[स] ततः पुनः समाजग्मुर अभीताः कुरुसृञ्जयाः युधिष्ठिर मुखाः पार्था वैकर्तन मुखा वयम ॥ 1 ॥
ततः परववृते भीमः संग्रामॊ लॊमहर्षणः कर्णस्य पाण्डवानां च यम राष्ट्रविवर्धनः ॥ 2 ॥
तस्मिन परवृत्ते संग्रामे तुमुले शॊणितॊदके संशप्तकेषु शूरेषु किं चिच छिष्टेषु भारत ॥ 3 ॥
धृष्टद्युम्नॊ महाराज सहितः सर्वराजभिः कर्णम एवाभिदुद्राव पाण्डवाश च महारथाः ॥ 4 ॥
आगच्छमानांस तान संख्ये परहृष्टान विजयैषिणः दधारैकॊ रणे कर्णॊ जलौघान इव पर्वतः ॥ 5 ॥
तम आसाद्य तु ते कर्णं वयशीर्यन्त महारथः यथाचलं समासाद्य जलौघाः सर्वतॊदिशम तयॊर आसीन महाराज संग्रामॊ लॊमहर्षणः ॥ 6 ॥
धृष्टद्युम्नस तु राधेयं शरेण नतपर्वणा ताडयाम आस संक्रुद्धस तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत ॥ 7 ॥
विजयं तु धनुःश्रेष्ठं विधुन्वानॊ महारथः पार्षतस्य धनुश छित्त्वा शरान आशीविषॊपमान ताडयाम आस संक्रुद्धः पार्षतं नवभिः शरैः ॥ 8 ॥
ते वर्म हेमविकृतं भित्त्वा तस्य महात्मनः शॊणिताक्ता वयराजन्त शक्र गॊपा इवानघ ॥ 9 ॥
तद अपास्य धनुश छिन्नं धृष्टद्युम्नॊ महारथः अन्यद धनुर उपादाय शरांश चाशीविषॊपमान कर्णं विव्याध सप्तत्या शरैः संनतपर्वभिः ॥ 10 ॥
तथैव राजन कर्णॊ ऽपि पार्षतं शत्रुतापनम दरॊण शत्रुं महेष्वासॊ विव्याध निशितैः शरैः ॥ 11 ॥
तस्य कर्णॊ महाराज शरं कनकभूषणम परेषयाम आस संक्रुद्धॊ मृत्युदण्डम इवापरम ॥ 12 ॥
तम आपतन्तं सहसा घॊररूपं विशां पते चिच्छेद सप्तधा राजञ शैनेयः कृतहस्तवत ॥ 13 ॥
दृष्ट्वा विनिहितं बाणं शरैः कर्णॊ विशां पते सात्यकिं शरवर्षेण समन्तात पर्यवारयत ॥ 14 ॥
विव्याध चैनं समरे नाराचैस तत्र सप्तभिः तं परत्यविध्यच छैनेयः शरैर हेमविभूषितैः ॥ 15 ॥
ततॊ युद्धम अतीवासीच चक्षुः शरॊत्रभयावहम राजन घॊरं च चित्रं च परेक्षणीयं समन्ततः ॥ 16 ॥
सर्वेषां तत्र भूतानां लॊम हर्षॊ वयजायत तद दृष्ट्वा समरे कर्म कर्ण शैनेययॊर नृप ॥ 17 ॥
एतस्मिन्न अन्तरे दरौणिर अभ्ययात सुमहाबलम पार्षतं शत्रुदमनं शत्रुवीर्यासु नाशनम ॥ 18 ॥
अभ्यभाषत संक्रुद्धॊ दरौणिर दूरे धनंजये तिष्ठ तिष्ठाद्य बरह्मघ्न न मे जीवन विमॊक्ष्यसे ॥ 19 ॥
इत्य उक्त्वा सुभृशं वीरः शीघ्रकृन निशितैः शरैः पार्षतं छादयाम आस घॊररूपैः सुतेजनैः यतमानं परं शक्त्या यतमानॊ महारथः ॥ 20 ॥
