुभगा दर्शनीयाङ्गी वेदिमध्या मनॊरमा ॥ 41 ॥

  42. शयामा पद्मपलाशाक्षी नीलकुञ्चित मूर्धजा मानुषं विग्रहं कृत्वा साक्षाद अमर वर्णिनी ॥ 42 ॥

  43. नीलॊत्पलसमॊ गन्धॊ यस्याः करॊशात परवायति या बिभर्ति परं रूपं यस्या नास्त्य उपमा भुवि ॥ 43 ॥

  44. तां चापि जातां सुश्रॊणीं वाग उवाचाशरीरिणी सर्वयॊषिद वरा कृष्णा कषयं कषत्रं निनीषति ॥ 44 ॥

  45. सुरकार्यम इयं काले करिष्यति सुमध्यमा अस्या हेतॊः कषत्रियाणां महद उत्पत्स्यते भयम ॥ 45 ॥

  46. तच छरुत्वा सर्वपाञ्चालाः परणेदुः सिंहसंघवत न चैतान हर्षसंपूणान इयं सेहे वसुंधरा ॥ 46 ॥

  47. तौ दृष्ट्वा पृषती याजं परपेदे वै सुतार्थिनी न वै मद अन्यां जननीं जानीयाताम इमाव इति ॥ 47 ॥

  48. तथेत्य उवाच तां याजॊ राज्ञः परियचिकीर्षया तयॊश च नामनी चक्रुर दविजाः संपूर्णमानसाः ॥ 48 ॥

  49. धृष्टत्वाद अतिधृष्णुत्वाद धर्माद दयुत संभवाद अपि धृष्टद्युम्नः कुमारॊ ऽयं दरुपदस्य भवत्व इति ॥ 49 ॥

  50. कृष्णेत्य एवाब्रुवन कृष्णां कृष्णाभूत सा हि वर्णतः तथा तन मिथुनं जज्ञे दरुपदस्य महामखे ॥ 50 ॥

  51. धृष्टद्युम्नं तु पाञ्चाल्यम आनीय सवं विवेशनम उपाकरॊद अस्त्रहेतॊर भारद्वाजः परतापवान ॥ 51 ॥

  52. अमॊक्षणीयं दैवं हि भावि मत्वा महामतिः तथा तत कृतवान दरॊण आत्मकीर्त्य अनुरक्षणात ॥ 52 ॥

Reach this point to mark the section finished.

Continue to अध्याय 156

Previous: अध्याय 154