यथा हि समरे दरौणिः पार्षतं वीक्ष्य मारिष तथा दरौणिं रणे दृष्ट्वा पार्षतः परवीरहा नातिहृष्टमना भूत्वा मन्यते मृत्युम आत्मनः ॥ 21 ॥
दरौणिस तु दृष्ट्वा राजेन्द्र धृष्टद्युम्नं रणे सथितम करॊधेन निःश्वसन वीरः पार्षतं समुपाद्रवत ताव अन्यॊन्यं तु दृष्ट्वैव संरम्भं जग्मतुः परम ॥ 22 ॥
अथाब्रवीन महाराज दरॊणपुत्रः परतापवान धृष्टद्युम्नं समीपस्थं तवरमाणॊ विशां पते पाञ्चालापसदाद्य तवां परेषयिष्यामि मृत्यवे ॥ 23 ॥
पापं हि यत तवया कर्म घनता दरॊणं पुरा कृतम अद्य तवा पत्स्यते तद वै यथा हय अकुशलं तथा ॥ 24 ॥
अरक्ष्यमाणः पार्थेन यदि तिष्ठसि संयुगे नापक्रमसि वा मूढ सत्यम एतद बरवीमि ते ॥ 25 ॥
एवम उक्तः परत्युवाच धृष्टद्युम्नः परतापवान परतिवाक्यं स एवासिर मामकॊ दास्यते तव येनैव ते पितुर दत्तं यतमानस्य संयुगे ॥ 26 ॥
यदि तावन मया दरॊणॊ निहतॊ बराह्मण बरुवः तवाम इदानीं कथं युद्धे न हनिष्यामि विक्रमात ॥ 27 ॥
एवम उक्त्वा महाराज सेनापतिर अमर्षणः निशितेनाथ बाणेन दरौणिं विव्याध पार्षत ॥ 28 ॥
ततॊ दरॊणिः सुसंक्रुद्धः शरैः संनतपर्वभिः पराच्छादयद दिशॊ राजन धृष्टद्युम्नस्य संयुगे ॥ 29 ॥
नैवान्तरिक्षं न दिशॊ नैव यॊधाः समन्ततः दृश्यन्ते वै महाराज शरैश छन्नाः सहस्रशः ॥ 30 ॥
तथैव पार्षतॊ राजन दरौणिम आहवशॊभिनम शरैः संछादयाम आस सूतपुत्रस्य पश्यतः ॥ 31 ॥
राधेयॊ ऽपि महाराज पाञ्चालान सह पाण्डवैः दरौपदेयान युधामन्युं सात्यकिं च महारथम एकः स वारयाम आस परेक्षणीयः समन्ततः ॥ 32 ॥
धृष्टद्युम्नॊ ऽपि समरे दरौणेश चिच्छेद कार्मुकम तद अपास्य धनुश छिन्नम अन्यद आदत्त कार्मुकम वेगवत समरे घॊरं शरांश चाशीविषॊपमान ॥ 33 ॥
स पार्षतस्य राजेन्द्र धनुः शक्तिं गदां धवजम हयान सूतं रथं चैव निमेषाद वयधमच छरैः ॥ 34 ॥
स छिन्नधन्वा विरथॊ हताश्वॊ हतसारथिः खड्गम आदत्त विपुलं शतचन्द्रं च भानुमत ॥ 35 ॥
दरौणिस तद अपि राजेन्द्र भल्लैः कषिप्रं महारथः चिच्छेद समरे वीरः कषिप्रहस्तॊ दृढायुधः रथाद अनवरूढस्य तद अद्भुतम इवाभवत ॥ 36 ॥
धृष्टद्युम्नं तु विरथं हताश्वं छिन्नकार्मुकम शरैश च बहुधा विद्धम अस्त्रैश च शकलीकृतम नातरद भरतश्रेष्ठ यतमानॊ महारथः ॥ 37 ॥
तस्यान्तम इषुभी राजन यदा दरौणिर न जग्मिवान अथ तयक्त्वा धनुर वीरः पार्षतं तवरितॊ ऽनवगात ॥ 38 ॥
आसीद आद्रवतॊ राजन वेगस तस्य महात्मनः गरुडस्येव पततॊ जिघृक्षॊः पन्नगॊत्तमम ॥ 39 ॥
एतस्मिन्न एव काले तु माधवॊ ऽरजुनम अब्रवीत पश्य पार्थ यथा दरौणिः पार्षतस्य वधं परति यत्नं करॊति विपुलं हन्याच चैनम असंशयम ॥ 40 ॥
तं मॊचय महाबाहॊ पार्षतं शत्रुतापनम दरौणेर आस्यम अनुप्राप्तं मृत्यॊर आस्य गतं यथा ॥ 41 ॥
एवम उक्त्वा महाराज वासुदेवः परतापवान परैषयत तत्र तुरगान यत्र दरौणिर वयवस्थितः ॥ 42 ॥
ते हयाश चन्द्रसंकाशाः केशवेन परचॊदिताः पिबन्त इव तद वयॊम जग्मुर दरौणि रथं परथि ॥ 43 ॥
दृष्ट्वायान्तौ महावीर्याव उभौ कृष्ण धनंजयौ धृष्टद्युम्न वधे राजंश चक्रे यत्नं महाबलः ॥ 44 ॥
विकृष्यमाणं दृष्ट्वैव धृष्टद्युम्नं जनेश्वर शरांश चिक्षेप वै पार्थॊ दरौणिं परति महाबलः ॥ 45 ॥
ते शरा हेमविकृता गाण्डीवप्रेषिता भृशम दरौणिम आसाद्य विविशुर वल्मीकम इव पन्नगाः ॥ 46 ॥
स विद्धस तैः शरैर घॊरैर दरॊणपुत्रः परतापवान रथम आरुरुहे वीरॊ धनंजय शरार्दितः परगृह्य च धनुःश्रेष्ठं पार्थं विव्याध सायकैः ॥ 47 ॥
एतस्मिन्न अन्तरे वीरः सहदेवॊ जनाधिप अपॊवाह रथेनाजौ पार्षतं शत्रुतापनम ॥ 48 ॥
अर्जुनॊ ऽपि महाराज दरौणिं विव्याध पत्रिभिः तं दरॊणपुत्रः संक्रुद्धॊ बाह्वॊर उरसि चार्दयत ॥ 49 ॥
करॊधितस तु रणे पार्थॊ नाराचं कालसंमितम दरॊणपुत्राय चिक्षेप कालदण्डम इवापरम स बराह्मणस्यांस देशे कालदण्डम इवापरम ॥ 50 ॥
स विह्वलॊ महाराज शरवेगेन संयुगे निषसाद रथॊपस्थे वयाक्षिपद विजयं धनुः ॥ 51 ॥
अर्जुनं समरे करुद्धः परेक्षमाणॊ मुहुर मुहुः दवैरथं चापि पार्थेन कामयानॊ महारणे ॥ 52 ॥
तं तु हित्वा हतं वीरं सारथिः शत्रुकर्शनम अपॊवाह रथेनाजौ तवरमाणॊ रणाजिरात ॥ 53 ॥
अथॊत्क्रुष्टं महा राजपाञ्चालैर जितकाशिभिः मॊक्षितं पार्षतं दृष्ट्वा दरॊणपुत्रं च पीडितम ॥ 54 ॥
वादित्राणि च दिव्यानि परावाद्यन्त सहस्रशः सिंहनादश च संजज्ञे दृष्ट्वा घॊरं महाद्भुतम ॥ 55 ॥
एवं कृत्वाब्रवीत पार्थॊ वासुदेवं धनंजयः याहि संशप्तकान कृष्ण कार्यम एतत परं मम ॥ 56 ॥
ततः परयातॊ दाशार्हः शरुत्वा पाण्डव भाषितम रथेनातिपताकेन मनॊमारुतरंहसा ॥ 57 ॥
कर्णपर्व · Karna Parva
अध्याय 42
Reach this point to mark the section finished.
Continue to अध्याय 43